Dünyanın cesur anneleri

NİHAL BAYRAM

Almanya’da faaliyet yürüten Uluslararası İnsan Hakları Topluluğu (Internationale Gesellschaft für Menschenrechte -IGFM) 10 Mayıs Anneler Günü vesilesiyle dünya genelinde tutsak edilen kadın aktivistlere dikkat çekerek, “Cesur kadın aktivistleri unutmayalım, serbest kalmaları için mücadele edelim” çağrısında bulundu.

IGFM tarafından “Parmaklıklar arkasında ağlayan anneler” başlığıyla yapılan açıklamada, “Çiçek yerine cop, aile ziyareti yerine hücre cezası, çocuklarının gözleri yerine gözyaşı: Dünya genelinde birçok aktivist kadın Anneler Günü’nü böyle karşılıyor” denildi. “Bu kadınlar suç işlemedi, ülkelerindeki insan hakları mücadelesi için cesurca kampanya yürüttü; hükümeti, kötü yönetimi eleştirdi” diyen IGFM, keyfi şekilde tutuklandıklarını, işkenceye maruz kaldıklarını ve yüksek hapis cezalarına çarptırıldıklarının altını çizdi.

10 Mayıs’a bu cesur kadınları anarak girdiklerini belirten IGFM Başkanı Martin Lessenthin, başta Türkiye, İran, Çin ve Küba olmak üzere dünya genelinde tutuklu olan kadın aktivistleri unutmama ve serbest bırakılmaları için mücadele çağrısında bulundu. IGFM’nin dikkat çektiği kadınlar arasında Kürt kadınlar da var.

Nasrin Sotoudeh: Avukat, iki çocuk annesi 33 yaşındaki Nasrin, İran rejimine boyun eğmediği, zorunlu başörtüsüne karşı çıktığı, kadın hakları, insan hakları ve azınlık haklarını savunduğu için 13 Haziran 2018’den bu yana tutuklu. Karar duruşmasına katılma hakkından dahi mahrum bırakılarak, 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. İkinci bir davada ise başörtüsüne karşı çıktığı için toplam 33 yıl hapis ve 148 kırbaç cezasına çarptırıldı.

Martha Sanchez: Küba’da 2003 yılında kurulan uluslararası sivil hareket “Beyaz kadınlar”ın (Damas de Blanco) üyesi olan Martha, ‘kamu düzenini bozma’ suçlamasıyla 11 Mart 2018’de tutuklandı. Dört buçuk yıl hapis cezasına çarptırılan Martha, dört çocuk annesi.

Narges Mohammadi: İran İnsan Hakları Merkezi’nin başkan yardımcısı ve basın sözcüsü olan Narges, Ekim 2011’de 11 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Uluslararası protestolar ardından Mart 2012’de davası tekrar görülerek 6 yıla düşürüldü. Ağır sağlık sorunlarından dolayı cezaevinden hastaneye sevkedilen iki çocuk annesi Narges, Mayıs 2015’de tekrar cezaevine konularak, 16 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Korona tehdidine rağmen Zanjan Hapishanesi’nde rehin tutulmaya devam ediyor. Narges verdiği insan hakları mücadelesi nedeniyle birçok uluslararası ödüle layık görüldü.

Gülseren Yıldırım: Kürt kadın siyasetçi 2011 yılında ve 2015 yılında HDP’den milletvekili seçilen Gülseren Yıldırım, 4 Kasım 2016’de ‘örgüt üyesi’ suçlamasıyla tutuklanarak 7 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı. Yıldırım, dört çocuk annesi.

Erdenetuya: Üç yıl polis tarafından gizli takibe alındıktan sonra Hristiyan inancına sahip olduğu gerekçesiyle -Moğolistan’da yaşamasına rağmen- ‘Çin’de yasaklı görünen bir dini örgüte mensup olduğu’ iddiası ile 17 Mayıs 2018’de tutuklandı. Beş yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılan 63 yaşındaki Erdenutya, iki çocuk annesi.

Hozan Canê: HDP’ye destek amaçlı seçim çalışmaları için gittiği İstanbul’da tutuklanan Ozan Canê (Saide İnaç) ‘örgüt üyesi’ suçlamasıyla 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. Alman vatandaşı olmalarına rağmen kendisi ardından kızı Gönül Örs de bir süre tutuklu kaldı.

Li Fangli: Hristiyan inancına sahip olduğu ve kilise için çalışmalar yürüttüğü gerekçesiyle 29 Eylül 2017’de tutuklandı. ‘Yasak bir dine mensup olarak devlet güvenini tehlikeye atma’ iddiası ile 10 yıl hapis cezasına çarptırılan 56 yaşındaki Li Fangli, iki çocuk annesi. Çin’in Siçuan eyaletinin başkenti Çengdu’da kadınlar hapishanesinde tutuluyor.