- Şam’daki Geçici Hükümet, bir yandan entegrasyon görüşmeleri yapıyor bir yandan Kürtlerin Suriye’nin geleceğinde söz sahibi olmasını engelliyor. Kürtlere, Halk Meclisi’nde sadece 5 sandalye ayırdı. Rojava’daki siyasi partiler, en az 40 sandalye haklarının olduğunu belirtti.
Rojava ve Suriye sahasında, entegrasyon trafiği sürüyor. Rojava ve Şam’daki Geçici Hükümet heyetleri, idari, siyasi ve güvenlik alanlarında görüşmelerini hızlandırırken; Şam başta Kürtçe eğitim olmak üzere Kürtlerin yargı dosyası ve parlamentoda temsil haklarını sınırlamaya çalışıyor.
Kürtçe eğitimi konusunda, 16 Ocak’ta çıkardığı 13 sayılı kararnameyle Kürtçeyi sınırlamaya çalışan Şam, şimdi de parlamentoda Kürtlerin eşit temsiliyet hakkını gasp etmeyi planlıyor. Aynı kararnamede Kürtleri, “Suriye halkının temel ve asli bir parçası” olarak tanımlayan Geçici Hükümet’in Başkanı Colani (Ahmed El Şara), pratikte tam tersini uyguluyor.
“Halk Meclisi” olarak tanımlanan Suriye Parlamentosu’nu işlevsiz bırakmak için 13 Mart 2025’te beş yıl süreyle geçerli olacak geçici anayasayı çıkaran Colani, BAAS rejiminin politikalarını sürdürmeyi ve böylece Kürtlerin Suriye’nin geleceğinde söz sahibi olmasının önüne geçmeyi planlıyor. Bu kapsamda parlamentodaki sandalye sayısını 210 olarak belirledi, 70’sini ise halkın iradesi olmadan kendi yandaşlarına peşkeş çekecek şekilde düzenledi. 5 Ekim 2025’te Suriye’nin diğer vilayetlerinde seçim yaptı, 126 temsilci belirledi. Bu kişiler arasında Rojava ve Süveyda’dan kimse bulunmuyor.
Kürtlere sadece 5 sandalye
Demokratik Suriye Güçleri (QSD) ve Şam arasında 29 Ocak’ta yapılan anlaşmadan sonra Kürtler de Halk Meclisi’nde temsilci bulunduracaktı. Nisan ayında Meclis’in Kürt kentleri için sadece 11 sandalye belirlediği planı ortaya çıktı. Qamişlo’da 4, Hesekê’de 3, Dêrik ve Kobanê’de ise 2’şer üye verilmişti. Ancak Şam şimdi ise daha önce belirlediği 11 sandalyeyi 5’e düşürmeyi planlıyor.
Rojnews’in kaynaklarından edindiği bilgilere göre, Suriye Yüksek Seçim Kurumu, Hesekê Vilayeti için sadece 15 sandalye ayırdı ve bu sandalyelerin 5’ini Colani belirleyecek. Diğer 10 sandalye de 5’i Kürt ve 5’i ise Araplara dağıtılacak. Bu da Kürtlerin parlamentoda sadece 5 sandalye hakkı olacağı anlamına geliyor. Suriye’deki nüfusu yüzde 20’yi aşan Kürtler, temsiliyet hakkının gasp edilmesiyle karşı karşıya.
Suriyelilerin iradesini temsil etmiyor
Rojava’daki 10 Kürt partisi geçtiğimiz hafta yaptıkları ortak açıklamada, bu karara sert tepki gösterdi. Açıklamada, “Suriye Halk Meclisi seçimleri adı altında yapılan atamalar” eleştirilerek, bu şekildeki atamaların Suriyelilerin iradesini temsil etmediği, aynı zamanda Kürtlere karşı ırkçı, dışlayıcı ve görmezden gelen politikaları yeniden ürettiği belirtildi.
Açıklamanın devamında, “Kürt temsilinin 210 sandalyeli Halk Meclisi’nde zayıf sandalyelerle sınırlandırılması, sahadaki demografik ve siyasi gerçekliklerin açıkça çarpıtılmasıdır. Kürt halkı Rojava Kürdistanı’nda köklü ve tarihi bir bileşendir ve oranı Suriye nüfusunun yüzde 20’sinden fazladır. Bugün sistematik atamalar yoluyla gerçek sesinden ve ulusal karar alma süreçlerindeki ortaklık hakkından mahrum bırakılmaktadır” ifadelerine yer verildi.
Atamalar reddedildi
Bu temelde söz konusu atamaların her yönüyle reddedildiği belirtilerek, mevcut paylaşım mekanizmasının Kürt davasını tasfiye etmeyi amaçlayan ırkçı marjinalleştirme politikalarının devamı olduğu ifade edildi. Kürtlere en az 40 sandalye verilmesi gerektiğinin altı çizildi.
Açıklamada ayrıca, “Bu sandalyelerin kabul edilmesi tarihi açıdan son derece tehlikeli bir örnek oluşturacaktır. Çünkü Kürtlerin devletin tüm kurumlarındaki; egemenlik, bakanlıklar, yargı ve diplomatik kurumlardaki payı üzerinde olumsuz etki yaratacaktır. Gerçek bir ulusal ortaklık ve Kürt halkının meşru ulusal haklarını ve Suriye’nin tüm bileşenlerini tanıyan yeni bir anayasa oluşturulana kadar, Suriye’deki tüm demokratik güçlerle birlikte barışçıl ve diplomatik mücadelemizi sürdüreceğiz” denildi.
Kürt partilerin açıklamasının üzerinden çok geçmeden, Halk Meclisi, dün Hesekê, Qamişlo, Kobanê ve Dêrik’i de kapsayan Hesekê Vilayeti için ön seçim adaylarının listesini açıkladı. Karara göre, vilayete bağlı Seçim Kurulu, parlamentoda yer alacak isimleri kendi bölgesinde belirleyecek. Seçim Kurulu üye sayısı Hesekê için 172, Dêrik için 104, Qamişlo için 251 ve Kobanê için 128 olarak belirlendi. Seçimlerin nasıl bir atmosferde ve ne zaman yapılacağı belirsizliğini korurken, Kürtler sistematik biçimde dışlanmayı kabul etmeyeceklerini vurguluyor.
Kobanê ve Hesekê’de temaslar
Kobanê’de entegrasyon görüşmeleri için Cumartesi günü dikkat çekici ziyaretler gerçekleştirildi. Kobanê Kent Yönetimi yetkilisi İbrahim Muslim, Geçici Hükümet’ten bir heyetle Kobanê’ye gitti. Rojavalı temsilciler, Kobanê Kent Yöneticisi Muhammed Muhammed ve İç Güvenlik Güçleri’nden bir heyetle görüşmeler yapıldı. Taraflar, sivil işlerin yürütülmesi ile bölgede güvenliği güçlendirecek, idari ve hizmet çalışmalarını düzenleyecek entegrasyon sürecinin başarıya ulaştırılması yöntemlerini ele aldı.
Aynı gün QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî de Hesekê’de İbrahim Muslim ile Kobanê’deki idari ve güvenlik dosyalarını görüştü. Toplantıya ayrıca Kobanê Kantonu eski eşbaşkanı Enver Muslim ve Kobanê İç Güvenlik Müdürlüğü Başkanı Majd el-Din el-Şeyh de katıldı. Ebdî, kentte son aylarda karşılaşılan zorlukları ele aldı.
İbrahim Muslim’in, hizmetlerin iyileştirilmesini amaçlayan çeşitli projelerin yanı sıra, kentin genel ihtiyaçlarına ilişkin planlar sunduğu belirtildi. Ebdî’nin önerilen projeleri ve planları olumlu karşıladığı, bölgedeki yaşam koşullarının iyileştirilmesi için çalışmaların yoğunlaştırılmasının önemini vurguladığı kaydedildi.
PYD heyeti Şam’a gitti
Öte yandan, PYD heyeti, mevcut sorunların çözümü için 13 Mayıs’ta Şam’a gitti. PYD Eşbaşkanı Xerîb Hiso, PYD Halkla İlişkiler Bürosu Eşbaşkanları Sema Bekdaş ve Silêman Ereb ile PYD Genel Meclisi üyeleri Sureya Mustafa ve Hesen Ebdullah’ın yer aldığı heyet, Siyasi İşler Genel Sekreterliği ile görüştü. Anayasa çalışmaları, Kürtçenin statüsü ve entegrasyon başlıkları ele alındı. Söz konusu sekreterlik Dışişleri Bakanı Esed Şeybanî’ye bağlı çalışıyor ve siyasi süreçlerde etkili bir rol oynuyor. Resmi karar merci olmamakla birlikte, danışma ve yön belirleme işlevi görüyor. Kürt ve Arap siyasi çevreleri ile sivil toplum kuruluşlarıyla da görüşme yapan heyetin temaslarını sürdüreceği belirtildi. HABER MERKEZİ
