• Rusya sınırında çit ve gözetleme sistemlerini güçlendiren Finlandiya, sığınak kapasitesini artırıyor. Ülke, 2026’da savunma harcamalarını ve NATO kapsamındaki askeri hazırlıklarını da genişletti.

 

Gözetleme kameraları, sensörler ve dikenli tel bobinleriyle donatılmış dört metre yüksekliğindeki çitin iki yanında, birbiriyle uyumlu fiberglas işaret direkleri yer alıyor: Finlandiya tarafında mavi ve beyaz, Rusya tarafında ise yeşil ve kırmızı.

Çit, bin 300 kilometrelik Finlandiya sınır bölgesinin büyük bölümündeki ormanlar ve göllerle kaplı araziler boyunca uzanıyor. Burası, kıta Avrupası’ndaki Avrupa Birliği’nin en doğu noktası ve Birlik ile Rusya arasındaki en uzun savunma hattı.

Bu sınır, Finlandiya’nın Kuzey Karelya bölgesini Rusya’nın Karelya Cumhuriyeti’nden ayırıyor. 2023 yılında sınırın kapatılmasına kadar bu iki bölge arasında sağlam bir ticari ilişki vardı. 2021 yılında 378 milyon dolarlık ikili ticaret hacmi ve yılda bir milyonu fazlasıyla aşan turist trafiği mevcuttu. Ancak artık böyle değil.

Rusya’nın yasadışı göçmenleri teşvik etmesi ve Ukrayna ile savaşa girmesi üzerine Finliler, ciddi ekonomik bedeller ödeyerek sınırlarını kapattı. Daha önce tarafsız olan bu küçük ülke ayrıca NATO’ya katıldı. İkinci Dünya Savaşı’nda dev komşusuyla iki savaşta mücadele eden ve Karelya’nın önemli bir bölümünü ona kaptıran Finlilerin endişelenmek için her türlü nedeni var. Rusya, sınır boyunca savunma altyapısını güçlendiriyor. Burası, Helsinki’den çok, 250 km güneyde bulunan St. Petersburg’a daha yakın.

İrlanda’nın aksine Finlandiya, tarafsızlığın güçlü ve bağımsız bir savunma kapasitesi kurmayı gerektirdiği görüşünü benimsedi, savunmaya güçlü yatırım yaptı. 18-30 yaş arası erkekler için zorunlu askerlik hizmeti içeride güçlü destek gördü. İsveçlilerin aksine Sovyetler Birliği’nin çöküşünden sonra da bunu sürdürdü.

OECD Güven Anketi’ne (2023) göre Finlilerin yüzde 82’si hükümetin acil durumlarda hayatları koruyacağına güveniyor. Bu oran OECD ortalamasının yaklaşık 30 puan üzerinde.

Hükümet, vatandaşlara silah kullanımı, elektrik, gıda ve ilaç kıtlığına karşı lojistik hazırlık konusunda eğitimler veriyor. Resmi bir belgede belirtildiği üzere amaç, “toplum halleder zihniyetini azaltmaktır. Hepimiz güvenliğe katkıda bulunan birer unsuruz.”
Strateji, başbakanlık ofisi tarafından yürütülüyor ve uygulanıyor. Tüm bakanlıkların katkılarını koordine ediyor. Bakanlıklar ise projelerinde güvenliği “ana akım” haline getirmek zorunda. Yani sürekliliği sağlamak için acil durum planlaması, kolayca yıkılabilecek şekilde inşa edilen köprüler ya da acil durumlarda uçakların inebileceği yollar gibi tedbirler almak durumunda.

Zorunlu değil, gönüllü katkı!

Emekli albay ve Kuopio belediye başkanının güvenlik danışmanı Asko Muhonen ısrarla şöyle der: “Bu esas olarak bir zihniyettir. Herkes ulusal güvenliğe katkıda bulunmaya isteklidir. Bedavacı yoktur.”

Devasa sığınaklar

Strateji ayrıca nüfusun yüzde 80’inden fazlasını barındırabilecek bomba sığınaklarının inşasını da gerektirir; çoğu evin kendi sığınağı da var. Yerel yönetimler merkezlerin sağlanması ve bakımından sorumludur. 120 bin nüfuslu Kuopio, Avrupa’da bu alanda öncü. İki yıl önce, en az üç futbol sahası büyüklüğündeki 50 milyon euro maliyetle “Luola” adlı spor salonunu açtı.

Büyük patlama kapıları ve hava kilitli filtreli havalandırma sistemiyle korunan yapı, kimyasal ve biyolojik saldırılara karşı 7 bin kişiyi barındırabilecek bir nükleer sığınaktır.
 Bir yamaca inşa edilen yapının çatısı 10 metre kalınlığında granittir.

Altı aylık gıda, su ve tıbbi malzeme stokunun yanı sıra bir hastane koğuşu ile askeri ve sivil makamlar için operasyon merkezleri bulunur. Hassas elektronik cihazlar patlama hasarından korunmak için yaylara asılmıştır. Sığınağın kişi başına 0,75 metrekarelik barınma alanı, yatak, temizlik ve gıda imkânı sağlayacak şekilde hazırlanması, 7 bin kişi için üç günden kısa sürede gerçekleştirilebiliyor.

Limerick’ten biraz daha büyük olan kentin ayrıca altı küçük sığınağı daha var. Bugün Luola, spor ve etkinlik merkezi olarak canlı bir şekilde faaliyet gösteriyor ve benzersiz tasarımını örnek almak isteyen uluslararası misafirleri ağırlıyor.

Ülkede halihazırda 50 binin üzerinde sığınak bulunuyor ve nüfusun yüzde 80’inden fazlasını kapsıyor. Yeni inşa edilen belirli büyüklükteki binalara sığınak zorunluluğu devam ediyor. 2026 başında İçişleri Bakanlığı, sığınakların planlanması, aktivasyonu ve bakımı için yeni rehberler yayımlayarak mevcut sistemin düzenli tutulmasını ve güçlendirilmesini hedefledi.

Savunma harcaması arttı

Finlandiya’nın bu kapsamlı güvenlik yaklaşımı 2026 yılında da somut adımlarla güçlendiriliyor. 2026 savunma bütçesi yaklaşık 6,4 milyar euro olarak belirlendi. Bunun 5,44 milyar euroluk kısmı doğrudan askerî savunmaya ayrılırken, F-35 savaş uçağı programı ve diğer modernizasyon kalemleri önemli yer tuttu. Finlandiya, NATO’nun genişletilmiş savunma ve güvenlik harcamaları hedefini aşarak toplam ilgili harcamalarını GSYH’nin yüzde 2,4’üne çıkardı.

Sınırda yüksek alarm

Rusya’nın sınır boyunca askeri altyapısını güçlendirmesi karşısında Helsinki de sınır güvenliğini sıkılaştırdı. Doğu sınırındaki geçiş noktaları 2026 boyunca kapalı tutulmaya devam ediyor. Yaklaşık 200 kilometrelik, kameralı, sensörlü ve dikenli telli sınır çiti projesinin büyük bölümü tamamlanma aşamasına geldi. Proje maliyeti 362 milyon euro civarında.

İHA tehdidine karşı da önemli yatırımlar yapıldı. Sınır Muhafızları, sabit ve mobil karşı-İHA sistemleri ile gözetleme ekipmanları için 44 milyon euroluk ek kaynak aldı. Devriye araçları ve botlar karşı-İHA sistemleriyle donatılmaya başlandı. Sınır bölgesinde İHA tabanlı gözetleme kapasitesi artırılırken, yetkililer birkaç İHA ihlali olayını da kaydetti.

Öte yandan, NATO entegrasyonu hız kazandı. 2026 Haziran’ında NATO’nun Forward Land Forces Finland (FLF Finland) birliği resmen faaliyete geçti; İsveç öncülüğündeki tabur büyüklüğündeki birlik ve Rovaniemi’deki çok uluslu karargâh unsuru kuzey kanadın caydırıcılığını güçlendirdi. Mikkeli’de NATO komuta karargâhı binasının inşası onaylandı. Finlandiya ayrıca nükleer silahların ülke topraklarında taşınması ve geçici bulundurulmasına olanak tanıyan yasa değişikliğini kabul ederek ittifak içindeki esnekliğini artırdı. HABER MERKEZİ