• Kadınların üreme sağlığı ve regl hijyenine dikkat çeken 28 Mayıs, regl etrafındaki örülen utanç kültürünü tartışmaya açıyor. Dünya genelinde hâlâ yaklaşık 500 milyon kadın ve kız çocuğu regl ürünlerine, temiz suya ve uygun hijyen koşullarına erişemiyor.

 

Uluslararası Kadın Sağlığı Eylem Günü, 1987’de Dünya Kadınların Üreme Hakları Ağı (WGNRR) tarafından başlatıldı. Gün, cinsel sağlık ve üreme haklarına dikkat çekmeyi amaçlıyor. Aktivistler, kadın sağlığının yalnızca annelikle sınırlandırılamayacağını vurgularken; güvenli ve yasal kürtaj hakkı, modern doğum kontrol yöntemlerine erişim, kapsamlı cinsel eğitim ve cinsel şiddetten korunma gibi konuları da ön plana çıkarıyor.

Regl Hijyeni Günü ise 2014’de WASH United tarafından ilan edildi. Ortalama regl döngüsünün 28 gün sürmesinden hareketle bu tarih seçildi. Amaç; regl etrafındaki toplumsal tabuların yıkılması, regl ürünlerine, temiz suya ve hijyen altyapısına erişimin artırılması. Böylece regl döneminin kız çocuklarının eğitimini veya kadınların ekonomik hayata katılımını engellememesi hedefleniyor.

Gelenekler ‘regl utancını’ besliyor

Nujinha’dan Lava Kurde’nin haberine göre, birçok toplumda regl, “kirli” ya da “utanç verici” bir durum olarak görülüyor. Kadınlar regl kanını gizlemek zorunda hissediyor, bazı kültürlerde regl döneminde sosyal ve dini etkinliklerden dışlanıyor, hatta ayrı alanlarda yaşamaya zorlanıyor.

Bu tabular, kız çocuklarının ilk regl deneyimini korku ve kaygı içinde yaşamasına yol açıyor. Pek çok genç kız, regl hakkında yeterli eğitim almadan bu sürece giriyor. Uzmanlar, bu durumun tıbbi destek arayışını geciktirdiğini ve enfeksiyon riskini artırdığını belirtiyor.

Bu sistematik ayrımcılık, kadın biyolojisinin eksik olduğu yönündeki düşünceleri beslemeye devam ediyor. Kadınlar regl belirtilerini gizlemek zorunda hissediyor. Ayrıca birçok genç kız, ilk regl deneyiminden önce regl konusunda hiçbir resmi eğitim almıyor. Bu durum korku, kaygı ve kafa karışıklığı yaratıyor.

Uzmanlara göre bu koşullar, kadınların regl hijyenini sağlıklı şekilde yönetmesini zorlaştırıyor ve üreme yolu enfeksiyonları ile idrar yolu hastalıkları riskini artırıyor.

Küresel eşitsizlik devam ediyor

Yaklaşık 500 milyon kadın ve kız çocuğu regl ürünlerine, temiz suya ve uygun hijyen alanlarına erişemiyor. Yoksulluk ve kökleşmiş ayrımcılık; sağlık, eğitim ve toplumsal cinsiyet eşitliği alanındaki sorunları derinleştiriyor. Gerçek anlamda regl hijyenine erişim; regl gören herkesin bu süreci güvenli, özel ve sağlıklı biçimde yönetebilmesi anlamına geliyor.

Bugünkü küresel tablo ise ciddi eksiklikleri ortaya koyuyor:

  • UNICEF verilerine göre dünyadaki her üç okuldan yalnızca birinde kız öğrenciler için regl atık kutusu bulunuyor. Sahra Altı Afrika’da bu oran her 10 okuldan sadece birine düşüyor.
  • Gelişmekte olan bölgelerde milyonlarca kişi hijyenik ped yerine eski kumaş parçalarını kullanmak zorunda kalıyor.
  • Okulların yalnızca yüzde 39’u regl sağlığı ve ergenlik eğitimi veriyor.
  • Regl tabuları, eğitimden ve iş hayatından dışlanmaya yol açıyor.

Utanç kültürü nasıl aşılır?

Uzmanlara göre “regl utancını” aşmanın yolu, regl dönemini gizlenmesi gereken bir durum değil; doğal ve sağlıklı bir biyolojik süreç olarak kabul etmekten geçiyor.

Kadınlar bu tabuları; regl hakkında açık konuşarak, doğru eğitim alarak, bedenleriyle barışık bir yaklaşım geliştirerek ve regl dönemlerinde öz bakım uygulamalarına önem vererek kırabilir.

Ayrıca kadınların regl döneminde dinlenme ihtiyacı duymaları, ağrı kesici kullanmaları ya da fiziksel sınırlar koymaları nedeniyle kendilerini suçlu hissetmemeleri gerektiği vurgulanıyor. HABER MERKEZİ