- Lark Adası’nda ABD saldırısına misilleme yapan İran, Ürdün ve BAE'deki Amerikan hedeflerini vurdu. ABD'li üst düzey askeri komutanlar, Savunma Bakanı Pete Hegseth'e Tahran’a yönelik saldırıların sürdürülemez hale geldiği uyarısı yaptı.
ABD ve İran arasındaki savaş haftalar sonra 30 Ağustos’ta yeniden tırmandı. ABD ordusu, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Lark Adası’nda İran’a ait iki füze rampasını vurdu. Washington saldırının, İran güçlerinin boğaza deniz mayını yerleştirmeye hazırlandığının tespit edilmesi üzerine gerçekleştirildiğini savundu. Bu, Temmuz 2026 sonundan bu yana İran'a yönelik bilinen ilk Amerikan saldırısı. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi son haftalarda Tahran’ı yeniden müzakere masasına dönmeye zorlamak amacıyla askeri seçenekler yerine ekonomik yaptırımlara ağırlık veriyordu.
Ürdün ve BAE’ye misilleme
İran Devrim Muhafızları, saldırıda çok sayıda kişinin öldüğünü ve yaralandığını belirterek karşılık vereceğini duyurdu. Ürdün'deki ABD askeri hedeflerini vurdu. Ürdün ordusu, Devrim Muhafızları'nın açıklamasından kısa bir süre sonra, 31 Ağustos'un ilk saatlerinde sekiz füzeyi engellediğini bildirdi.
İran Dışişleri Bakanlığı da Ürdün’deki ABD üslerinin Lark Adası’na yönelik saldırının gerçekleştirilmesi ve desteklenmesinde kullanıldığını savundu. İran ordusu ayrıca BAE’deki El Minhad Hava Üssü’nü İHA’larla hedef aldı. İran devlet televizyonuna göre saldırıda, üste konuşlu ABD güçleri ve helikopterlerin bulunduğu noktalar hedef alındı. Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı üzerinde bir ABD MQ-9 Reaper İHA’sını düşürdüğünü de öne sürdü.
Lark Adası neden önemli?
ABD, Ağustos ayının başlarında boğazın ana nakliye yolundaki tüm mayınları temizleme işlemini tamamladığını açıklamıştı. Lark Adası, önemli liman kenti Bender Abbas'ın hemen açıklarında ve küresel denizcilik için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nın kıyısında yer alıyor.
İran şu anda tanker trafiğini kontrol için bu adanın üzerinden geçiriyor ve gemilerden geçiş için 1,5 milyon sterlin talep ettiği bildiriliyor. İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, saldırıyı "Trump rejiminin stratejik ve ölümcül bir hatası" olarak nitelendirdi ve "düşman bu yanlış hesaplamanın sonuçlarını hem ekonomik hem de askeri alanda ödeyecek" dedi.
Mayın döşeme gerilimi
Trump geçen hafta, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma girişimlerinin bir parçası olarak yerleştirdiği tüm mayınların imha edildiğini veya kaldırıldığını söyledi. İran'ın, yeni mayın döşeyen herhangi bir gemi veya teknenin imha edileceği konusunda uyarıldığını belirtti. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Trump'ın iddiasını "propaganda" amaçlı bir aldatmaca olarak nitelendirdi.
Hürmüz’de süpertanker mayına çarptı
Gerilimin merkezindeki Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğini daha da aksatabilecek yeni bir gelişme yaşandı. İran devlet televizyonu, bir süpertankerin iki deniz mayınına çarptıktan sonra alev aldığını ve tamamen durduğunu duyurdu. Devrim Muhafızları, geminin boğazdan “yasa dışı” şekilde geçmeye çalıştığını savundu.
Trump’tan Hark Adası iddiası
Trump ise İran’ın en önemli enerji merkezlerinden Hark Adası’nın da saldırı altında olduğunu öne sürdü. Trump, sanal medya hesabından adanın “yerle bir edildiğini” yazdı ve paylaşımına yapay zekayla oluşturulmuş bir video ekledi. Ancak Reuters, Lark Adası’ndan yüzlerce kilometre uzaktaki Hark Adası’nın vurulduğunu doğrulayan başka bir bilgi bulunmadığını bildirdi. Öte yandan, İran rejiminin “çok sert ve savaş yanlısı” kişilerden oluştuğunu belirten Trump, Tahran’ın nükleer silahlara sahip olması halinde bunları İsrail ve bölge ülkelerine karşı kullanacağını ileri sürdü.
Hegseth'e savaş uyarısı
Savaş yeniden tırmanırken ABD ordusunun bazı üst düzey komutanları, Savunma Bakanı Pete Hegseth'e İran'a karşı yürütülen geniş çaplı operasyonların uzatılmasının sürdürülebilir olmadığını ve ABD ana karası dahil başka bölgelerdeki tehditlere karşı koyma kabiliyetini zayıflatma riski taşıdığını bildirdi.
Washington Post’un haberine göre, söz konusu uyarılar, Hegseth için 14 Ağustos’ta hazırlanan gizli bir değerlendirme belgesinde yer aldı. Belgede, ABD Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri’nin üst düzey komutanlarının yanı sıra Avrupa, Asya-Pasifik ve Latin Amerika’daki ABD komutanlıklarının liderlerinin, İran savaşının altı aydır devam etmesinin ve güçlerin Ortadoğu’da uzun süre tutulmasının yarattığı risklere dikkat çektiği belirtildi.
Talimatlara itiraz
Üst düzey yetkililerinin, Ortadoğu’daki birliklerin görev sürelerinin uzatılması kararına ilişkin Hegseth ve ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine’e resmi görüşlerini ilettiği aktarıldı. Komutanların, İran savaşına çok sayıda gemi, savaş uçağı ve askeri teçhizat tahsis edilmesinin, ABD’nin kendi topraklarını ve müttefiklerini savunma görevlerini yerine getirme kapasitesini olumsuz etkilediğini belirttiği kaydedildi.
Belgede ayrıca, bazı ABD birliklerinin Eylül ayına, bazılarının ise 2027’ye kadar Ortadoğu’da tutulmasına yönelik talimatların askeri hazırlık açısından ciddi bir stratejik risk oluşturduğu ifade edildi. Avrupa, Asya ve Latin Amerika’da konuşlu ABD kuvvetlerinin Ortadoğu’ya kaydırılmasının, bu bölgelerdeki operasyon ve eğitim kapasitelerini de sınırladığı belirtildi.
ABD Donanması alarm veriyor
ABD Deniz Kuvvetleri Operasyonlar Komutanı Darryl Caudle’ın ise Hegseth’e sunulan değerlendirmeler arasında en karamsar tabloyu çizdiği aktarıldı. Caudle’ın, ABD Donanması’nın mevcut koşullarda İran savaşına diğer kuvvetlerle aynı düzeyde destek vermeyi sürdüremeyeceğini bildirdiği belirtildi.
Buna göre, ABD Donanması’ndaki Arleigh Burke sınıfı muhriplerin yalnızca yüzde 25’i şu anda göreve hazır durumda. İran limanları ve Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz ablukasında onlarca geminin görevlendirilmesinin bakım çalışmalarında ciddi sorunlara yol açtığı da kaydedildi.
Petrol yüzde 2’den fazla yükseldi
Karşılıklı saldırılar küresel enerji piyasalarına da yansıdı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,51 artışla 90,31 dolara, Batı Teksas türü ham petrol ise yüzde 2,19 yükselişle 85,23 dolara çıktı. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı savaşın ardından Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat büyük ölçüde sekteye uğramıştı. Son saldırılar, küresel enerji arzının en kritik geçiş noktalarından birindeki kesintilerin daha da derinleşebileceği endişelerini artırdı. HABER MERKEZİ
