- Rojhilatlı heykeltıraş Leyla Sofi Sultani’nin eserleri arasında İran’ın SİHA saldırısında şehit düşen Xezal Mawlan, Leyla Qasim’ın tel heykelleri de bulunuyor. Sultani, “Bu isimlerin unutulmaması ve yaşatılması gerekiyor” dedi.
Rojhilat Kürdistanlı heykeltıraş Leyla Sofi Sultani, tel malzemeden ürettiği heykellerle Kürtlerin yaşadığı acıları ve direniş hikayelerini sanat yoluyla görünür kılıyor. Sanatçı, özellikle Kürt kadınlarının yaşadıkları deneyimleri ve toplumsal bellekte yer eden isimleri gelecek kuşaklara aktarmayı hedefliyor.
Koye’de yaşayan Sultani, eserlerinde Kürt toplumunun tarih boyunca yaşadığı savaş, göç, baskı ve zorunlu yer değiştirme süreçlerini ele alıyor. İran rejimi tarafından tutuklanan, işkence gören ve idam edilen kişiler ile Federe Kurdistan’da rejimin insansız hava saldırılarında şehit düşenler de sanatçının tel heykellerinde yeniden anlatılıyor.
Küçük malzemelerle büyük söz
Sanatını “küçük malzemelerle büyük sözler söyleme çabası” olarak tanımlayan Sultani, JİNHA’dan Şiya Koyi’ye çalışmalarının temel amacını şöyle anlattı:“Amacım bu insanların isimlerini yaşatmak ve yaşananları görünür kılmak. İran rejiminin Kürtlere karşı işlediği suçları dünyaya duyurmak istiyorum. Eserlerim, Rojhilat Kürdistan’da yaşananların yalnızca küçük bir bölümünü yansıtıyor. Bu hikayeler unutulmasın diye çalışıyorum.”
Sultani, heykellerinde kullandığı malzemenin basitliğine de dikkat çekerek, “Heykellerimin tamamı evlerde kullanılan sıradan tellerden oluşuyor. Sınırlı imkanlarla üretim yapıyorum ama buna rağmen güçlü bir şey söylemeye çalışıyorum. Bu küçük çalışmalarla büyük mesajlar vermek istiyorum” diye belirtti.
Kadınlar daha çok anlatılmalı
Kadınların yaşadığı zorluklara özellikle vurgu yapan sanatçı, toplumsal eşitsizliklerin kadınlar üzerindeki etkisini şu sözlerle anlattı:“Kadınlar hem siyasal baskılar hem de toplumsal gelenekler nedeniyle çok daha ağır bedeller ödüyor. Bazen ülkelerinden, bazen de yaşadıkları toplumdan dolayı iki kat daha fazla mağdur oluyorlar. Bu acıları anlatmak için ne kadar çabalasam da bunun yine de yeterli olmadığını düşünüyorum. Kadınları konu alan çalışmaların daha fazla yapılması gerekiyor.”
Her heykelin hikayesi var
Sanatçının eserleri arasında İran rejiminin insansız hava aracı saldırısında şehit düşen peşmerge Xezal Mawlan ile Kürt kadın mücadelesinin önemli isimlerinden Leyla Qasim’ın tel heykelleri de bulunuyor. “Her heykelim ayrı bir hikaye anlatıyor” diyen Sultani, çalışmalarının ticari amaç taşımadığını belirterek şunları söyledi: “Bu eserler satış için yapılmıyor, sadece sergilerde yer alıyor. Amacım bu isimlerin unutulmaması ve yaşatılması. Her biri bir toplumun hafızasında yer etmiş semboller. Dünyanın bizim yaşadığımız acıları görmesini istiyorum.”
Her kadın kendi izini bırakmalı
Gelecekte Halepçe gibi büyük trajedilere dair yeni çalışmalar hazırladığını da belirten Sultani, “Bu hikayeleri anlatmak için mutlaka sanatçı olmak gerekmiyor. Herkes kendi sesiyle bunu yapabilir. Bazen yalnızca bir ses olmak bile yeterlidir. Yeter ki bu hikayeler kaybolmasın” dedi.
Kadınlara mücadele çağrısı yapan Sultani, sözlerini şöyle tamamladı:“Bizim tarihimiz acılarla dolu. Kadınlar çoğu zaman şiddetle ve baskıyla karşı karşıya kalıyor. Ama haklarımız için mücadele etmekten vazgeçmemeliyiz. Eğer bir bedel ödenecekse bu, kendi haklarımız için olmalı. Durmamalı ve geri adım atmamalıyız. Her kadın kendi izini bırakmalı ve hikayesini gelecek kuşaklara aktarmalı.” KOYE
