- İran rejimi, PJAK’ın hareket alanını daraltmak ve tasfiye etmek için Merîwan, Banê ve Mahabad’da YRK gerillalarına saldırıyor. Mahabad’da sıcak çatışmalar yaşanırken, YRK saldırılara etkili yanıtlar veriyor.
-
Rejim, Kürt partilerin liderlerini ve üyelerinin ‘iadesi’ için Avrupa ülkelerine ‘iş birliği’ teklif ederken, Interpol’e de kırmızı bülten başvurusu yapacak. Ayrıca Irak’a da Başûr’da Kürt partilerinin ‘sınır dışı’ edilmesi veya ‘iadesi’ için baskı kuruyor.
FELEKXAN SERHAT
İran rejimi, Rojhilatê Kurdistan’da Kürt güçlerine yönelik saldırılarını sürdürüyor. Kürt güçlerinin meşru savunma çerçevesinde yanıt vermesi sonucu sıcak çatışmalar yaşanıyor. Rejim, sınır bölgelerine yerleşerek PJAK’ın hareket alanını daraltmak istiyor. Özelikle son bir haftadadır Sinê, Urmiye ve Kirmanşan eyaletlerinde tansiyon yüksek.
ABD ve İsrail’le girdiği savaştan bu yana Başûrê Kurdistan’daki Kürt partilerin merkezlerine ve kamplarına aralıksız saldıran rejim, Nisan ayında ateşkesin imzalanmasıyla bu kez Rojhilat içinde de Kürtleri hedef almaya başladı. Haziran ayında İHA ve kara saldırılarıyla gerilimi tırmandırdı.
HPG gerillasını şehit düşürdü
Rejim, ilk önce 30 Mayıs gecesi bir grup HPG gerillasını Qeleniyê (Çaldıran Ovasına) bölgesine bağlı Zêvê köyüne yakın bir yerde pusuya düşürdü. Yaşanan çatışmada Efrînli Heqî Karer (Mustafa Şexmus) şehit düştü. Gerilla Heqî, 2016 yılında mücadele saflarına katılmıştı.
Ardından 7 Haziran’da Sinê eyaletine bağlı Merîwan bölgesinde, Yekîneyên Parastinê yên Rojhilatê Kurdistanê (YRK) güçlerine İHA ve top atışlarıyla saldırdı. YRK, kendi güçlerinin de meşru savunma kapsamında bu saldırılara karşılık verdiğini ve bunun sonucunda rejimin ölü ve yaralılarının bulunduğunu ifade etti. YRK gerillaları bu saldırılarda zarar görmedi.
Banê’yi İHA’larla vurdu
Ancak rejim durmadı, ayın 23’ünde Banê’ye 3 İHA ile saldırıya geçti. YRK de saldırıların devam etmesi durumunda meşru savunma haklarını kullanacaklarını duyurdu. Olaya ilişkin açıklama yapan YRK, saldırıların Banê kentine bağlı Şîwî köyü çevresine düzenlendiğini belirtti ve şöyle devam etti: “Ülkemize yönelik saldırıları hiçbir şekilde kabul etmiyoruz. Bu saldırıların tekrarlanması halinde gerekli karşılığı vereceğimizden kimsenin şüphesi olmasın. Halkımızın can ve mal güvenliğini korumak temel görevimizdir. Herkes bu konuda emin olmalıdır ki, görev ve sorumluluklarımızı en iyi şekilde yerine getireceğiz.”
27 Haziran’da Sinê’da Banê-Seqiz yolu üzerinde bulunan Sebedlu kontrol noktasında eylem düzenlendi. Eylemde Muhammed Veledbeygi ve Martin Ahadi adlı rejim elemanları öldürüldü. YRK, eylemi üstlendi.
Mahabad’da gerilim tırmanıyor
28 ve 29 Haziran’da ise Mahabad hattında sıcak çatışmalar yaşandı. Rejim, Urmiye eyaletine bağlı Mahabad’da saldırılar başlattı. Gageş köyü ve çevresinde yoğunlaşan saldırılarda YRK gerillalarıyla çatışma yaşandı. Kaynaklardan aldığımız bilgiye göre, 29 Haziran’da YRK gerillaları ve rejim arasındaki çatışmalar yaklaşık 10 saat sürdü. Gazetemize konuşan PJAK Diplomasi Sözcüsü Zagros Enderyarî de bu bilgileri
Pawe’de iki rejim elemanı öldürüldü
29 Haziran’da ayrıca Kirmanşan eyaletine bağlı Pawe’de çatışma yaşandı. Hengaw İnsan Hakları Örgütü’ne göre, Mirabad Mahallesi’nde meydana gelen çatışmada Khaled Khaledi ve Borhan Karisani adlı rejim elemanları öldürüldü, 2’si de ağır yaralandı. Khaled’nin “Jin, Jiyan, Azadî” serhildanları sürecinde Rewanduz’da birçok gösterinin katledilmesinde rol oynadığı belirtiliyor.
Numan, Munzur ve Argeş için
Kürdistan Yurtsever Gençlik (Ciwanên Nîştimanperwerên Kurdistanê), Pawe’deki eylemi üstlendi. 2 rejim elemanının öldürüldüğü, ikisinin de ağır yaralandığı belirtilen açıklamada, “Cezalandırılan kişilerin, özgürlük gerillalarının şehit düşürülmesinde rolü vardı ve halka karşı çalışıyorlardı. Bu kişilerin, Numan, Munzur ve Argeş adlı Rojhilatlı gerillaların şehit düşürülmesinde rolü var. Üç gerilla 2018 yılında Pawe’de şehit düşürülmüştü. Eylemle ilgisi olmayan bazı taraflar, eylemimizi üstelenerek, kamuoyunu yanıltıyor. Onları bu tür yaklaşımlar sergilememeleri konusunda uyarıyoruz” denildi.
Diasporada da hedef alıyor
Rejim, askeri saldırıların yanı sıra diplomasi alanında da devreye girerek baskı ve şantajla Rojhilatlı Kürt partilerini her yerde tasfiye etmeye çalışıyor. PJAK, Komala, Demokratik Parti ve PAK dahil olmak üzere Rojhilatlı partilerin liderleri ve üyeleri hakkında yakalama kararı verdi, Interpol’e “Kırmızı Bülten” başvurusu yapacağını duyurdu. “Terör suçlaması” ve “insan hakları ihlalleri”den dava açtığı Kürt siyasetçilerin ikamet ettikleri ülkelerde “iade”lerini istedi. Ayrıca Belçika, Almanya, Fransa ve İsveç gibi birçok Avrupa ülkesi de dahil olmak üzere çeşitli ülkelere “adli işbirliği” ve “iade talepleri” gönderdi.
Irak’a Kürt baskısı
Öte yandan, rejimin Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin, YRK ile sıcak çatışmaların yaşandığı saatlerde (28-29 Haziran) Irak’a ziyareti de dikkat çekti. Basına yansıyan haberlere göre rejim, Başûrê Kurdistan’daki Kürt partilerinin ‘sınır dışı’ edilmesi için pazarlıklar yaptı. Yeni atanan Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Qasım el-Aboudi, mevkidaşı Fuad Hüseyin ve Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi gibi devlet yetkilileriyle görüştü. Erakçi görüşmelerinde, Kürt partilerinin liderlerini, pêşmerge üyelerini ve ailelerini ya İran’a iade etmesini ya da ülkeden sınır dışı etmesini istedi.
Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK) içinden bir kaynak, The New Region’a şu ana kadar “Kürdistan Bölgesel Yönetimi içindeki hiçbir resmi kaynağın bu konuyu Kürdistan Özgürlük Partisi ile görüşmediğini” belirtti. “İran’ın talepleri ve çabaları insanlık dışıdır. Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin bu insanlık dışı talebi ve girişimi reddedeceğinden eminiz” diye ekledi.
Mart 2023’te Irak ve İran, Bağdat’ın Kürt partilerini “silahsızlandırmayı” ve “ortak sınır denetimi”ni sıkılaştırmayı kapsayan bir anlaşma imzalamıştı. Rejim, anlaşmaya uyulmaması halinde Irak’a askeri saldırı tehdidinde bulundu. 2025 yılında, Kürt partileri Süleymaniye’de yeni kamplara yerleştirildi. Irak’ın eski Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım Ereci, 18 Haziran’da anlaşmanın uygulanmasını görüşmek üzere Süleymaniye’ye gitti.
Rejim, savaş sürecinde yüzlerce İHA ve roketle Başûr’daki Kürt partilerini hedef almış, 9 pêşmerge şehit düşmüştü. Geçtiğimiz Cumartesi günü de PAK peşmergesi Soran Mihemedzade Hewlêr’de bir otelde katledilmişti.
