• ABD, İran’a nükleer silah geliştirmeyi bırakması, uranyum stoklarını teslim etmesi, Hizbullah-Hamas gibi gruplara desteğini kesmesi ve Hürmüz Boğazı’nı açık tutması şartı koştu. İran ise Hizbullah’a saldırıların durmasını, yaptırımların kaldırılmasını ve savaş tazminatı ödenmesini istedi.

ABD Başkanı Donald Trump, son bir haftadır İran’la dolaylı yoldan müzakere ettiklerini sık sık gündeme getiriyor. Hafta başında İran'la "düşmanlıkların tam ve kesin olarak sona erdirilmesi" konusunda "çok iyi ve verimli" görüşmeler yapıldığını duyurdu. Uluslararası basında yer alan haberlere göre, ABD “savaşı sona erdirmek amacıyla” İran’a 15 maddelik bir plan iletti. Planın, Donald Trump yönetimi tarafından Pakistan aracılığıyla Tahran’a ulaştırıldığı bildirildi.

Planın öne çıkan maddeleri şöyle: İran’ın nükleer silah geliştirmemeyi taahhüt etmesi, zenginleştirilmiş uranyum stoklarının teslim edilmesi, bazı nükleer tesislerin sökülmesi, Hizbullah ve Hamas gibi gruplara desteğin kesilmesi, füze kapasitesi ve menziline sınırlamalar getirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması.

Tam tersi şartlar

Buna karşılık İran’a yönelik uluslararası yaptırımların kaldırılması ve sivil nükleer programa destek verilmesi öneriliyor. ABD tarafının ayrıca bir aylık ateşkes teklif ettiği de belirtiliyor. İsrail’de yayın yapan Channel 12 televizyonuna göre, İran da 6 şart sundu.

Şartlar şöyle: Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol ve geçişlerden vergi alınması, savaşın yeniden başlamayacağına dair güvence verilmesi, İsrail’in Hizbullah’a yönelik saldırılarını durdurması, İran’a yönelik tüm yaptırımların tamamen kaldırılması, balistik füze programının herhangi bir kısıtlama olmadan sürdürülmesi ve savaş nedeniyle oluşan zararlar için tazminat ödenmesi.

Pakistan arabulucu olmak istiyor

Rejim, bir yandan da Beyaz Saray'dan yapılan müzakere açıklamalarını yalanlamaya devam ediyor. İran'ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Emiri Mukaddem, iki ülke arasında direkt ya da dolaylı bir şekilde görüşme yapılmadığını söyledi. Ancak Pakistan'ın Tahran ve Washington arasında diyalog ortamı yaratmak için çalıştığını doğruladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 24 Mart günü yaptığı açıklamada, İslamabad'ın her türlü görüşmeye ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu söylemişti. HABER MERKEZİ

 

* * *

25 günde 640 sivil öldürüldü

Savaş bir ayını doldurmak üzereyken, insan hakları örgütlerinin verileri endişe verici. Hengaw, savaşın ilk 25 gününde 640'ı sivil olmak üzere 6 bin 530 kişinin yaşamını yitirdiğini duyurdu. Rejimin en büyük askeri kayıpları Kirmanşan, Elburz, Hürmüzgan, Huzistan, Kürdistan ve Sistan-Beluçistan eyaletlerinde kaydedildi. Sivil kayıplar ise Tahran, Hürmüzgan, Kirmanşan, Fars, Elburz, Îlam, Merkezi ve Loristan’da kaydedildi.

İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nın (HRANA), son açıkladığı bilançoya göre ise İran ve Rojhilat’ın 10 kentinde yoğunlaşan 108 saldırıda; 21 askeri merkez, Devrim Muhafızları üsleri, Besic merkezleri, askeri havaalanları, polis merkezleri, petrol depoları ve yeraltı nükleer enerji tesisleri hedef alındı. HRANA, Huzistan, Fars, Tahran ve Tebriz’de yoğunlaşan saldırılarda 12 sivilin yaşamını yitirdiğini ve 37 sivilin yaralandığını belirtti.