Türk iktidarı, devlet için çatışmanın yıl dönümü vesilesiyle tüm camilerde sela okuttuktan sonra akaryakıta büyük zam yaptı.

Akaryakıt fiyatlarına zam üstüne zam gelirken, ÖTV artışlarıyla benzin ve motorine büyük bir zam daha geldi. Seçimin ardından motorine gelen zam oranı yüzde 71'i aşarken benzine ise yüzde 69'un üzerinde zam geldi.

AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep T. Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, akaryakıtta Özel Tüketim Vergisi'ne (ÖTV) zam yapıldı. ÖTV tutarları, benzinde ve motorinde 5 lira, LPG'de 4 lira artış olarak belirlendi. Karara göre; benzinin litresinde 2,52 TL olan ÖTV 7,52 TL'ye, motorinde 2,05 TL olan ÖTV ise 7,05 TL'ye yükseltildi. Zam sonrası, benzinin litre fiyatı 28 TL'den 34 TL'ye, motorinin litre fiyatı 26 TL'den 32 TL'ye çıktı.

Kararda akaryakıt ürünlerinin yanı sıra doğalgazdaki ÖTV’nin de zamlandığı görüldü. Buna göre; doğalgazda metreküp başına 0,0230 TL olan ÖTV bugünkü karar ile 0,0747 TL'ye yükseltildi. Motorlu taşıtlarda yakıt olarak kullanılan doğalgazda ise ÖTV metreküp başına 2,7944 TL oldu. Karar 16 Temmuz 2023 tarihi itibari ile yürürlüğe girdi.

Son ÖTV zammıyla birlikte 28 Mayıs’taki Cumhurbaşkanlığı seçiminin ardından benzine yüzde 69,05 zam geldi. Seçimin ardından motorine gelen zam ise yüzde 71’i aşmış durumda. Böylelikle, 1 Ocakta 19,61 lira olan benzine yılbaşından bu yana yüzde 78 zam gelirken yıl başından bu yana motorindeki artış ise yüzde 46’yı aştı.

Enflasyon rekor olacak

Prof. Dr. Özgür Demirtaş, vergi artışlarının ardından yaptığı değerlendirmede, enflasyona dikkat çekti. Prof. Demirtaş, "Temmuz ayı enflasyonu TÜİK tarafından açıklansa bile rekor olacak. Enflasyon acısı herkesi yakacak. Milyon kez uyardım; bunların olacağını söyledim ama dinleyen olmadı” diye yazdı.

Domino etkisi yapar

CHP Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Akın, akaryakıtın pompa fiyatını 6 lira birden yükselterek iğneden ipliğe bütün ürünlere yeni zamların domino etkisiyle yapılmasının da önünün açıldığını belirterek, şunları söyledi: "Akaryakıttaki bu fahiş zam; hem üretim hem de nakliye maliyetlerini artıracağı için; vatandaşlarımız bu zamdan hem doğrudan hem de çarşı, pazar ve raf fiyatlarındaki artışla dolaylı olarak etkilenecek. ÖTV artışı aynı zamanda tüm sektörlerde üretim maliyetlerini yükselteceği için enflasyonun da artmasına neden olacaktır."

Güncel bir soygundur

İYİ Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu da ÖTV zamlarıyla hemen her şeye tekrar zam geleceğini belirterek, “güncelleme” dedikleri bu vahametin, aslında güncel bir soygundan başkası olmadığını söyledi. Zorlu, "Siyasi iktidar, yanlış ekonomi politikaları ile ülkeyi getirdiği uçurumdan çıkabilmek için vatandaşın geleceğini ve alın terini uçurumdan aşağı bırakıyor… Milletimiz adına bunu asla kabul etmiyoruz…" dedi.

Davutoğlu: Yazıklar olsun

Gelecek Parti Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, twitter hesabından partisinin ekonomist yöneticilerinden Serkan Özcan'ın yorumunu da ekleyerek, şunu yazdı: "Bu asil milletin kahramanlık destanı yazdığı günün gecesinde salalar okunurken iktidarın milletimize reva gördüğü bu zam kabul edilemez, yazıklar olsun."

Serkan Özcan da şunları kaydetti: "Kerameti kendinden menkul bir politika uygulayacaksın, devletin bütçesini alt üst edeceksin, eleştireni terörist olmakla suçlayacaksın, sonra bütün cezayı fakir fukaraya keseceksin! Seçimden önce 'sizin faiz artırmaktan başka çözümünüz yok ki' diyen iktidar ve onun yandaşları, bu gece utanmanın zerresini yaşıyor musunuz acaba? Gerçekten merak ediyorum."

Vatandaşın nefesini kesiyor

DEVA Genel Başkanı Ali Babacan, Erdoğan'ın akaryakıt ÖTV‘sini artırarak hatalarının bedelini yine millete yüklediğini belirterek, şunları kaydetti: "Kronik enflasyon dönemini bitirmek yerine vatandaşın nefesini kesiyor. İki gün önce 'Üzülerek söylüyorum ki yılın en düşük enflasyonu bugün yaşanıyor' demiştim. Bu vergi artışlarından sonra iğneden ipliğe her şeye zam gelecek, enflasyon daha da tırmanacak. Bugün market etiketlerinde, dükkan vitrinlerinde, benzinci tabelalarında Türkiye’nin çok kötü yönetildiği yazıyor. Bir kere daha altını çiziyorum: Erdoğan sebep, hayat pahalılığı sonuç." ANKARA

*****

Enflasyon artacak

Akaryakıttaki fiyat artışlarının ekonomik analizini yazan iktisatçı yazar Mahfi Eğilmez, enflasyonun artacağını belirtti.

Eğilmez, 'Kendime Yazılar' isimli blog sayfasında, Otomotiv Distribütörleri Derneği'nin araç satışlarıyla ilgili Haziran 2023 Raporu'na dikkat çekti. Buna göre; otomobil ve hafif ticari araç satışlarının, bu yılın ilk yarısında 10 yıllık ortalamaların ortalama yüzde 55 üzerinde gerçekleştiğini, bunun da otomobil satışlarının son derecede yüksek bir taleple karşı karşıya bulunduğunu gösterdiğini belirten Eğilmez, nrmal bir ekonomide benzin ve motorine gelen zamlardan sonra bu satışların hızla düşmesi gerektiğini söyledi. Türkiye'nin bir süredir normal ekonomi tanımına uygun bir ekonomi olmadığını vurgulayan Eğilmez, şöyle devam etti: "Faizler, gerçek enflasyonun çok altında (negatif) olduğu için insanlar tasarruf etmek yerine ellerine geçen parayı kendi açılarından yatırım olarak gördükleri ve faizden alamayacakları getiriyi alabileceklerini düşündükleri alanlara harcıyor. Bu alanların başında borsa, konut ve otomobil geliyor. Faizler normal düzeyine çıkmadıkça ya da enflasyon tek hanelere düşmedikçe bu eğilim devam edecek. O nedenle benzin ve motorin fiyatlarında ortaya çıkan bu artış ilk anda konut ve otomobil satışını düşürse de bir süre sonra satışlar yeniden artmaya başlar."

Benzine ve motorine gelen zamdan otobüs, dolmuş, vapur, tren, uçak gibi ulaşım araçlarının ücretlerinin de artacağını; her türlü malın taşıma ücreti yükseleceği için mal fiyatlarının da artacağını ve bunun bütün tüketicileri olumsuz etkileyeceğini vurgulayan Eğilmez, doğalgaza gelen zamların da iki farklı etkisi olacağını yazdı;

* Tüketiciler evlerinde ısınma, yemek yapma ve su ısıtma amacıyla kullandıkları doğalgazın fiyatındaki artıştan etkilenecek (doğrudan etki.)

* Doğalgaz, çevrim santrallerinde elektrik üretiminde kullanıldığı için bir yandan elektrik faturaları yükselirken bir yandan da doğalgazı üretimde kullanan üretim birimlerinin maliyetleri ve dolayısıyla ürettikleri malların fiyatları yükselecek ve tüketiciler bundan olumsuz etkileyecek (dolaylı etki.)

Baz etkisiyle düşüş eğiliminde bulunan enflasyonun yeniden hızlı bir artış eğilimine gireceğini söyleyen eğilmez, şunları ifade etti: Altyapı farkını tam olarak anlamadan girişilen yanlış faiz politikası ekonomiyi bir enkaz haline getirdi. Ekonominin normal koşullara dönmesi konut ve otomobil alımının yatırım algısından çıkması ve tasarrufların artması için ilk ve tek koşul faizin enflasyon düzeyine çıkarılmasıdır. Ne var ki bu kadar düşük tutulan faizin bir anda o düzeye çıkarılması ekonominin ayakta kalan kuruluşlarını da çökertir. Dolayısıyla yapılacak şey önce enflasyonu doğru hesaplamak ve gerçeği açıklamaktır. Sonra faizi yavaş yavaş yükseltirken başta hukuk reformu olmak üzere yapısal reformları hayata geçirmektir."