Tutsaklık sonrası sorumluluk

• Murat Aslanoğlu’nun yaşamı, şunu gösteriyor: Direniş, yalnızca geçmişte kalan bir olgu değildir; bugün de devam eden bir sorumluluktur. Yoldaşlık, toplumsal sahiplenme ve dayanışma olmalı.

ÖMER TORLAK

Murat Aslanoğlu, 1993'te Amed’in Rezan (Bağlar) ilçesinde, aralarında Rıdvan Bulut’un da bulunduğu bir grup arkadaşıyla birlikte gözaltına alındı ve ardından tutuklandı. Bu süreç, aynı idealleri paylaşan, aynı mücadele hattında yürüyen insanların birlikte hedef alınmasıydı. 

Murat Aslanoğlu ile Rıdvan Bulut arasındaki ilişki sıradan bir arkadaşlık değil, ortak bir ideolojiye, ortak bir direniş çizgisine dayanan bir yoldaşlıktı. Bu yoldaşlık, cezaevi sürecinde de devam etti. Eylül 1996’da Diyarbakır E Tipi Cezaevi’nde gerçekleştirilen saldırı, bu ortak mücadelenin en ağır kırılma anlarından biri oldu ve bu saldırıda Rıdvan Bulut katledildi. Bu kayıp, aynı mücadeleyi paylaşanlar için derin bir acı, aynı zamanda daha güçlü bir direniş iradesinin kaynağı oldu. Murat Aslanoğlu için bu kayıp, bir geri çekiliş değil, yoldaşının bıraktığı yerden mücadeleyi sürdürme kararlılığı anlamına geldi.

Murat Aslanoğlu’nun yaşam öyküsü, bir dönemin, bir halkın ve ideolojik bir duruşun somutlaşmış halidir. Aynı zamanda Kürdistan Özgürlük Mücadelesinin cezaevlerindeki yansımasıdır. 1993'te gözaltına alınan Aslanoğlu, ağır gözaltı koşullarının ardından Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Böylece başlayan cezaevi süreci, zihinsel, ideolojik ve toplumsal bir sınav haline geldi. Amed, Amasya, İzmir, Çewlîg, Karaman ve Agirî'deki cezaevleri arasında sürgün edilerek geçen 30 yıl, farklı mekanlarda ama aynı çizgide sürdürülen bir direnişin adı oldu.

27 yaşında cezaevine girip 57 yaşında çıkan bir insanın taşıdığı zaman, sadece yılların toplamı değil, direnişin, bedelin, inancın ve ideolojik bağlılığın yoğunlaşmış ifadesidir. Hem tutuklandığı gün hem de yıllar sonra tahliye edildiğinde yöneltilen 'pişman mısın' sorusuna cevabını vermişti. Bu direniş, aynı zamanda Rıdvan Bulut gibi yoldaşlara verilen sözün ifadesiydi. Cezaevleri, onlar için ideolojik derinleşmenin, kolektif yaşamın ve direniş kültürünün yeniden üretildiği mekanlara dönüştü.

Tahliye edildiği gün alkış ve zılgıtlarla karşılandı. O an, hem Murat Aslanoğlu’nun hem de Rıdvan Bulut’un şahsında yitirilen tüm yoldaşların anısının sahiplenilmesiydi. Bu sahiplenme, aynı zamanda bu mücadelenin toplumsal tabanının devam ettiğini ve direnişin yalnız olmadığını gösteriyordu.

Cezaevi sonrası yaşam ise yeni bir sınavı beraberinde getirdi. 30 yıl boyunca ağır bedeller ödeyen bir insanın, özgürlüğüne kavuştuktan sonra ekonomik zorluklarla baş başa kalması ciddi bir çelişkidir. Murat Aslanoğlu’nun bugün günlük ve geçici işlerle yaşamını sürdürmeye çalışması ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanması, yalnızca bireysel bir durum değil, doğrudan toplumsal bir sorumluluk meselesidir. Açıkça ifade edilmelidir ki; bu durumun sorumluluğu, başta yerel yönetimler olmak üzere Amed’deki siyasal yapılara aittir. Bunlar, konfor alanlarından vazgeçip sorumluluk almalıdır. Bu insanlara sahip çıkmak ertelenebilecek bir mesele değil, tarihsel ve ahlaki bir zorunluluktur; vefa ve sorumluluk meselesidir.

Murat Aslanoğlu gibi 30–33 yıl cezaevinde kalmış ve bugün benzer zorluklarla mücadele eden birçok arkadaş vardır. Onların yaşam koşulları, bir toplumun kendi değerlerine ne kadar sahip çıktığının en açık göstergesidir. Eğer bu insanlar yalnız bırakılırsa yalnızca bireyler değil, toplumsal hafıza da zayıflar ve bu durum mücadelenin zeminine zarar verir. Mücadele döneminde sahiplenilen değerlerin bugün de pratikte karşılık bulması zorunludur. Aksi halde ideolojik söylem ile toplumsal gerçeklik arasındaki mesafe derinleşir.

Murat Aslanoğlu’nun yaşamı, bize şunu gösteriyor: Direniş yalnızca geçmişte kalan bir olgu değildir; bugün de devam eden bir sorumluluktur. Bu sorumluluk, yoldaşlıkla, toplumsal sahiplenmeyle ve pratik dayanışmayla anlam kazanır. Bedel ödeyen insanların yalnız bırakılmadığı, yaşamlarının güvence altına alındığı ve emeklerinin karşılıksız kalmadığı bir dayanışma pratiğini büyütmeliyiz.