Zenginlere çiftlik, köylüye göç

• Gevaş’ın Erç Mahallesi’nde köylülerin arazilerine el konuldu. “Tapu sınırlarınızı düzenleyeceğiz” diyerek asker eşliğinde zorla imza alınan köylülerin toprakları, zenginlere besi çiftliği yapmak için OSB’ye dönüştürülüyor. Köylüler, su kaynaklarının da gasp edildiğini ve zorunlu göçe zorlandıklarını belirttiler.

Wan'ın Westan (Gevaş) ilçesine bağlı kırsal Erç Mahallesi’nde planlanan Van Tarıma Dayalı İhtisas (Besi) Organize Sanayi Bölgesi (OSB) projesi, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından onaylandı. 2017 yılında gündeme getirilen ve 40 bin büyükbaş hayvan kapasitesi hedeflenen projede, besi ve entegre tesisleri de bulunuyor. 3 bin 746 dönüm üzerine kurulacak proje 2 Temmuz 2019 tarihinde, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı ise 16 Ocak 2026 tarihinde bakanlık tarafından e-imza ile resmen onaylandı.   

Köylülere, 2022 yılında Tapu Kadastro Müdürlüğü ve Kaymakam Bayram Yıldız'ın jandarma eşliğinde köye giderek, halktan köy yolunun yapılması ve parsel sınırlarının düzeltmesi gerekçesiyle imza alındı. Bir süre sonra söz konusu imzaların proje süreci için alındığı ve bu şekilde kullanıldığı ortaya çıktı. Daha sonra köylüler, olayı yargıya taşımak istese de söz konusu projede imzaları bulundukları için dava açamadı. Projenin yapılacağı alanda köylüler daha önce arpa, buğday ve şeker pancarı ekerek geçimini sağlıyordu. Ancak söz konusu projeyle alan tamamıyla ranta açılacak. Bin 300 hanenin bulunduğu kırsal Erç Mahallesi’nde bu proje ile birlikte yeşil alan yok olacak, köylüler ise göç etmek zorunda bırakılacak.

Zorla imza aldılar 

Okuma yazma bilmediklerini ve imzayı kendilerine zorla attırıldığını söyleyen Eyüp Özdemir, “Tapu Kadastro gelip bizden imza aldı. Projenin yapılacağı yer köylülerin arazileridir. Bu arazilerde buğday, şeker pancarı ve yonca ekiyorduk. Devlet bize gelip, 'Tapulu arazileriniz birbirine karışmış, sınırlarınız belli değil, biz bunları düzenleyeceğiz' dedi. Daha sonra muhtar geldi ve 8 kişiyi bilirkişi olarak getirdi. Bazı dosyalar getirdiler ama okuma ve yazmamız olmadığı için ‘imza atın’ dediler. İki kişi burada yoktu, muhtar onların yerine de imza attı. İçimizden sadece bir kişi okuma biliyordu, o imza atmadı. Sonra ona da zorla imzalattılar” diye belirtti. 

‘Göç etmek zorunda kalırız’

Projenin yapılması durumunda göç etmek zorunda kalacaklarını belirten Özdemir, “Devlet bu yerleri elimizden aldı. Şimdi çaresiziz, perişan haldeyiz. Topraklarımıza el koydular, hiç olmazsa Wan’da bize başka arazi versinler, biz de gidip hayvancılık yapalım. Eğer bu proje burada yapılırsa kokudan dolayı artık bu köyde yaşayamayız. İçme suyu ve sulama suyu oradan geliyor. Vali bize açıkça, 'Su devlete aittir, sizin değildir. Ne zaman istersek sizden alabiliriz' dedi. Böyle bir şey yapılmamalı. Biz bu arazilerde tarım yapıyorduk. Bu araziler zenginler gelip çiftlik kursun diye değil, bizimdir ve köylülerin olmalıdır" ifadelerini kullandı. 

Arazimize bile giremiyoruz

Arazilerini geri almak için hukuki mücadele başlattıklarını ancak imzaları olduğu için sonuç alamadıklarını dile getiren Özdemir, Westan Belediyesi’nin vekalet vermesi halinde projeden davacı olabileceklerini söyleyerek, ekledi: "Dava açtık ama avukat bize, 'Artık hakkınız yok, çünkü imza atmışsınız. Bu yüzden belediyenin bir avukata vekalet vermesi gerekiyor’ dedi. Ama belediye vekalet vermiyor. Neden vermediklerini bilmiyoruz, kandırıldık. Ne yapacağız bilmiyoruz. Eğer buradan gitmek zorunda kalırsak tüm hayvanlarımızı satmamız gerekecek. Satarsak geçimimizi nasıl sağlayacağız? Bu proje yapılırsa artık hayvancılık yapamayacağız. Köyün nüfusu bin kişi, bu insanlar ne yapacak? Devlet yetkilileriyle görüştük ama bize ‘Bu projeyi mutlaka yapacağız’ dediler. Projeyi kabul etmiyoruz. İmzalarımız alındı, şimdi de o yere gitmemiz yasaklandı. Kendi arazimize bile giremiyoruz. Devlet ‘Burası bizimdir, sizi sokmayız’ diyor. O toprak bizimdir. Tarım ve hayvancılık yapmak istiyoruz. Bu proje yapılırsa hayvanlarımız susuz kalacak. Dağlarda su yok. Her evde yaklaşık 500 hayvan var; bu insanlar ne yapacak, nasıl geçinecek?" 

Askerler de baskı yaptı

Projenin yapılacağı alanın mera olduğunu belirten Selahattin Özdemir ise, “El koydukları yerler arazilerimizdir. Dağlarda su yok. O alanı hayvanlarımız için mera olarak ayırdık. Zaten az olan toprağımız da elimizden gitti. Şikayet ediyoruz, dava açıyoruz ama sonuç alamıyoruz. Köylüler arazilerine el konulmasını istemiyor. Vali bize, ‘Bir daha girerseniz size ceza veririm, köydeki tüm evleri de yıkarım' dedi. Tapu Kadastro gelip köylülerden zorla imza aldı. Askerlerle birlikte baskı yaparak köylülere imza attırdılar. Bu yapılan bir zulümdür. Şimdi hayvanlarımızı ne kadar uzağa götürsek de tekrar geri getirip köyde sulamak zorundayız. Kandırıldık. Bu projeden vazgeçilmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı. ZEYNEP DURGUT/MA