• Ağır hak ihlallerine rağmen gerçekleri halka ulaştırmaktan vazgeçmeyen gazeteciler, 10 Ocak’ın kendileri için kutlanacak bir gün olmadığını belirterek, basına yönelik baskılara son verilmesi için mücadeleye devam edeceklerini söyledi. 

Gazeteciler, 1962'de özlük hakları için gazete patronlarına karşı verdikleri mücadeleyi kazandıkları için her yıl 10 Ocak, “Çalışan Gazeteciler Günü” olarak kutlanıyor. Ancak gazeteciler, bu günü bu yıl da baskı, gözaltı, tutuklama ve hak ihlallerinin tavan yaptığı bir ortamda karşıladı. Meslek örgütlerinin verilerine göre, gazetecilerin yüzde 30’unun işsiz olduğu Türkiye’de, 87 gazeteci mesleki faaliyetlerini icra ettikleri için cezaevinde, onlarca gazeteci soruşturma ve davalarla hukuk kıskacında. 

AKP-MHP iktidarının 'Dezenformasyonla mücadele yasası’ adı altında Meclis’e getirdiği ve meslek örgütlerinin 'Sansür Yasası' olarak adlandırdığı kanun teklifi 13 Ekim 2022'de kabul edildi. Böylece haber verme ve haber alma hakkına ket vurulurken, polisin sahadaki gazetecilere yönelik şiddeti ve engellemeleri de arttı. Tüm bu antidemokratik uygulamalardan kaynaklı 10 Ocak’ı bir kutlama günü olarak görmeyen gazeteciler, bugünü mücadele günü olarak adlandırıyor. 

Mezopotamya Ajansı (MA) muhabiri Müjdat Can, 10 Ocak'a ilişkin şunları söyledi: “’Çalışan Gazeteciler Günü’ diyorlar ancak sahada çalışan gazeteci yok denilebilecek kadar az. Özellikle Kurdistan’da Özgür Basın çalışanları dışında sahada gazetecilere rastlamak çok zor. Bunun nedeni de iktidara biat edenlerin hayatı tozpembe göstermesidir. Medyanın yüzde 90'ını ele geçiren iktidar, sahada gazeteciliği bitirmiş durumda. Birçok haber, ısmarlama basın bülteni veya görüntülerden ibaret. Ya emniyet tarafından ya da farklı mecralar tarafından görüntüler çekilip servis ediliyor. Kullanılması istendiği kadarı ile hazırlanan haberler ‘gazetecilere’ gönderiliyor. Ülkede o kadar sorun varken, Kürtlere yönelik savaş, cezaevlerinde hak ihlalleri, topluma yönelik baskı ve şiddet varken ne yazık ki parmakla sayılı gazeteci var. Peki, sahada olanlara ne oluyor? Gerçekleri görüntü, fotoğraf ve belgeleriyle yayınladıkları için hükümet tarafından ‘terörist’, ‘muhalif’ denilerek tutuklanıyor. Bunun en bariz örneğini 16 Haziran'da 16 arkadaşımızın tutuklanmasında gördük. Yine 29 Ekim'de 9 arkadaşımız Ankara merkezli bir soruşturma sonucu tutuklandı.” 

Büyük mücadele veriliyor

Gazetecilerin sadece 10 Ocak’ta hatırlanmaması gerektiği belirten JINNEWS muhabiri Rojda Aydın da şunları söyledi: “Gazeteciler, halka gerçeği ulaştırmak uğruna şiddete ve baskıya maruz kalıyor. Gerçekleri ilk görenler gazetecilerdir. Bu nedenle basının toplumdaki rolü ve misyonu çok önemlidir. Gazeteciler her dönem baskı altında alınmıştır, ancak özellikle Özgür Basın gerçekleri yazmaktan vazgeçmedi. Arkadaşlarımız tutuklandı buna rağmen gerçeklerden vazgeçmedik. Amaçları gerçekleri karanlıkta bırakmak. Çalışan Gazeteciler Günü'nde onlarca arkadaşımız dört duvar arasında. Tutuklu arkadaşlarımız için de mücadele edeceğiz. Gazetecilerin yeri alanlardır, dört duvarı arası değil.” 

Özgür Basın biat etmedi

Xwebûn Gazetesi Haber Editörü Medya Bal ise Çalışan Gazeteciler Günü’nün Kürt gazeteciler açısında bir öneminin olmadığını dile getirerek, şunları ekledi: “O kadar baskı ve şiddetin ortasında onlarca arkadaşımız tutuklandı. Kürt gazeteciler olarak bu günü kutlayamıyoruz. Özgür Basın, ilk günden doğruların topluma ulaşması için mücadele etmiştir. Bu nedenle geçmişte öldürüldüler, bugün tutuklandılar. Ancak tüm bunlara rağmen Özgür Sasın biat etmedi. Şu anda bile gazeteciler tutuklanıyor, internet sitelerimiz yasaklanıyor ve ciddi engellerle karşılaşıyoruz. Buna rağmen direniyor ve devraldığımız mirası sürdürüyoruz.”

*****

29 gazeteci tutuklandı, 76 gazeteciye ceza verildi

Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), 2022 yılı Gazetecilere Yönelik Hak İhlalleri Raporu’nu açıkladı. 29 gazetecinin tutuklandığını ve 76 gazeteciye ceza verildiğini belirten DFG, “Çetin bir mücadele yılı bizi bekliyor” dedi.  

Derneğin internet sayfasında yayınlanan rapor, 5 başlıkta düzenlendi. Rapordaki ihlal verilerine bakıldığında iktidarın gerçeklerden koktuğunu görmenin mümkün olduğunun altını çizen DFG, sahada görev yapan gazetecilerin polis saldırılarının ilk hedefi olduğu hatırlatıldı. Yıl içinde 132 kez gazetecilerin haber takibinin engellendiği ve 65 gazetecinin ise saldırıya uğradığı ifade edildi. 

Basın ve ifade özgürlüğüne yönelik en büyük darbelerden birinin 'Sansür Yasası' olduğu vurgulanan raporda, iktidarın söylemleri dışında tüm haberlerin yargılama konusu yapılmasının yasal kılıfa büründürüldüğü, düzenlemeyle sadece gazetecilerin değil, toplumun tamamının hedef alındığının altı çizildi. 

Tüm baskılara karşı gazetecilerin mesleklerini sürdürmekte ısrar ettiği vurgulanan raporda, şu ifadeler kullanıldı: “2022 yılında sansürden haber takibinin engellenmesine, tutuklamalardan katletmelere kadar tüm engellemelere rağmen gazeteciler tüm saldırılara karşı direndi. Başta özgür basın emekçileri olmak üzere tüm gazeteciler iktidarın ‘gazeteciliği öldürme’ saldırıları karşısında kalemi, fotoğraf makinesi ve kamerasını hakikatten yana tutarak gerçeğin karartılamayacağını ortaya koydu. Seçim takviminin yaklaşmasıyla saldırıların da arttığı 2023’te de gazeteciler olarak basın ve ifade özgürlüğüyle birlikte halkın haber alma hakkı için çetin bir mücadele yılı bizi bekliyor.”

Raporda yer alan ihlaller şöyle sıralandı: 

* Saldırıya uğrayan gazeteci:  65

* Öldürülen gazeteciler: 1

* Evine baskın düzenlenen gazeteciler: 53

* Gözaltına alınan gazeteciler: 116

* Tutuklanan gazeteciler: 39

* İşkence ve kötü muameleye maruz kalan gazeteciler: 118

* Tehdit ve ajanlık dayatması: 42                                      

* Haber takibi engellenen gazeteciler: 132 olay

* Hapishanelerde gazetecilere yönelik ihlaller: 96

* Hakkında soruşturma açılan gazeteciler: 68

* Hakkında dava açılan gazeteciler: 65

* Cezalandırılan gazeteciler: 76

* Hapis cezası: 1 müebbet, 181 yıl, 6 ay, 22 gün

* Para cezası: 8 milyon 105 bin 770 TL

* Yargılaması devam eden gazeteciler: 810

* Tutuklu gazeteci sayısı (04 Ocak 2023 itibarıyla): 87

* İşine son verilen gazeteciler: 22

* Basın kartı iptal edilen gazeteciler: 1

* RTÜK cezaları yayın sayısı: 32

* RTÜK ceza sayısı: 54

* Yayın yasağı: 75

* Kapatılan İnternet Sitesi: 56

* Erişim engeli getirilen haberler: Bin 109

* Erişim engeli getirilen sosyal medya içeriği: 2 bin 210. AMED