Afrika’yı 500 bin sıtma ölümü bekliyor

• İklim krizi sadece buzulları eritmekle, ormanları yakmakla kalmıyor; ölümcül bir şekilde hastalıkları da büyütüyor. Tasmin L. Symons liderliğinde uluslararası bir ekibin yaptığı yeni bir araştırmaya göre iklim değişikliği önümüzdeki 25 yıl içinde Afrika’da yarım milyondan fazla insanın sıtma ölümüne yol açabilir.

Nature dergisinde yayınlanan araştırma, aşırı hava olayları, artan sıcaklıklar ve değişen yağış rejimleri nedeniyle Afrika genelinde 123 milyon yeni sıtma vakası görülebileceğini ortaya koyuyor. Eğer sıtmanın ölüm oranı bugünkü seviyede kalırsa, bu artış 532 bin insanın hayatına mal olacak.

Çalışmanın yazarları, iklim ısındıkça seller gibi “yıkıcı” hava olaylarının Afrika’nın büyük bir bölümünde daha sık ve daha şiddetli hale geleceğini söylüyor. Bu da sıtma tedavi programlarının aksamasına, evlerin zarar görmesine ve insanların korunmasız kalmasına neden oluyor. Bunun yanı sıra yükselen sıcaklıklar ve değişen yağışlar, sıtma taşıyan sivrisineklerin yaşayabileceği alanları genişletiyor yani hastalık yeni bölgelere taşınıyor.

Hollanda’da mahkeme kararı

Özetle iklim krizi, bugünün de bir halk sağlığı krizi. Ve bu kriz, en az sorumluluğu olan coğrafyalarda, en ağır bedelleri ödetiyor. Bu tablo, iklim krizinin yalnızca sağlıkla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Aynı kriz, devletlerin sorumluluklarını ve yurttaşların haklarını da doğrudan ilgilendiriyor. Bunun son örneği Hollanda’dan geldi. Hollanda’da bir mahkeme, ülkenin mevcut iklim politikalarının yetersiz olduğuna ve ayrımcı olduğuna hükmetti. Kararın muhatabı ise Karayipler’de, Hollanda’ya bağlı Bonaire Adası’nda yaşayanlar.

Lahey Bölge Mahkemesi, Hollanda hükümetinin sera gazı emisyonlarını yeterince azaltmadığını ve Bonaire halkını iklim krizinin etkilerinden koruyamadığını açıkça ortaya koydu. Mahkemeye göre bu durum, Bonaire’de yaşayanların insan haklarının ihlali anlamına geliyor.

Bu kararla birlikte Hollanda hükümeti iki temel konuda sorumluluk altına girdi: Birincisi, Bonaire için gerçek ve kapsamlı bir iklim uyum planı hazırlamak. İkincisi ise daha iddialı sera gazı azaltım hedefleri belirlemek.
Emsal bir karar
Hukukçular bu kararı “çığır açıcı” olarak nitelendiriyor. ClientEarth’ten avukat Vesselinа Newman’a göre bu dava, bu ölçekte başarıyla sonuçlanan ilk ulusal uyum davası ve dünyada benzer davaların önünü açacak. Karar aynı zamanda, geçen yıl Uluslararası Adalet Divanı’nın verdiği görüşe bir kez daha atıf yaparak, uluslararası hukukun iklim davalarındaki etkisini net biçimde ortaya koyuyor.
Bu dava bir kez daha iklim krizinin sadece bir çevre meselesi olmadığı bir insan hakları meselesi olduğunu hatırlattı. Ve en az sorumluluğu olan ada toplulukları, krizin en ağır sonuçlarıyla baş başa bırakıldığında, adalet artık mahkeme salonlarına taşınıyor. HABER MERKEZİ