Antik Mısır’da Homeros sürprizi

• İspanyol-Mısırlı arkeologlar Roma dönemine ait bir mumyanın içinde Homeros’un “İlyada”sının ikinci kitabından papirüs bir parça buldu.

İspanyol-Mısırlı arkeologlar Mısır’ın antik Oxyrhynchos (El-Bahnasa) kentinde Roma dönemine ait bir mumyanın içinde Homeros’un İlyada adlı eserinden bir papirüs parçası keşfetti.

Keşif, Barcelona Üniversitesi Antik Yakın Doğu Araştırmaları Enstitüsü’nden İspanyol-Mısırlı ortak bir kazı ekibi tarafından yürütülen çalışmalarda yapıldı. Papirüs, mumyanın karnına yerleştirilmiş halde bulundu ve İlyada’nın ikinci kitabından, Troya Savaşı’na katılan Yunan kuvvetlerini listeleyen ünlü “Gemiler Kataloğu” bölümünden dizeler içeriyor.

Mısır Antik Eserler Bakanlığı buluntunun mezar alanına “önemli bir edebi ve tarihi boyut” kattığını açıkladı. DPA’nın haberine göre Antik Eserler Kurulu Başkanı Hişam el-Leysi ise Oxyrhynchos’un zaten binlerce papirüsle ünlü bir merkez olduğunu hatırlatarak, bu kez edebi bir metnin doğrudan mumyalama bağlamında ortaya çıkmasının özellikle dikkat çekici olduğunu belirtti.

Oxyrhynchos, Büyük İskender’in fethinden sonra Helenleşen Mısır’ın Roma döneminde de (MÖ 30’dan MS 642’ye kadar) önemli bir kültür merkeziydi. Bölgede daha önce binlerce idari, dini ve edebi papirüs bulunmuştu ancak mumyalama sürecinde edebi bir metne rastlanması oldukça nadir.

Barcelona Üniversitesi’nden dilbilimci Ignacio Javier Adiego, bugüne kadar mumyalar içinde genellikle büyüsel metinlere rastlandığını, bu kez ise bir edebi papirüsün cenaze bağlamında bulunmasının “gerçek yenilik” olduğunu vurguladı.

Papirüsün sembolik bir nedenle mi yoksa yeniden kullanım amacıyla mı mumyaya konulduğu henüz net değil. Roma döneminde Mısır’da ölü maskeleri sıklıkla eski papirüs katmanlarından yapılan kartonajla üretiliyordu.

Bu keşif, Helen kültürünün Roma Mısırı’nda ne kadar derinlemesine yayıldığını bir kez daha gösterirken, antik metinlerin günlük hayattan cenaze ritüellerine kadar geniş bir yelpazede nasıl dolaştığına dair yeni ipuçları sunuyor. FRANKFURT