- Avrupa'nın daha soğuk bölgeleri de küresel ısınmadan etkileniyor. İklim raporu Avrupa denizlerinin de fazla ısındığını gösteriyor. Yüzey sıcaklıkları hiç olmadığı kadar yüksek. Deniz sıcak hava dalgaları su altındaki bitki ve hayvanları olumsuz etkiliyor. İklim değişikliği nehirleri de etkiliyor.
Marie-Christine Werner* - Çeviri Yeni Özgür Politika
Dünya Meteoroloji Örgütü ve AB iklim servisi Copernicus'un güncel iklim durumu raporuna göre Avrupa, en hızlı ısınan kıta.
Avrupa İklim Durumu Raporuna göre hiçbir kıta Avrupa kadar hızlı ısınmıyor ve iklim değişikliğinin sonuçları burada her yerde daha net hissediliyor. Dünya Meteoroloji Örgütü Genel Sekreteri Celeste Saulo'nun vurguladığı gibi, sıcak hava dalgaları giderek daha sık ve şiddetli hale geliyor. 2025 yılında Akdeniz'den Kuzey Kutup Dairesi'ne kadar uzun süreli sıcak hava dalgaları yaşandı.
Avrupa'nın bazı bölgeleri Arktik'e kadar uzanıyor. AB programı Copernicus'un Genel Müdür Yardımcısı Samantha Burgess, "Arktik, dünyanın geri kalanından daha hızlı ısınıyor," diyor. "Kuzey ve doğu Avrupa bölgeleri, kayıtların tutulmaya başlandığı dönemden bu yana en sıcak yıllarını yaşadı; buna Birleşik Krallık, Norveç ve İzlanda gibi ülkeler de dahil."
Yüksek sıcaklıklar geçen yıl alışılmadık derecede erken başlayan orman yangınlarını kolaylaştırdı. Bir milyon hektardan fazla arazi yandı.
2025'te orman yangınları nedeniyle CO₂ emisyonları rekor seviyede
En büyük orman yangınları yaz aylarında İspanya ve Portekiz'de meydana geldi. Bu nedenle CO₂ emisyonları da Avrupa için kaydedilen en yüksek değerlere ulaştı.
İnsan kaynaklı iklim değişikliğinden büyük ölçüde CO₂ gibi sera gazlarının salınımı sorumlu. Küresel ısınmayı mümkün olduğunca 1,5 dereceyle sınırlama konusunda uluslararası alanda üzerinde anlaşmaya varılan hedefe ulaşmak için kömür, petrol ve gaz gibi fosil enerji kaynaklarının tüketiminin hızla düşmesi gerekiyor.
İklim raporu ayrıca Avrupa denizlerinin de fazla ısındığını gösteriyor. Yüzey sıcaklıkları hiç olmadığı kadar yüksek. Deniz sıcak hava dalgaları su altındaki bitki ve hayvanları olumsuz etkiliyor. İklim değişikliği nehirleri de etkiliyor. Avrupa'daki nehirlerin yüzde 70'i normalden daha az su taşıdı.
Buzullar erimeye devam ediyor
Avrupa'nın daha soğuk bölgeleri de küresel ısınmadan etkileniyor. Bunlar değişiyor. Tüm Avrupa bölgelerindeki buzullar net kütle kaybı yaşarken, en çok etkilenenler İzlanda'daki buzullar oldu.
Buna ek olarak, ortalamanın altındaki yağışlar kar ve buz örtüsünde önemli bir azalmaya yol açtı. Samantha Burgess, 2025 kış sonundaki kar yüksekliğinin kayıtların tutulmaya başlandığı dönemden bu yana en düşük üçüncü seviyede olduğunu, aynı şeyin Avrupa'daki karla kaplı alan için de geçerli olduğunu açıklıyor.
Yenilenebilir enerji arzı artıyor
Tüm bu gelişmeler, denizde ve karada biyolojik çeşitlilikte kalıcı bir kayba yol açıyor. Doğa, küçülen ve yer değiştiren yaşam alanları, artan sıcaklıklar ve yağış değişiklikleri nedeniyle giderek artan bir strese maruz kalıyor.
Bilim insanları olumlu olarak, yenilenebilir enerji arzının büyüdüğünü vurguluyor. Avrupa'da geçen yıl elektriğin neredeyse yarısı yenilenebilir enerjilerden elde edildi.
Ancak Avrupa Komisyonu İklim Politikası Genel Müdürlüğü'nden Dusan Chrenek acele edilmesi gerektiğini söylüyor: "Bu yeterli değil. Daha hızlı olmalıyız" ve yenilenebilir enerji kapasitelerini 2030 yılına kadar üç katına çıkarma ve enerji verimliliğini artırma yönündeki küresel taahhütlere atıfta bulunuyor.
İklim direnci zorunlu hale geliyor
Chrenek, aşırı hava olayları gibi iklim değişikliğinin sonuçlarıyla daha iyi başa çıkmak, uyum sağlamak ve krizlerden ders çıkarmak için Avrupa'nın bir iklim direnci oluşturması gerektiğini söylüyor.
Çünkü konu, Dünya Meteoroloji Örgütü'nden Celeste Saulo'nun açıkça belirttiği gibi gündemde kalmaya devam ediyor: "Sera gazlarındaki rekor artış nedeniyle, Paris Anlaşması'nı geçici olarak aşmadan küresel ısınmayı önümüzdeki yıllarda 1,5 derecede sınırlamak neredeyse imkansız." Önemli olan bu aşımı mümkün olduğunca kısa ve düşük tutmak.
* Marie-Christine Werner, Alman yazar, sunucu ve editör
Kaynak: Tagesschau
Kaynak: https://www.tagesschau.de/wissen/klima/negativ-rekord-klima-zustand-100.html
