• Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mart 2026 dönemine ait Merkezi Yönetim Aylık Bütçe Gerçekleşme Raporu'nu yayımladı. Rapora göre; merkezi yönetim bütçe açığı, 229,9 milyar TL oldu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mart 2026 dönemine ait Merkezi Yönetim Aylık Bütçe Gerçekleşme Raporu'nu yayımladı. Rapora göre; Mart 2026'da merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 460 milyar 416 milyon TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 230 milyar 545 milyon TL olarak gerçekleşti. Bütçe açığı 229 milyar 872 milyon TL olurken faiz dışı giderler 1 trilyon 224 milyar 457 milyon TL, faiz dışı fazla ise 6 milyar 87 milyon TL olarak kaydedildi.

Bir önceki yılın aynı ayıyla karşılaştırıldığında bütçe açığının daraldığı görüldü. Mart 2025'te 261 milyar 466 milyon TL olan bütçe açığı, Mart 2026'da 229 milyar 872 milyon TL'ye geriledi.

Bütçe giderleri tarafında Mart ayı harcamaları, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 42,1 oranında artış gösterdi. Giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı 2025'te yüzde 7 iken 2026'da yüzde 7,7 oldu. Faiz hariç bütçe giderleri ise bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 41,3 artarak 1 trilyon 224 milyar 457 milyon TL'ye ulaştı; söz konusu giderlerin gerçekleşme oranı 2025'teki yüzde 6,8 düzeyinden yüzde 7,5'e yükseldi. Faiz giderleri 235 milyar 959 milyon TL olarak gerçekleşti.

Gelirler tarafında ise bütçe gelirleri geçen yılın Mart ayına göre yüzde 60,6 oranında artarak 1 trilyon 230 milyar 545 milyon TL'ye ulaştı. Gerçekleşme oranı 2025'teki yüzde 6 düzeyinden yüzde 7,6'ya çıktı. Vergi gelirleri tahsilatı bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 63,9 artışla 1 trilyon 57 milyar 171 milyon TL oldu; vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı da 2025'teki yüzde 5,8'den yüzde 7,6'ya yükseldi. Genel bütçe vergi dışı gelirleri ise 139 milyar 221 milyon TL olarak açıklandı.

Ocak-Mart açığı 420,5 milyar

Ocak-Mart döneminin bütününe bakıldığında, 2026'nın ilk çeyreğinde merkezi yönetim bütçe giderleri, 4 trilyon 425 milyar 431 milyon TL, bütçe gelirleri 4 trilyon 5 milyar 382 milyon TL olarak gerçekleşti. Bütçe açığı 420 milyar 49 milyon TL'de kalırken faiz dışı fazla 456 milyar 22 milyon TL oldu. Geçen yılın aynı döneminde 710 milyar 817 milyon TL olan bütçe açığının bu yıl önemli ölçüde daraldığı, 246 milyar 867 milyon TL faiz dışı açık yerine ise 456 milyar 22 milyon TL faiz dışı fazla verildiği görüldü.

Ocak-Mart döneminde bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 66,4 artarak 4 trilyon 5 milyar 382 milyon TL'ye ulaştı. Vergi gelirleri tahsilatı ise yüzde 66,1 artışla 3 trilyon 360 milyar 367 milyon TL olarak gerçekleşti. Bütçe giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 42 oranında artarak 4 trilyon 425 milyar 431 milyon TL'ye çıkarken faiz hariç giderler yüzde 33,8 artışla 3 trilyon 549 milyar 360 milyon TL oldu. ANKARA

* * *

Kira artışında Avrupa lideri

Türkiye’de kiralar yıllık bazda yaklaşık yüzde 78 artarken, Avrupa’daki en yakın ülke olan Karadağ’da bu oran yüzde 18,5 seviyesinde kaldı.

Avrupa genelinde konut kiralarındaki artış hız kazanırken Türkiye, kira artışında diğer ülkelerden belirgin biçimde ayrıştı.  Euronews’in haberine göre; 2025 verileri incelendiğinde Türkiye’de yıllık kira artışı yüzde 77,6 ile açık ara en yüksek oran olarak kaydedildi. Aynı listede ikinci sırada yer alan Karadağ’da ise kira artışı yüzde 18,5 seviyesinde kaldı.

Haberde, Avrupa Birliği’nde konut harcamalarının ortalama bir hanenin gelirinin yaklaşık beşte birini oluşturduğu belirtiliyor. Türkiye’de ise konut fiyatlarındaki hızlı yükseliş, yüksek kredi faizleri ve finansmana erişimde yaşanan zorluklar, ev sahibi olmayı güçleştirirken kiralık konut talebini artırıyor.

Knight Frank Avrupa Konut Araştırmaları Başkanı Kate Everett-Allen, Türkiye’deki kira artışının büyük ölçüde yüksek enflasyondan kaynaklandığını ifade ediyor. Everett-Allen, mevcut koşulların kiralık piyasadaki baskıyı artırdığını ve ev sahibi olmanın giderek daha erişilemez hale geldiğini vurguluyor.

Avrupa genelinde kira artış oranları ülkeden ülkeye önemli farklılık gösteriyor. 2025’te kira artışları Finlandiya’da yüzde 1 seviyesinde kalırken, Hırvatistan’da yüzde 17,6’ya kadar yükseldi. Yunanistan’da yüzde 10, Macaristan’da yüzde 9,8, Bulgaristan’da yüzde 9,6 ve Romanya’da yüzde 8,2 oranında artış kaydedildi. Buna karşılık Almanya’da kira artışı yüzde 2,1, Fransa’da yüzde 2,3 ve İspanya’da yüzde 2,4 seviyesinde gerçekleşti.

* * *

Türkiye'ye dair beklentiler ne?

Uluslararası Para Fonu (IMF), ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın sürmesi ve enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde, küresel ekonominin resesyona girme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısını yaptı.

IMF'nin Dünya Ekonomik Görünümü raporunda, petrol, gaz ve gıda fiyatlarının bu yıl ve gelecek yıl keskin şekilde artmaya devam ettiği en kötü senaryoda, küresel büyümenin 2026'da yüzde 2'nin altına düşebileceği öngörüldü. IMF raporunda Türkiye'nin 2026 yılı büyüme tahmininde yüzde 0.8'lik bir düşüş öngörüldü; Ocak 2026'da yüzde 4,2 olacağı tahmin edilen 2026 yılı büyüme öngörüsü, yüzde 3,4'e çekildi.

İndirime gerekçe olarak 2025'te beklenenden daha zayıf ekonomik faaliyet ve yükselen petrol ve gaz fiyatlarının yarattığı baskı gösterildi

IMF 2027'ye yönelik Türkiye tahminlerini de düşürdü; yüzde 4,1 olarak tahmin edilen 2027 büyüme öngörüsü, yüzde 3,5 olarak revize edildi.

Enflasyon hakkında da tahminde bulunan Uluslararası Para Fonu, 2026'da ortalama yüzde 28,6 olması beklenen enflasyonun, 2027'de yüzde 21,4 seviyelerine düşeceğini öngördü. IMF, Ekim'deki raporunda Türkiye'nin 2026 enflasyonunu yüzde 24,7 olarak tahmin etmişti.

* * *

Açlık sınırı 47 bini aştı

Gıda madde fiyatları üzerinden yapılan hesaplamaya göre dört kişilik bir memur ailesinin sağlıklı beslenmesi için aylık yapması gereken harcama tutarı Nisan 2026 için 47 bin 458 lira olarak hesaplandı.

BES-AR'ın araştırmasına göne; bir (bekâr) çalışanın yaşam maliyeti ise 73 bin 634 lira, gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı, kısacası yoksulluk sınırı ise 113 bin 530 lira oldu.

Bu sonuçlara göre; 2026'da da 28 bin 075 lira alan asgari ücretli 47 bin 458 lira olan açlık sınırının yüzde 69,04 altında ücret alarak sadece karnını doyurabiliyor.

* Sağlıklı beslenmenin maliyeti günlük 1.581 lirayı geçti.

* 2026 yılında da asgari ücret açlık sınırının altında kaldı.

* Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için neredeyse maaşının yüzde 75-80’ini kiraya ödemek zorunda kalıyor.

* Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için öğrenci evi gibi 3 ya da 5 kişi bir arada yaşamak zorunda kalıyor.