‘Devrime iki canımı verdim’

• Gözlerini dünyaya açtıktan iki gün sonra dedesi Ebdo Temo şehit düştü, adına Hezna konuldu. Çocukluğunu PKK gerillalarıyla geçirdi, Kürtçeyi onlardan öğrendi. Rojava Devrimi başlayınca mücadele katıldı. Halası Xanim Temo, erkek kardeşi Mîtan Qehreman ve eşi Cûdî Ocelan devrimde ölümsüzleşti. Hezna Temo ise Özerk Yönetim kurumlarında şehitlerinin mirasını sürdürüyor.
• Hezna Temo, “En yakınlarım bu uğurda canını verdi. Cûdî’nin merasim töreninde söz vermiştim; yolu yolum, mücadelesi mücadelem olacaktı. Hayatımda en önemli iki kişiyi mücadele uğruna verdim. Biri Mîtan, biri de Cûdî’ydi. Yaşamım boyunca elimden tuttular. Rojava Devrimi’ne en değerlim olan iki canımı verdim. Dolayısıyla devrimi büyütmesi, sahiplenmesi gereken biri varsa o da benim” diyor.

Bazı kadınlar dünyaya gözlerini açtıkları andan itibaren yıllarca sürdürülen mücadelenin içinde bulurlar kendilerini. Kendilerine konulan isimler bile hikayelerinin şekillenmesinde etkin olur. 1991 yılında dünyaya gelen Girkê Legêli Hezna Temo gibi.

ANF’den Nûjiyan Adar’ın hikayesini diğer kadınlarla buluşturduğu Hezna Temo, Girkê Legê’nin Gûndikê Şelal köyünde 1991 yılında dünyaya gözlerini açar. 5 erkek 3 kız kardeşi olan Hezna Temo evin ikinci çocuğu. Baas rejimi, babası Behrem Temo’yu Kürt Özgürlük Hareketi’nde mücadele ettiği gerekçesiyle 5 yıl zindanda tutar. Bu durumda annesi Hediye Mihemed 9 çocuğunu tek başına büyütür. Hezna da annesine yardım etmek için 7. sınıfta okulu terk etmek zorunda kalır.

Temo ailesi Rojava’da yurtsever geleneğe sahip bir aile olarak bilinir. Hezna, dünyaya gözlerini açtıktan iki gün sonra dedesi Ebdo Temo şehit düşer. Hüzünlü bir atmosferde doğduğu için babası ona Hezna adını koyar. Böylelikle mücadelesi dedesinin şehadetiyle başlar.

Her adımı özgürlük içindi

Kürt Özgürlük Hareketi’nde Cesur olarak bilinen Ebdo Temo, 7 arkadaşıyla şehadete ulaşır. Hezna, dedesini şöyle anlatıyor: “Dedem kuryelik yapıyormuş. Bir gün 7 arkadaşıyla Bakurê Kurdistan’a geçerken bir pusu sonucu şehit düşmüş. Emekçi bir insandı. Durmadan çalışırmış. Yeri gelir broşür dağıtırmış, yeri gelir toplantı yaparmış. Onun için büyük küçük iş yokmuş. Her bir adım özgürlüğe hizmetmiş.”

Gerilla ile büyüdü

Daha küçük yaşlardayken PKK’nin mücadelesi ve devrimcilerle tanışan Hezna, Kürtçeyi de PKK’li devrimcilerden öğrenir.

“Yanlış değilsem 5 veya 6 yaşlarındaydım. Hevaller sürekli evimizdeydi. Kürtçe eğitim verirlerdi. Dağdaki gerillalardan bahsediyorlardı. Dağlarda zorlu koşullarda gerillanın direndiğini, savaştığını halkı için bedel verdiğini anlatırlardı. Yetişkinlik sürecinde de evimize sürekli gelirdi hevaller. Önderliğin resimleri evimizde asılıydı, kitapları bulunurdu. Hevallerle büyüdüm, onların elinde yetiştim diyebilirim.”

Toprağına, halkına bağlılığını ve mücadele geleneğini sürekli tazeleyen Temo ailesi, Rojava Devrimi’nde de mücadeleden geri durmaz. Hezna da ailenin tüm fertleri gibi Rojava Devrimi’nin ilk dönemlerde komün faaliyetlerinde katılır. Kardeşi Mîtan Temo ise YPG’ye katılır. YPG’ye katılınca da Kürtlüğü temsil ettiği için adını değiştirmeyen Mîtan Qehreman, 2017 yılında Reqa’da şehadete ulaşır.

“Mîtan, Reqa’daki arkadaşlarının yanına gittiği bir zamanda bulundukları evin yakınında DAİŞ çeteleri tarafından bir arabanın patlatılması sonucunda şehit düştü. Şehit Mîtan evliydi, eğer yaşasaydı şu an çocuğuna sarılabilecekti. Eşi hamileydi ama Mîtan çocuğunu göremeden şehit düştü. Mîtan’ın kızı babasının adını alarak dünyaya gözlerini açtı. Bir abla kardeşten öte iki arkadaş gibiydik. Benden sonra doğmuş olması da aramızdaki bağı güçlendiriyordu.”

Sessizlik telefonları

Hezna, 2013 yılında Nezîr Mihemed (Cûdî Ocelan) ile evlenir. Daha evliliğin sekizinci gününde savaşın başlamasıyla eşinden ayrı düştü.

Hezna, Şehit Cûdî’ye olan bağını şu şekilde dillendiriyor: “Şehit Cûdî, bir şehidin adını almıştı. Dedemle şehit düşen 7 arkadaştan olan şehit Nezîr’in vasiyeti üzerine Cûdî’ye Nezîr adı veriliyor. Şehit Cûdî’yle birbirimizi severek evlendik. Cûdî, Rojava Devrimi öncesi Şam’da kalıyordu. Rojava Devrimi sürecinde, Rojava’ya geri geldi. Daha YPG kurulmamıştı YXK’ye katıldı.

Evlendikten sonra gelenek ve göreneklere göre 8’inci günde evlenen çift ailesinin yanına giderdi. Bizimde evliliğimizin üzerinden 8 gün geçmiş, ailelerimizi ziyarete gitmiştik. Bir telefon geldi ve Cûdî gitti. Yaklaşık 10 güne kadar Cûdî’den haber alamadım. Savaş başlamıştı ve arkadaşlarıyla gitmişti. Bir gün televizyonda konuştuğunu gördüm. Sadece çığlık attığımı hatırlıyorum, Cûdî’nin yaşadığını görmek huzur vermişti. Bir süre sonra eve geldi. Yeni evlenmiştik ama Cûdî gitmişti. Gitmemesini söyledim ama ‘yoldaşlarım cephedeyken, savaşırken ve o kadar yoldaşım şehit düşmüşken nasıl senin yanında oturabilirim’ demişti. Bu konuşması ardından sessiz kalmıştım. Vedalaştık ve cepheye tekrardan döndü.

Öylece Hezna’nın gözlerine bakarak

Bir gün evdeyken yengem eve geldi, bir panik içerisindeydi. Ağlamaya başladım sonra anladım ki Cûdî yaralanmış. Kafasından ağır yaralandığını söylememişlerdi. Sadece ayağından yaralı durumu iyi demişlerdi. İçime kurt düşse de bir teselli olmuştu, eve dönebilecek demiştim. Cûdî’yi görebilmem için kaldığı odaya götürdüler. Gördüğümde neye uğradığımı şaşırmıştım, başından ağır yaralanmıştı, kendinde değildi. Nadir kendine geliyordu. Hiç unutmam ‘savaşa gideceğim, biz Önder Apo için canımızı bile feda ederiz’ demişti o yarı baygın haliyle. Bir ay hastanede yatılı kaldı. Ardından taburcu oldu. Yarası çok ağırdı, toparlanmıştı ama riskleri atlatamamıştı. Bir gün evdeyiz, birden fenalaştı. Hastaneye kaldırdık. Kendinde değildi, konuşamıyordu. Baş ucunda oturmuştum. Yaptığı işaretlerden ne dediğini anlıyordum. Gidip uyumamı istemişti. İstirahat odasına çekildim. 5 dakika aradan geçmemişti. Sanki biri kulağıma Cûdî gidiyor dercesine fısıldıyordu. Apar topar odasına koştum. Elinden tuttum. Öylece gözlerime bakarak Dêrîk Hastanesi’nde şehit düştü.”

Cûdî bir güldü…

Hezna, bir ömrü paylaştığı çocukluk arkadaşı, yol arkadaşı Şehit Cûdî’nin merasim töreninde “Cûdî bir güldü, Cûdî’ye Önder Apo’ya hediye ediyorum’ sözlerini sarf ederek eşi Şehit Cûdî’ye veda eder.

Şu anda dedesi Ebdo Temo, halası Xanim Temo-Zîlan Botan (2015 yılında Çilaxa’da şehit düştü), kardeşi Mîtan Qehreman ve eşi Cûdî Ocelan’ın mücadele bayrağını dalgalandırıyor.

 Şimdi devrimi büyütüyor

“Dünyaya gözlerimi dedemin şehadetiyle açtım. Bir arkadaş gibi olduğum kardeşim şehit düştü. Halam Rojava Devrimi’nde şehadete ulaştı. Hem çocukken oyun arkadaşım hem eşim olan Cûdî şehit düştü. Kürt Özgürlük Hareketi içerisinde büyümüştüm. En yakınlarım bu uğurda canını verdi. Bir mücadele geleneğine sahiptim. Cûdî’nin merasim töreninde söz vermiştim. Cûdî’nin yolu yolum, mücadelesi mücadelem olacaktı. Hayatımda en önemlisini kaybettim demiyorum, mücadeleye hediye olarak verdim diyorum. Biri Mîtan’dı biri de Cûdî’ydi. Yaşamım boyunca Mîtan ve Cûdî yanı başımdaydı, elimden tuttular. Cûdî’yle çocukluğum geçti, birbirimizi sevdik ve evlendik. Mîtan ise kardeşimdi, yoldaşımdı. Rojava Devrimi’ne en değerlim olan iki canımı verdim. Dolayısıyla devrimi büyütmesi, sahiplenmesi gereken biri varsa o da benim.”

Kuzey-Doğu Suriye’de yüzlerce şehit eşi benzer acılar yaşarken, Hezna'nın kararlılığı ve güçlü duruşu diğer kadınlara da ilham oluyor. Şehitlerinin yolunda ilerleyen Hezna, şehitlerin mirasını yaşatmak ve devrimin hedeflerine ulaşmak için devrim kurumlarında mücadelesini aktif bir şekilde sürdürmeye devam ediyor. GİRKÊ LEGÊ