Federe Kürdistan’da bütçe feveranı

•  Irak Parlamentosu’nun her ay göndereceği yaklaşık 275 milyon dolarlık bütçeyi kesmesi, Federe Kürdistan Hükümeti’nde feverana yol açtı. KDP Genel Başkanı’nın 'sırtımızdan hançerlendik' tepkisinden sonra açıklamalar bir birini izledi.

Irak Parlamentosu, önceki gün Kürt vekillerin katılmadığı oturumda 'Mali Borçlanma Yasa Tasarıs’ını onayladı. Yasaya göre; Irak Hükümeti’nin her ay Federe Kürdistan’e göndereceği 320 milyar dinar (Yaklaşık 275 milyon dolar) bütçe de kesildi. Irak Cumhurbaşkanı, durumu 'üzüntü verici' olarak değerlendirdi, ancak Federe Hükümet 'ihanet’e kadar vardırdı.

Irak Parlamentosu, 12 Kasım sabahı 'Mali Borçlanma Yasa Tasarısı’nı görüşmek ve oylamak için toplandı. Oturuma Kürt milletvekilleri katılmamasına rağmen yasa tasarısı gündeme alınarak, oylandı. Tasarıda Federe Kürdistan bütçesinden 320 milyar dinarın kesilmesine yer verildiği için Kürt vekiller karşı çıkmıştı. Yasaya, Kürdistan Bölgesi’nin aylık bütçesini alabilmesi için petrol, sınır ve gümrük gelirlerini Bağdat'a teslim etmesi şartı eklendi. Kürdistan Bölgesi’nin ihraç ettiği petrol gelirlerinden Bağdat'a teslim edeceği miktar ise Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) tarafından belirlenecek.

Şii ve Sünni vekiller, Kürtlere karşı ortak tavır içerisine girerek, Federe Kürdistan Hükümeti’nin bütün petrol gelirlerini merkezi hükümete aktarmasını talep ediyor. Hewlêr-Bağdat arasında üzerinde daha önceden anlaşma sağlanan yasa tasarısının 5. bölümü gereğince; Federe Kürdistan, her gün Irak Hükümeti’ne 250 bin varil petrol gönderecek ve her ay 20 milyar dinar bütçe alacak.

Bazı vekiller, günlük 450 bin varil petrolün SOMO’ya teslim edilmesini ve ayrıca diğer bütün gelirlerin merkezi hükümete aktarılmasını; bu şartların yerine getirilmesi halinde 320 milyar dinar ödenmesini talep ediyor. Federe Kürdistan ise Türkiye ile yaptığı anlaşmayı ve petrol akışını merkezi hükümetten kaçırıyor.

Cumhurbaşkanı: Üzücü

Irak Parlamentosu’nun memur maaşlarının ödenmesi amacıyla onayladığı 'Mali Borçlanma Yasası’nda kamu bankalarından alınacak borcun Federe Kürdistan’a verilmemesi maddesi taslakta yer almaması ve Kürt tarafının tepkise üzerine bir açıklama yapan Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih, Federe Kürdistan çalışanlarının maaşlarının ödenmeden sorunun çözülemeyeceğini kaydetti. Siyasi çekişmelere vatandaşların kurban edilmemesi gerektiğini belirten Salih, şu ifadeleri kullandı: “Mali Borçlanma Yasası’nın çıkarılmasının önümüzdeki üç ay boyunca çalışanların maaşlarını güvence altına almak için gerekliydi, ancak borçlanma sürdürülebilir bir çözüm değil. Bu nedenle borçlanma kanunu bu krizle yüzleşmede tek başına yeterli olmadığından ve çalışanların maaşlarının ödenmesi konusunda kesin bir çözüm bulunması ve korunmasına yönelik kapsamlı bir reform politikasının bir öncelik olarak benimsenmesi gerekiyor. Çalışanların maaşlarının ödenmesi krizinin tekrarını önlemek için ciddi çalışmaların yapılması gerektiğini vurguluyoruz. Bununla birlikte, yasanın, özellikle siyasette önemli bir yer teşkil eden Kürt bileşeninin katılımı olmadan ve ulusal bir mutabakat olmaksızın geçirilmiş olması üzücüdür. Bizi bugün bulunduğumuz noktaya getiren siyasi çatışmaların sonuçlarından vatandaşların ve çalışanların suçlanmaması gerektiğini vurguluyoruz.

Düzeltme ve çözüm

Federal Hükümet ile Kürdistan Bölgesel Hükümeti arasındaki çözülmemiş sorunları, özellikle petrol dosyasını çözme ve bunları anayasaya uygun ve şeffaf bir şekilde, tüm Iraklılar için adalet ve vatandaşlık haklarını sağlayacak şekilde düzeltmek gerekmektedir.”

Barzani: Sırtımızdan bıçaklandık

Konuya ilişkin yazılı bir açıklama yapan KDP Genel Başkanı Mesud Barzani, sırtalarından bıçaklandıklarını belirterek, konunun görüşülmesi için Federe Kürdistan Başkanlığı’nı, Federe Hükümeti, Parlamento Başkanlığı ve Bağdat’taki Kürt partilerin temsilcilerini ortak bir toplantı yapmaya davet etti. Bunun üzerine bir açıklamada yapan Federe Kürdistan Başkanlığı, "Kürdistan halkının hak ve çıkarları için her türlü çabayı sarf edeceğimizi belirtmek istiyoruz” diyerek, ortak toplantının yapılacağını duyurdu.

Federe Kürdistan Hükümeti’nden yapılan açıklamada, tüm yükümlülüklerinin yerine getirildiği iddia edilerek, "Bu hakları savunmaya devam edeceğimiz gibi Kürdistan halkının adaletsizliğe maruz kalmasına da izin vermeyeceğiz” denildi.

Başkanlık, Hükümet ve Parlamento Başkanlık Divanı’nın bugün bir toplantı yapması bekleniyor.  HEWLÊR