Finkelstein: Trump amacına ulaşamadı
Dosya Haberleri —
Norman Finkelstein/foto:AFP
- Amerikalı siyaset bilimci Norman Finkelstein, 'Unapologetic' podcast programında; İran savaşıyla bağlantılı gelişen ateşkesi ve bunun Trump’ın kişisel imajı ile kararları üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Derleme ve Çeviri: Yeni Özgür Politika
Pakistan’ın arabuluculuğunda ilan edilen ateşkes sonrası bölgedeki kırılgan denge sürerken, uzmanlar İran savaşının kazananlarını ve uzun vadeli sonuçlarını tartışmaya devam ediyor.
Bu tartışmada dikkat çeken isimlerden biri de Amerikalı siyaset bilimci ve yazar Norman Finkelstein. Finkelstein, ateşkesin ardından verdiği röportajda, savaşın Donald Trump açısından büyük bir kişisel yenilgi olduğunu ve Trump’ın bundan sonra İran’a yeniden saldırmasının çok zor olduğunu savundu.
Finkelstein’a göre Trump, İran operasyonunda hiçbir temel hedefine ulaşamadı. Ne rejim değişikliği, ne İran’ın silahsızlandırılması ne de “koşulsuz teslimiyet” gerçekleşti. “Trump ilan ettiği hiçbir amaca ulaşmadı” diyen Finkelstein, İran’ın ise “kaybetmemek suretiyle kazandığını” belirtti.
Trump’ın kararı kişiseldi
Finkelstein, Trump’ın İran’a saldırma kararının ABD’nin uzun vadeli ulusal çıkarlarından ziyade tamamen kişisel motivasyonlara dayandığını vurguluyor. Trump’ın son dönemdeki yenilgileri (dış politikada Grönland'ı istedi alamadı ve iç politikada ise göçmen karşıtı politikaları nedeniyle Minnesota'da kendi vatandaşlarını infaz ettirdi) sonrası “büyüklüğünü” yeniden kanıtlamak istediğini söyleyen Finkelstein, şöyle konuştu:
“Trump bu savaşa, zaferle çıkacağını düşündüğü için girdi. İsrailliler ona zaferin cepte olduğunu, İran halkının ayaklanacağını söyledi. O da inandı.”
Finkelstein’a göre Trump, etrafını “vasat yandaşlarla” doldurduğu için bu "evet efendim"ci kalabalık yerine İsrail’in istihbarat ve değerlendirmelerine bel bağladı. Bu durum, İsraillilerin “bilgi boşluğunu” doldurmasına yol açtı.
“Trump tekrar denemeyecek”
Finkelstein’ın en dikkat çeken değerlendirmesi ise Trump’ın bundan sonraki tavrıyla ilgili:
“Bu onun için tam bir felakete dönüştü. Tıpkı Grönland’da olduğu gibi, başarısız olduğunu görünce mevzuyu kapatacak. Ulusal çıkarlar onun için öncelik değil. O bir kaos ajanı. Başka bir yerde yeni bir kaos yaratacak.”
İsrail’in durumu ve Lübnan
Finkelstein, İsrail’in şu anda “çılgınca” davrandığını ve İran’da istediğini alamayınca Lübnan’ı ağır şekilde bombaladığını belirtiyor. İsrail’i “deli bir devlet” ve “deli bir toplum” olarak niteleyen Finkelstein, Netanyahu’yu da “usta bir ikinci el araba satıcısı”na benzetti.
Çin’in rolü
Varoufakis’te olduğu gibi Finkelstein da ateşkesin oluşmasında Çin’in kritik rol oynadığını vurguluyor. Çin’in, bölgede istikrarı ve ticaret yollarını korumak için İran üzerinde baskı kurduğunu söylüyor.
Norman Finkelstein’a göre bu savaş, ABD’nin “ölen bir imparatorluğun son çırpınışlarını” gösterdiği bir süreçti. Trump’ın kişisel hırsı, İsrail’in maceracılığı ve Çin’in soğukkanlı diplomasisiyle birleşince ortaya çıkan tablo, Orta Doğu’da ve küresel güç dengelerinde kalıcı izler bırakacak.
Finkelstein, Trump’ın bu aşağılanma sonrası İran dosyasına bir daha kolay kolay dönmeyeceğini düşünüyor.
* Norman Finkelstein, İsrail-Filistin çatışması, Siyonizm ve Holokost'un araçsallaştırılması konularındaki eleştirileriyle tanınan Amerikalı Yahudi siyaset bilimci, yazar ve aktivist.
Kaynak: “Norman Finkelstein thinks Trump is too humiliated to attack Iran again” başlıklı program.
