Garantör olun, sahada komisyon kurun

• “Katliamların engellenmesi, Kürtlerin Şam’daki hükümette yer alması ve halklarının anayasada tanınması için sahada gözetim yapacak bir garantörlüğe ihtiyaç var. AP sahada bir komisyon kurabilir. AB'den de anlaşmanın uygulanması için gerçek bir garanti istiyoruz.”
• Kuzey ve Doğu Suriye Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Îlham Ehmed ile YPJ Genel Komutanlık Üyesi Rohilat Efrîn, Brüksel’deki Avrupa Parlamentosu’nda (AP) Rojava ve Suriye’deki gelişmeler, 29 Ocak Anlaşması, Avrupa’nın kapsayıcı ve güvenilir bir siyasi sürece nasıl katkı sunabileceğini anlattı.

25 Şubat’ta yapılan oturuma geçilmeden önce basın toplantısı düzenlendi. AP’nin Sosyalist ve Demokratların İlerici İttifakı Grubu (S&D) üyesi Evin İncir’in ev sahipliği yaptığı toplantıda ilk konuşmayı yapan AP üyesi Daniel Attard, Kürtlere desteğini ifade ederken, Evin İncir, “Bir hafta önce AP’de bir karar aldırdık. AP, güçlü bir sesle Rojava’ya desteğini ifade etti” dedi. AP’nin Şam’a yardımların şarta bağlanmasını istediğini ve Kürtlerin haklarının tanınmasını istediğini ifade eden İncir, “Avrupa Birliği Kürtlere borçludur, onları terk edemez” ifadelerini kullandı.  

Anayasal güvence şart

Ardından söz alan Îlham Ehmed, AP'nin 12 Şubat'ta Rojava'daki Kürtlerin korunmasına yönelik aldığı karara dikkat çekti, “Bu görüşme bizim için çok önemliydi. Rojava'daki Kürtlerin desteklenmesi ve atılan bu adımlar; demokrasiye, özgürlüğe ve adalete verilen bir destektir" şeklinde konuştu. 

AP ziyaretinin temel amacının, QSD ile Şam arasındaki entegrasyon süreci için uluslararası bir güvence sağlamak olduğunu belirten Ehmed, "AB'den anlaşmanın uygulanması için gerçek bir garanti istiyoruz. Anayasada Kürtlerin haklarının tanınması ve Kürt bölgelerinin özerkliği, anlaşmamızda yer alıyor ve bunların nasıl uygulanacağını bilmemiz gerekiyor" dedi.

29 Ocak Anlaşması’nı hatırlatan Ehmed, “Ateşkes ve entegrasyon üzerineydi. Şimdiye kadar atılan adımları olumlu buluyoruz, ama anayasada Kürtlerin haklarının güvenceye alınması ve Kürtlerin yer alacağı bir anayasa komisyonu konusunda henüz adım atılmadı. Kürtlerin devlet kurumlarında temsili henüz gerçekleşmedi. Kürtlerin katılımı, karar alma süreçlerinde ve yeni Suriye’nin inşasında önemlidir. Bunun yanı sıra kadın haklarının hem anayasada hem de devlet kurumlarında tanınması konusunda eksiklikler var” diye kaydetti.

Kürt-Arap çatışması çıkarılmak isteniyor

“Savaşa yol açabilecek bir söylem devam ediyor. Hükümete doğrudan bağlı güçlerin bu yönlü çatışmacı söylemleri var” diyen Ehmed, Kürtler ve Araplar arasında çatışmaların çıkması için hem içeride hem de bölgesel güçlerin çabalarının olduğuna dikkat çekti.

Anlaşma çerçevesinde DAİŞ çeteleri ve ailelerinin tutulduğu cezaevi ve kampların kontrolünün HTŞ’ye geçmesiyle binlerce çete kaçtı. Ehmed, bu durumun yarattığı güvenlik zafiyetine dikkat çekerek, "Cezaevlerinin Şam'a devredilmesinin ardından bölgede DAİŞ yeniden yayılmaya başladı. Dêrazor, Reqa ve farklı bölgelerde DAİŞ'in faaliyetleri ciddi oranda arttı" uyarısında bulundu.

Anayasa yazılmadan çekilme sorunu!

AFP'ye konuşan üç kaynağa göre, ABD güçleri bir ay içinde Rojava ve Suriye'den çekilecek. Bu iddialara yanıt veren Ehmed, "ABD çekilme kararı almış görünüyor. Ancak anayasa yazılmadan çekilme gerçekleşirse Kürtlerin ve bölgedeki diğer bileşenlerin akıbeti meçhul. Bu konuda henüz bir garanti yok" ifadelerini kullandı.

Efrîn’i, Efrînliler yönetmeli

HTŞ-DAİŞ’in son saldırılarının yanı sıra Türk devletinin 2018'de Efrîn’i işgal etmesiyle Cizîr Bölgesi’ne sığınan 180 bin göçmenin 118 okula yerleştirildiğini ve bunun eğitim sistemini felç ettiğini dile getiren Ehmed, Avrupa'daki görüşmelerden bu konularda olumlu sonuçlar beklediklerini sözlerine ekledi.

YPJ Genel Komutanı Rohilat Efrîn ise “Halkımızın mücadelesi ve direnişi sayesinde buradayız. Rojava kazanımlarının güvenceye alınması, tüm Kürdistan parçaları için önemlidir” diyerek sözlerine başladı.

Entegrasyonun garantilerinin olması gerektiğinin altını çizen Efrîn, “Biz de YPJ olarak, kendi taleplerimizin, verilen mücadelenin, Rojava devriminin kadın öncülüğünde geliştiğini ortaya koyduk. Yeni Suriye’de kadının öncülüğü tanınmalı. YPJ de kadın gücü olarak yer almalı” dedi. Rojava kazanımları ve kadın kazanımlarının korunması için dayanışmaya ihtiyaçlarının olduğunu ifade etti.

AP üyeleri Kürt kadınlarını dinledi

Îlham Ehmed ve Rohilat Efrîn, basın toplantısının ardından Spinelli 3H1 salonunda Avrupa parlamenterlerine Rojava’daki durumu ve taleplerini anlattı. İlk sözü alan Ehmed, daha çok Kürtlerin haklarının anayasal güvenceye alınması, DAİŞ tehlikesi ve göçmenleri geri dönüşü üzerine konuştu.

Ehmed, “Katliamların engellenmesi, Kürtlerin Şam’daki hükümette yer alması ve Kürtler ile diğer halkların anayasada tanınması için sahada gözetim yaparak bir garantörlüğe ihtiyaç var” diyerek AB’ye garantörlük çağrısı yaptı.  Kürtlerin devlet içinde ve bakanlıklar içerisinde yer alması gerektiğini belirten Ehmed, Rojava’da ise bir yerel yönetimin ve güvenliğin olması gerektiğinin altını çizdi.

Efrînli göçmenlerin durumuna dikkat çeken Ehmed, geri dönüşler konusunda sorunlar olduğunu ve 50 bin dolayında Efrînlinin birçok kez yerlerinden edildiğini ifade ederek, “Güvenlik ve yönetimin Efrînliler tarafından yürütülmesi gerekiyor. Ama bu konuda henüz adım atılmış değil” dedi.

YPJ, kadınlar için model

Rohilat Efrîn de garantilerin olması gerektiğine vurgu yaparak, yeni saldırılarla karşı karşıya kalma riskine işaret etti. YPJ’nin, kadınları her yerde korumak için bir model olduğunun altını çizen Efrîn, “Tehlikeler sürüyor, garantörlüğe ihtiyaç vardır. Eğer bu olursa, YPJ güvenlik ve siyasi alanda rolünü oynayacak. AB de bu konuda destek olmalı” diye ekledi.

AP, sahada komisyon kurabilir

AP üyeleri de ikiliye sorularını yöneltti. Ehmed, Kobanê üzerindeki kuşatmanın kaldırılması için görüşmelerin sürdüğünü belirterek, insani açıdan Kobanê’de durumun ağır olduğunu söyledi. Ayrıca bir soru üzerine “AP Kürtlerin korunması gerektiği konusunda bir karar aldı ama hangi mekanizma ile korunacaklar? Kürtlerin korunması için bir mekanizmaya ihtiyaç var. Sahada bir komisyon kurabilirler. Hem bu süreci takip edebilirler hem de Kürtleri haklarının anayasal olarak tanınmasını takipçisi olabilirler” şeklinde konuştu.

Ehmed, Kuzey ve Doğu Suriye’de demokratik bir yapı kurmalarına rağmen AB’nin kendilerini davet etmedikleri ve herhangi bir anlaşma kendileriyle yapmadıkları eleştirisinde bulundu.

DAİŞ’lilerin ordu içerisine girdiğine dair bilgileri ve endişelerinin olduğunu belirten Rohilat Efrîn ise Şam’da geçici bir hükümet kurulduğunu ama Kürtlerin bu hükümette yer almadığını belirtirken, bakanlık için bir isim vermelerine rağmen ama resmi olarak bir adım atılmadığını kaydetti. HABER MERKEZİ