• Göçmen kuş türlerinin yüzde 45’inin popülasyonu azalıyor. Her dokuz türden biri yok olma tehlikesi altında. İnce gagalı kervankuşunun yok olduğu resmen ilan edildi.

 

BirdLife International’ın raporuna göre göçmen kuş türlerinin yüzde 45’inin popülasyonu azalıyor. Her dokuz türden biri yok olma tehlikesi altında. İnce gagalı kervankuşunun 2025’te yok olduğu resmen ilan edildi. Tehditlerin başında tarım, yasadışı av, kirlilik ve iklim krizi geliyor.

BirdLife International’ın dört yılda bir yayımlanan “Dünya Kuşlarının Durumu” raporu göçmen kuşlara ve kullandıkları göç yollarına odaklandı. Bin 843 kuş türü değerlendirildiği rapora göre göçmen kuş türlerinin yüzde 45’inin popülasyonu azalıyor. Yüzde 30’u stabil, yüzde 14’ü artıyor, yüzde 11’inin trendi ise bilinmiyor. Her dokuz türden biri yok olma tehlikesi altında. Bunların 32’si kritik, 57’si tehlike altında, 111’i hassas kategorisinde.

Raporda son 150 yılda yedi göçmen türün kesin veya şüpheli yok olduğu belirtiliyor. En çarpıcı örnek ince gagalı kervankuşu. Bu kuşun son kesin gözlemi 1995’te Fas’ta yapılmıştı, 2025’te yok olduğu resmen ilan edildi. Bu, kıta Avrasya ve Afrika’sında son yüzyıllardaki ilk küresel kuş yok oluşu olarak kayda geçti.

Tehditler insan kaynaklı

Tehditlerin neredeyse tamamı insan kaynaklı. Tarımın yoğunlaşması, sürdürülemez av ve tuzaklama, kirlilik, istilacı türler ve iklim krizi. Avrupa, Akdeniz, Kafkasya ve Arap Yarımadası’nda her yıl tahmini 13,1 milyon ile 42,7 milyon arasında göçmen kuş yasadışı öldürülüyor veya yakalanıyor. Göçmen kuşlar için kritik  bin 99 biyolojik çeşitlilik alanının yüzde 58’i zayıf veya çok zayıf durumda.

BirdLife International Baş Bilim İnsanı Stuart Butchart, “Göçmen kuşlar birer nöbetçi. Azalmaları, bizi ayakta tutan doğal sistemler üzerindeki baskının arttığını gösteriyor. Ama bilim de net; koruma işe yarıyor, koordineli eylemler yok oluşları engelliyor ve popülasyonların toparlanmasına yardımcı oluyor” dedi.

Başarı örnekleri

Raporda başarı örnekleri de yer alıyor. Avustralya’nın Macquarie Adası’nda tavşan, kedi ve kemirgenlerin yok edilmesi sonrası deniz kuşları toparlandı. Çin’de istilacı otun temizlenmesiyle 37 bin hektardan fazla çamur düzlüğü kıyı kuşlarına yeniden açıldı. İngiltere’de Wallasea Adası’nda tarım arazisinin sulak alana dönüştürülmesiyle 32 binden fazla su kuşu alana geri döndü. HABER MERKEZİ