Kürt gazeteciler hedefte

• Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) 2023 yılı basın özgülüğü bilançosunda Kürt gazetecilere dönük Türk devlet baskısını “yıldırma amaçlı tutuklama” olarak tanımladı. Raporda, Kürt düşmanlığının haber alma özgürlüğünü de kapsadığı yer aldı. 

• Yıl içinde Türk devletinin Kürt gazetecilere dönük planlı baskısını raporlayan RSF, tutukla ve bırak taktiğine dikkat çekti. Rapor, 2023’de büyük çoğunluğu Kürt olan 43 gazetecinin seçim sürecinde tutuklanıp seçim sonrası bırakıldığını yazıdı.

Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü, 2023 yılına ilişkin basın özgürlüğü bilançosunda, dünya genelinde 1 Aralık 2023 itibarıyla 521 tutuklu gazeteci bulunduğunu bunlardan 43’ünün Türk devleti tarafından tutuklanan Kürt gazeteciler olduğunu bildirdi. RSF, Türkiye'de "yıldırma amaçlı tutuklama" kampanyasının devlet eliyle yürütülen bir baskı yöntemi olduğuna dikkat çekti.  
2022 yılında 569 olan tutuklu gazeteci sayısının 2023'te 521'ye düşmesinde, Türk ve İran devletilerinin “yıl içinde sürekli gazetecilerin tutuklanıp tahliye edilmesi" taktiğinden kaynakladığına yer verildi. RSF'nin 2023 bilançosu, "Türkiye'de 43 gazetecinin yolunun, yıl içinde hapishaneden geçtiğini" ortaya koydu.

Sürekli tutukla ve bırak
Türkiye ve İran'daki baskı yönteminin, gazetecilerin yıl içinde sürekli tutuklanıp bırakılması üzerine kurulu olduğunu belirten RSF, bu iki ülkenin adının "en çok gazeteci tutuklayan ilk üç ülke" arasında geçmemesinin sebebinin de bu olduğunu ifade etti. Türkiye konusundaki bilgi ve verilerin "Türkiye: Yıldırma amaçlı tutuklama" başlığıyla verildiği raporda, özellikle de Kürt gazetecilerin iktidar tarafından "hedef alındığı" bildirildi.
Türkiye'de 1 Aralık itibarıyla tutuklu olan gazetecilerden dördünün Kürt olduğunu belirten RSF, Nisan 2023'teki cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önceki tutuklama dalgalarında 13 Kürt medya çalışanının gözaltına alındığını aktardı.

Seçim dönemi tutuklama furyası
2023 raporu ile ilgili olarak DW Türkçe servisine konuşan RSF Türkiye Temsilcisi Erol Önderoğlu, "Türkiye'de gazetecilerin yargı ve fiziki şiddet üzerinden hedef alınmasından uzun yıllar sonra, şimdi de otoriter politikalar ve gazetecilerin düşmanlaştırılması üzerinden halkın haber alma gücü gittikçe aşındırılıyor" dedi. Basın özgürlüğünün endişe verici bir şekilde gerilediğine dikkat çeken temsilci Önderoğlu, “Bilançoda 43 habercinin yıl içinde seçim havasında hapse düştüğü ve aylar sonra tahliye edildiğinin göz ardı edilmemesi gerekiyor" dedi. 

Yüzlecesi tutuklu
RSF raporuna göre, 1 Aralık 2023 itibarıyla en fazla tutuklu gazetecinin bulunduğu ülke 121 gazeteciyle Çin (Hong Kong dâhil) oldu. Çin'i 68 gazeteciyle Myanmar, 39 gazeteciyle Belarus, 36 gazeteciyle Vietnam, 28 gazeteciyle Rusya, 25 gazeteciyle Suriye ve 24 gazeteciyle Suudi Arabistan izledi. İlk 10'daki diğer ülkeler ise İran (21), Mısır (19) ve Eritre (15) oldu.

54 gazeteci rehin
RSF verilerinde en az 54 gazeteci rehin tutuluyor. Bu, 2017'den beri en düşük sayı olarak kayıtlara geçti. Rehin durumundaki gazetecilerin 38'i Suriye'de, dokuzu Irak'ta, dördü Yemen'de, ikisi Mali, biri de Meksika'da kaçırıldı. RSF bilançosuna göre, dünya genelindeki kayıp gazeteci sayısı ise 84. RSF, 2023'te yedi gazetecinin daha kaybolmasıyla bu sayıya ulaşıldığını duyurdu.

Tutuklu kadın gazeteciler
RSF, dünya genelinde 1 Aralık 2023 itibarıyla 67 kadın gazetecinin tutuklu olduğunu, bu kişilerden sekizinin bu yıl içinde tutuklandığını bildirdi. Çin, Belarus ve Myanmar'ın tutuklu kadın gazeteci sayısında da başı çektiğini belirten RSF, dünya genelinde gazetecilere yönelik en ağır sekiz cezadan altısının da kadınlara verildiğini duyurdu. PARİS