• Kürt Siyasetçi Mela Bahtiyar, Federe Kürdistan'ın temel meselelerinde bile ilerleme sağlanamadığını ve hükümetin kurulamadığını belirterek, ABD'nin yeni dönem politikası ve Ortadoğu'daki duruma dikkat çekerek, Kürt siyasi hareketlerini uyardı.

Kürt Siyasetçi Mela Bahtiyar, Federe Kürdistan'da seçimlerin üzerinden uzun süre geçmesine rağmen yeni hükümetin kurulamamasını, KDP ve YNK arasındaki stratejik ortaklık anlayışının zayıflamasına bağladı. Rûdaw'a konuşan Bahtiyar, tarafların hükümeti kurmaları halinde bile bunun stratejik bir uzlaşmanın değil, mevcut siyasi koşulların dayattığı geçici bir çözüm olacağını vurguladı.

Bağdat'ın eli güçleniyor

Irak merkezi hükümetiyle ilişkilerde de KDP ve YNK arasındaki ayrışmanın olumsuz sonuçlar doğurduğunu belirten Bahtiyar, Kürt siyasi aktörlerin Bağdat karşısında ortak bir dil geliştirememesinin Federe Kürdistan'ın pozisyonunu zayıflattığını söyledi.

Halkın güveni sarsılıyor

Bahtiyar, mevcut yönetimin tüm eksiklerine rağmen Kürtler açısından önemli bir siyasi kazanım olduğunu hatırlatarak, Irak, Türkiye, İran ve Suriye’de yaşayan Kürtler açısından sembolik bir öneme sahip olduğunu belirtti. Bahtiyar, yaşanan krizlerin sadece bölge halkını değil, tüm Kürt kamuoyunu etkilediğini ifade eden Bahtiyar, “Halkın güvenini sarsmak ve umutsuzluğa düşürmek büyük bir suçtur” değerlendirmesinde bulundu.

Fiilen iki ayrı alan

Pêşmerge güçlerinin, polis teşkilatının ve çeşitli kamu kurumlarının yıllardır tam anlamıyla birleştirilemediğini anımsatan Bahtiyar, fiilen iki ayrı siyasi ve idari alan bulunduğuna dikkat çekti. Bahtiyar, “Hükümetimiz Koye’den Xaneqîn’e kadar YNK’ye sormadan bir hizmetli bile atayamaz; YNK de Koye’den Zaxo’ya kadar KDP’ye sormadan bir asker atayamaz” dedi.

35 yıl oldu

Bu durumun uzun vadede siyasi ve idari istikrar açısından ciddi risk oluşturduğunu ifade eden Bahtiyar, Kürtçenin standartlaştırılması, mali sistemlerin entegrasyonu ve güvenlik kurumlarının birleştirilmesi gibi temel meselelerde de ilerleme sağlanamadığını söyledi. "35 yıldır neden bir anayasa yazamıyoruz?” diye soran Bahtiyar, bunun Federe Kürdistan'ın çözmesi gereken temel meselelerden biri olduğunu vurguladı. Bahtiyar, muhalefetin de sistemli, fikri, siyasi, ekonomik ve toplumsal bir alternatif sunamadığının altını çizdi.

Ortadoğu'daki durum

Bahtiyar, son yıllarda yaşanan değişimlerin Kürtler açısından yeni fırsatlar oluşturduğunu; ABD, Irak ve bölge ülkeleriyle ilişkilerde Kürtlerin geçmişe kıyasla daha avantajlı bir konuma geldiğini savundu. Bahtiyar, Suriye’deki gelişmelerin de yeni bir siyasi sürecin önünü açtığını ifade etti. Bahtiyar, ABD’nin Irak’ta güçlü ve birleşik bir devlet yapısını desteklediğini; Washington yönetiminin birleşik ordu, birleşik mali sistem ve güçlü merkezi kurumlar görmek istediğini belirterek, Federe Kürdistan ile Bağdat arasındaki sorunların çözümünün de bu nedenle önem taşıdığını söyledi. KDP ve YNK’nin mevcut anlaşmazlıklarını aşamaması halinde dış aktörlerin sürece daha fazla müdahil olabileceğini ifade eden Bahtiyar, şunları kaydetti: “Çözseler daha iyi olur ama çözmezlerse, bence sonunda ABD, Kürtlerin temsilcisinin kim olduğuna bizzat karar verir. Durum oraya varmadan çözmeleri en iyisidir.”

Yen siyasi dengeler

Bölgesel gelişmeler çerçevesinde ABD ile İran arasında olası bir anlaşmanın Ortadoğu’nun siyasi dengelerini önemli ölçüde değiştireceğini ifade eden Bahtiyar, devlet dışı silahlı yapıların etkisinin giderek azalacağını bildirdi. İran, Irak, Lübnan, Suriye ve Yemen’deki gelişmelerin yeni bir dönemin habercisi olduğunu belirten Bahtiyar, gelecekte siyasi süreçlerin ve devlet kurumlarının daha belirleyici olacağını savundu. Bahtiyar, “Devletin resmi gücü olmayan güçlerin dönemi bitiyor” diyerek, Kürt siyasi hareketlerinin de bu değişimi dikkate alması gerektiğini söyledi. Bahtiyar, ulusal hedeflere ulaşmanın artık silahlı mücadeleden değil siyasi, diplomatik ve kurumsal yöntemlerden geçtiğini savunarak, “Stratejik olarak ulusal hedeflere ulaşma noktasında silahlı mücadele dönemi bitmiştir” dedi.

***

Felah Mustafa farklı düşünüyor

Federe Kürdistan Başkanı Dış İlişkiler Danışmanı Felah Mustafa, ABD Özel Temsilcisi Tom Barrack ile görüşmelerin son derece iyi geçtiğini ve bölgenin stratejik rolünün teyit edildiğini ileri sürdü.

ABD Özel Temsilcisi Tom Barrack'ın Bağdat ve Hewlêr ziyaretlerinin detaylarını, ABD'nin yeni Irak hükümetine bakışını ve Rojava'daki gelişmeleri değerlendiren Mustafa, "Kürdistan Bölgesi'nde gerçekleştirdiği görüşmeler son derece memnuniyet vericiydi. Durum hakkında oldukça gerçekçi bir anlayışa sahip. ABD, Kürdistan Bölgesi'ni dost ve müttefik olarak görüyor. Kürdistan Bölgesi'nin sadece Irak'ta değil, bölgede de daha fazla rol oynamasını bekliyorlar" ifadelerini kullandı.

ABD'nin Zeydi başkanlığındaki yeni Irak hükümetini desteklediğini ve Hewlêr ile Bağdat arasındaki ilişkilerin güçlü olmasını arzuladığını belirten Mustafa, "ABD pratik bir devlettir. Siyasi tarafların, silahların yalnızca devletin elinde olması için çalışmasını istiyorlar. Silahlarını teslim eden tarafların adımlarından memnunlar ancak sürecin karmaşık olduğunu ve zaman alacağını da biliyorlar" dedi.

Ebdî ile görüşme

Ziyaret kapsamında Federe Kürdistan Başkanı, Demokratik Suriye Güçleri (QSD) Genel Komutanı Mazlum Ebdî ve Tom Barrack arasında üçlü bir zirve gerçekleştirildiğini aktaran Mustafa, toplantıda Rojava'daki siyasi sürecin ele alındığını söyledi. Mustafa, QSD ile Şam hükümeti arasındaki görüşmelere dair şunları kaydetti: "Her iki taraf da yapılan anlaşmalara bağlı. Kürtlerin hakları, Kürtçe eğitim ve Kürtlerin katılımı konusunda ortak bir anlayış var. Süreç bazen yavaş ilerlese de atılan adımlar küçümsenmemeli. Sayın Tom Barrack, anlaşmaların uygulanmasının önündeki engelleri not aldı ve bunları aşmak için ilgili taraflarla çalışacak."

Felah Mustafa, Irak Başbakanı öncülüğündeki bir heyetin 15 Temmuz'da ABD'yi ziyaret etmesinin planlandığını, ancak Federe Kürdistan'ın bu heyette ne şekilde temsil edileceğinin ilerleyen günlerde netleşeceğini sözlerine ekledi.

****

Ebdî destek arayışında

QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî’nin, ekonomik ve siyasi destek arayışı kapsamında Avrupa ülkelerine diplomatik bir tur başlattı

Al-Monitor'a göre; Mazlum Ebdî, Çarşamba günü İtalya’ya ulaştı; Hollanda ve Fransa’ya da gitmesi bekleniyor. Ebdî'nin bu ülkelerde diplomatlar ve güvenlik yetkilileriyle bir araya gelmesi planlanıyor. Mazlum Ebdî, bu hafta Paris’te Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüşmeyi umuyor. Trump yönetimi yetkilileri bu görüşmenin gerçekleşmesine karşı çıkıyor. İddiaya göre bunun temel nedeni, Macron’un gelecek ay Şam’ı ziyaret edecek olması. ABD, böyle bir görüşmenin Suriye Geçiş Hükümeti Cumhurbaşkanı Şara’yı rahatsız etmesini istemiyor. Kaynaklardan biri, Şara’nın söz konusu görüşmeyi, “Mazlum Abdi’nin statüsünün kendisininkiyle eşit düzeyde görüldüğü” şeklinde yorumlayabileceğini, bunun da Şara’nın rahatsız olmasına neden olabileceğini belirtti.