Mezar yerlerini açıklayın

• Şêx Seîd Eğitim, Kültür ve Dayanışma Derneği, Şêx Seîd ve arkadaşlarının idamına dair arşivlerin açılması ve şeffaflık çağrısında bulunarak, mezar yerlerinin tespit edilmesini istedi.

Şêx Seîd Eğitim, Kültür ve Dayanışma Derneği, Şêx Seîd direnişinin 101. yıl dönümü dolayısıyla dernek binasında açıklama yaptı. Çok sayıda sivil toplum örgütü temsilcisinin katıldığı açıklamada konuşan Dernek Başkanı Şêx Seîd’in torunu Kasım Fırat, Şêx Seîd ve arkadaşlarının davasından dönmediğini belirterek, zulmü ve inkarı reddettiklerini hatırlattı.

Kürtleri bitiremezsiniz

Fırat, “Bize direnişi, başkaldırıyı, mücadeleyi bıraktılar. Kürdistan ve Kürt halkının birliği üzerine hesap yapmalıyız. Umutsuz olmamalıyız. Kürtler dün vardı, bugün de var, yarın da var olacak. Kürtleri bitiremezsiniz, biz bitmeyiz. Gelin uluslararası hukukta hakkımızı tanıyın, bizim size saygı duyduğumuz gibi sizde bize saygı duyun. İmha ve inkarla bitmeyiz, biz varız” dedi. 

Derneğin Genel Sekreteri Mordem Zel ise basın metninin Kürtçesini okudu. Şêx Seîd ve arkadaşlarının 13 Şubat 1925’te Pîran’da (Dicle) başlayan hadise neticesinde tutuklandığını, devam eden yargılama süreci sonucunda ise 29 Haziran 1925’te idam edildiğini hatırlatan Zel, 1925'te yaşananların, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en önemli kırılma noktalarından biri olarak kabul edildiğini kaydetti. Bu sürecin, devlet-toplum ilişkileri, merkezileşme politikaları, etnik kimlik tartışmaları ve hukuk uygulamaları bağlamında tarih yazımında farklı perspektiflerle ele alındığını anımsatan Zel, “Olayların nedenleri, gelişimi ve sonuçları üzerine yapılan akademik çalışmalar, dönemin çok katmanlı siyasal ve toplumsal yapısını açıkça ortaya koymaktadır” diye konuştu.

Şeffaflık ve erişim

“Arşivlerin açılması ve şeffaflık” çağrısında bulunan Zel, aradan geçen bir asra rağmen 1925 hadisesinin; tarihsel, sosyolojik ve siyasal açılardan tartışılmaya devam ettiğini belirtti. İmha, inkar ve asimilasyon politikalarının günümüzde de sürdürüldüğüne dikkat çeken Zel, şunları söyledi: “Sürecin sağlıklı ve bütüncül bir biçimde değerlendirilebilmesi için; arşiv belgeleri ve ifade tutanakları, yargı kayıtları, TBMM arşivleri başta olmak üzere, ilgili tüm resmî belgelerin tarihçilere, hukukçulara ve araştırmacılara tam kapasiteyle açılması büyük önem arz etmektedir. Şeffaflık ve bilimsel erişim ilkeleri doğrultusunda atılacak bu adım, tarihsel hakikatin gün yüzüne çıkmasına ve akademik çalışmaların derinleşmesine hizmet edecektir.”

Toplumsal barış için

Türkiye’nin kendi tarihiyle yüzleşmesi ve geçmişteki olayları çok boyutlu bir perspektifle değerlendirmesinin, demokratik olgunluk ve toplumsal barışın temel gerekliliği olduğunu vurgulayan Zel, toplumsal hafızanın güçlendirilmesi ve karşılıklı anlayışın geliştirilmesi amacıyla, "helalleşme" ve "yüzleşme" süreçlerinin tarihsel bir sorumluluk olduğunu dile getirdi.

Ortak bir gelecek için

Zel, konuşmasını şöyle tamamladı: “Ayrıca, Şeyh Said ve dava arkadaşlarının mezar yerlerinin tespit edilerek kamuoyu ile paylaşılması talebimizi yineliyoruz. Bu talebin karşılanması, hem insani ve vicdani değerlerin bir gereği hem de toplumsal barış ve ortak bir gelecek inşası yolunda atılacak kıymetli bir adımdır. Geçmişin nesnel, çoğulcu ve akademik bir yaklaşımla ele alınması; tarih bilincinin gelişmesi, toplumsal diyalog ve demokratik kültürün kökleşmesi açısından hayati önem taşımaktadır. Hak, hukuk ve adalet mücadelemiz devam edecektir.” AMED