Özgür üniversite Rojava'da hayat buldu

Dosya Haberleri —

5 Ağustos 2022 Cuma - 20:00

  • Kuzey-Doğu Suriye’de savaş koşullarında kurulan ve buna rağmen yayılarak büyümeye çalışan, özgür ve demokratik bir eğitim sistemine dayanan üniversitelerin dünya genelinde tanınırlığı için de girişimler sürüyor. 
  • Kuzey-Doğu Suriye Üniversiteleri Koordinasyonu Eşbaşkanı Rohan Mistefa, "Üniversitelerle sözleşmeler imzalandı. Bu ilişkiler sayesinde birçok akademisyen tanıdık. Kimi alışverişlerde bulunduk. Paris’te kurulan merkezimiz aracılığıyla farklı seminerler yapıyoruz” diye aktardı. 

BARIŞ BALSEÇER

Rojava Üniversite’sinde verdiği bir seminer de “Rojava Devrimi değerli bir mucizedir, bu değerin dünya da görünür olması gerek” diyen ABD’li aydın ve yazar Noam Chomsky’in bu sözleri Rojava’daki üniversitelerin ne kadar önemli olduğunun sadece bir örneği. Başta Türk devleti olmak üzere tüm saldırılara rağmen eşitlikçi, özgür ve demokratik bir eğitim sisteminin uygulandığı Rojava’da ilk üniversite 26 Temmuz 2015’de Efrîn’de açılan Efrîn Üniversitesi oldu. Çeşitli bölümler ile öğrencilere hizmet veren bu üniversitenin kapısı 2017 yılına kadar öğrencilere açık kaldı. Efrîn'in işgal edilmesiyle birlikte üniversite hedef alındı ve şu an Türk devleti burayı kendi üssü olarak kullanıyor. İşgal ile birlikte üniversitenin öğrencileri de diğer üniversitelere yerleştirildi.

Peş peşe üniversiteler açıldı 

Qamişlo’da ise 20 Kasım 2016’da Rojava Üniversitesi açıldı. Üniversitenin Tarım, Kürt Dili ve Kültürü; Rimelan’da Kimya Petrol-Petrol Fakültesi, Jineoloji gibi birçok fakültesi bulunuyor. Almanya’nın Endem/Leer Üniversitesi, Jineoloji Fakültesi ile kardeşlik anlaşması imzalarken, Paris Üniversitesi’yle de temaslar sürüyor. Kabonê Üniversitesi 30 Eylül 2017’de açılırken, Reqa’da ise 2021 yılında El-Şerq Üniversitesi’nin kapıları açıldı. 

Kuzey-Doğu Suriye Üniversiteleri Koordinasyon Eşbaşkanı Rohan Mistefa ile üniversiteler, geldikleri düzey, uluslararası tanınırlık vb. birçok konuyu konuştuk. 

Çok dilli üniversite

Kuzey-Doğu Suriye’deki üniversitelerin Rojava Devrimi’nin ürünlerinden biri olduğunu belirten Rohan Mistefa, üniversitelerin savaş, devrim ve çatışmalar içinde kurulduğunu söyledi. Rojava’daki üniversitelerin Demokratik Ulus felsefesine göre işlediğini aktaran Rohan Mistefa, “Bu çok dilli, çok kültürlü ve çok renkliliğe kendini dayandıran ve tüm renkleri koruyan bir sistem. Bu sistem, ırkçılığa, dinciliğe, cinsiyetçiliğe karşıdır. Kadınlar, akademik alanda pek yer almadığı için üniversite sistemi içinde özgün bir Kadın Meclisi var. Kadın, tüm akademik alanda kendisini örgütlüyor, bu alanda da yerini alıyor. Ayrıca Öğrenci Meclisi de var. Bunun yanı sıra genel Üniversite Meclisimiz de bulunuyor” dedi. 

Üniversitede herkes söz sahibi

Temel amaçlarının özgür ve demokratik bir üniversite kurmak olduğunu ifade eden Rohan Mistefa, “Üniversitedeki herkes özgür bir şekilde düşüncelerini ifade etsin, önerilerde bulunsun ve üniversitenin gelişiminde rol alsınlar istiyoruz. Üniversitenin gelişimi için tüm sorun ve öneriler birlikte tartışılıyor. Üniversitelerimizde birçok fakülte ihtiyaçlar doğrultusunda açıldı” diye vurguladı.

Savaş süreci eğitimi etkiliyor

Kuzey-Doğu Suriye üniversitelerinin açılmasında birçok zorlukla karşı karşıya kaldıklarını belirten Rohan Mistefa, “Bu üniversiteler savaş ve devrim sürecinde kuruldular. Bu yüzden de yüksek öğretim, mastır gibi alanlarda öğretmen bulmakta çok zorlandık ve zorlanıyoruz. Çünkü savaş nedeniyle birçok kişi ülke dışına çıktı. Hala da savaş sürecindeyiz. Düşmanın bölgeye yönelik tehditleri de sürüyor. Bu da üniversiteyi, eğitimi etkiliyor” diye konuştu.

Kürtçe kaynak sıkıntısı var 

Kuşatma altından olduklarından araç-gereç ve materyalleri bulmakta da zorlandıklarının altını çizen Rohan Mistefa, buldukları malzemeleri üniversitelere ulaştırma konusunda da çok zorlandıklarını aktardı. Eğitim sistemini Arapçanın yanı sıra Kürtçe de gerçekleştirdiklerini vurgulayan Rohan Mistefa, “Kürtçe bilimsel ve kültürel kaynaklar çok az. Şu an bu kaynakları çevirme hazırlığımız sürüyor. Ancak bu kaynaklar çevrilinceye kadar birçok zorluk var” dedi.

Doktora ve master imkanı

Kuzey-Doğu Suriye üniversitelerinin kuruluş aşamasında olduğunu sözlerine ekleyen Rohan Mistefa, “Kısa ve uzun süreli projelerimiz mevcut. Şimdi üzerinde çalıştığımız doktora ve mastır projemiz var. Öğrencilerimizi ve öğretmenlerimizi yüksek öğretim için hazırlıyoruz. Öğrencilerimiz ve mevcut öğretmenlerimize okuma imkanı sağlamak için Yüksek Öğretim Araştırma Enstitüsü kurduk. Burada bilim ve sosyoloji bölümleri var. Bu enstitüler aracılığıyla öğretmen ve öğrencilerimiz doktora ve master eğitimlerini gerçekleştiriyor. Bu yüzden her yıl yüksek öğretimde yeni bölümler açılıyor, öğrenci ve öğretmenlere imkan sağlanıyor. Bunun yanı sıra her yıl ihtiyaçlara göre yeni bölüm ve fakülteler açıyoruz” diye aktardı. 

Pratiğe önem veriyoruz

Suriye başta olmak üzere Ortadoğu’daki üniversitelerin pratik adımlara önem vermediğini, bu üniversitelerin sadece teorik düzeyde kaldıklarını kaydeden Rohan Mistefa, “Öğrencilerin bundan ne kadar yararlanıp yararlanmadığı kontrol edilmiyor ve buna önem de verilmiyor. Ama biz pratik bölümlere de önem veriyoruz. Kuzey-Doğu Suriye üniversiteleri olarak sadece teorik değil pratik bölümlerin çok önemli olduğunu söylüyoruz. Bu yüzden de öğrencilerin derslere katılımı çok önemli” dedi.