- Gelinen noktada savaş, hızlı cephe değişimlerinden çok tarafların birbirini yavaş yavaş tüketmeye çalıştığı uzun süreli bir yıpratma savaşına dönüşmüş durumda. Ne Rusya’nın yeni büyük toprak kazanımları elde etmesi ne de Ukrayna’nın stratejik bir kırılma yaratması bekleniyor.
- Savaşta insansız hava araçlarına rol yükleniyor. Ukrayna’ya bağlı dron birlikleri, Mayıs ayının ilk 19 gününde 19 binden fazla Rus askerini hedef aldıklarını ve aylık hedefinin 34 bin olduğu açıkladı. Rusya’nın 2026 yılı içinde 7,3 milyon FPV tipi dron hedefliyle üretim kapasitesini hızla artırıyor.
- Savaş, yüksek teknolojiyle desteklenen klasik bir yıpratma mücadelesine dönüşmüş durumda. Diplomatik cephede ise ilerleme kaydedilemiyor. Önümüzdeki aylarda savaşın; yoğun dron ve füze saldırıları, siper hattında çatışmalar ve karşılıklı olarak tarafların iradesini tüketmeye yönelik hamlelerle devam edecek…
REWŞAN DENİZ
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş, Mayıs 2026 sonu itibarıyla belirgin bir cephe kırılması olmaksızın uzun süreli bir yıpratma savaşına dönüşmüş durumda. Rus ordusu özellikle Donbas hattında yavaş fakat maliyetli ilerlemeler kaydederken, Ukrayna derin saldırılar ve yerel karşı taarruzlarla bazı bölgelerde taktik inisiyatifi yeniden ele geçirmeye çalışıyor. Her iki taraf da insansız hava araçları, uzun menzilli füze sistemleri ve elektronik harp kapasitesine dayanıyor.
Beklenen Rus ilkbahar-yaz taarruzu şu ana kadar büyük çaplı toprak kazanımları üretmedi. Buna rağmen Moskova, Ukrayna savunma hatları üzerinde ağır baskı kurmayı sürdürüyor.
Yıpratma savaşının arkaplan
Bu tabloya gelinen süreç, dört yılı aşan savaş boyunca birkaç kritik dönemeçten geçti.
* 2022: İlk işgal ve dengenin değişmesi
Rusya’nın Şubat 2022’de başlattığı geniş çaplı işgal harekâtı, ilk aşamada Kiev’in hızlı biçimde düşürülmesi hedefiyle ilerledi. Ancak Ukrayna direnişi ve Batı’dan gelen yoğun askeri destek (Javelin, Stinger, ardından HIMARS) nedeniyle Rus birlikleri başkent çevresinden geri çekilmek zorunda kaldı. Savaşın ağırlık merkezi daha sonra doğu ve güney cephelerine kaydı.
2022’nin ikinci yarısında Ukrayna ordusu Harkiv ve Herson bölgelerinde önemli karşı taarruzlar düzenleyerek dikkat çekici kazanımlar elde etti. Buna karşılık Moskova, Donetsk ve Luhansk hattında yoğun topçu savaşına dayalı daha yavaş fakat sistematik bir ilerleme stratejisine yöneldi. Aynı dönemde Rusya, işgal ettiği bazı bölgeleri ilhak ettiğini ilan ederken, Batı’nın yaptırımları ve silah desteği de giderek genişledi.
* 2023-2024: Siper savaşları, mayın hatları ve yıpratma
2023 ve 2024 yıllarında savaş büyük ölçüde siper hatlarına sıkıştı. Rusya, işgal altındaki topraklarda Surovikin hattı olarak bilinen güçlü savunma tahkimatlarını (mayın tarlaları, beton bariyerler, hendekler) inşa etti. Ukrayna’nın Haziran 2023’te başlattığı geniş çaplı karşı taarruzları, bu mayın tarlaları ve yeterli hava desteğinin eksikliği nedeniyle beklenen stratejik kırılmayı yaratamadı. Batı’dan gelen zırhlı araçlar (Leopard 2, Bradley) önemli kayıplar verdi ve ilerleme sınırlı kaldı.
Bu dönemde Rusya, insan gücü ve mühimmat üstünlüğünü kullanarak Avdiivka (Şubat 2024) başta olmak üzere Donbas’taki bazı kritik yerleşimleri ele geçirdi. Rus ordusu ayrıca Wagner gibi paralı asker grupları ve hükümlülerden oluşturduğu “Storm-Z” birlikleriyle kayıplarını karşılamaya çalıştı. ABD Kongresi’ndeki fon gecikmeleri (2024 ortalarına kadar süren) Ukrayna’nın cephane sıkıntısı çekmesine ve bazı cephelerde gerilemesine yol açtı.
Taraflar arasında zaman zaman sınırlı ateşkes ve esir takası görüşmeleri gündeme gelse de kalıcı bir diplomatik ilerleme sağlanamadı.
2025-2026: Dron savaşları ve uzun menzilli vuruşlar
2025’ten itibaren savaşın karakteri daha da değişti. Aslında dron ve uzun menzilli saldırılar 2024 içinde de yoğunlaşmıştı (Ukrayna’nın Rus rafinerilerine ilk saldırıları 2024 baharında başladı). Ancak 2025-2026’ya gelindiğinde, cephe hattındaki büyük zırhlı operasyonların yerini tamamen şu unsurlar aldı:
• Yoğun FPV ve keşif dron kullanımı,
• Uzun menzilli füze saldırıları (Ukrayna’nın ATACMS, Storm Shadow; Rusya’nın İskender, Kinzhal, Zirkon, Oreshnik),
• Elektronik harp mücadeleleri (sinyal karıştırma, GPS spoofing).
Ukrayna, Rusya iç bölgelerindeki petrol rafinerileri, askeri havaalanları, mühimmat depoları ve komuta merkezlerine yönelik derin saldırılar düzenlemeye başlarken; Moskova ise Ukrayna’nın enerji altyapısı ve büyük şehirlerini hedef alan geniş çaplı hava saldırılarıyla baskıyı artırdı. Bu karşılıklı vuruşlar, savaşın sivil can kayıplarını ve ekonomik yıkımı her iki tarafta da tırmandırdı.
Savaşta güncel durum
Bugün (Mayıs 2026) gelinen noktada savaş, hızlı cephe değişimlerinden çok tarafların birbirini yavaş yavaş tüketmeye çalıştığı uzun süreli bir yıpratma savaşına dönüşmüş durumda. Ne Rusya’nın yeni büyük toprak kazanımları elde etmesi ne de Ukrayna’nın stratejik bir kırılma yaratması bekleniyor. Belirleyici faktörler şunlar:
• Batı yardımının sürekliliği,
• Ukrayna’nın asker teminindeki zorluklar (seferberlik ve yaş ortalamasının yükselmesi),
• Rusya’nın ekonomik ve insan gücü dayanıklılığı,
• Dron ve elektronik harp teknolojilerindeki gelişmeler.
Kiev’e büyük saldırı
23-24 Mayıs gecesi Rusya, 2026’nın en büyük hava saldırılarından birini gerçekleştirdi. Yaklaşık 90 füze ve 600 civarında insansız hava aracının kullanıldığı saldırıda, üçüncü kez kullanılan “Oreşnik” orta menzilli balistik füzesinin de devreye sokulduğu bildirildi.
Saldırının ana hedefi Kiev oldu. Hükümet binaları, kültürel alanlar ve yerleşim bölgelerinde ciddi hasar meydana gelirken, Ukrayna hava savunmasının çok sayıda füze ve İHA’yı düşürdüğü açıklandı. İlk belirlemelere göre en az dört sivil hayatını kaybetti, 100’den fazla kişi yaralandı.
Moskova yönetimi saldırının, 21-22 Mayıs tarihlerinde Ukrayna’nın işgal altındaki Luhansk bölgesindeki Starobilsk’e düzenlediği İHA saldırısına misilleme olduğunu savunuyor. Rus tarafı, saldırıda öğrenci yurdunun vurulduğunu ve çoğu öğrenci olan sivillerin öldüğünü öne sürerken, can kaybı sayısına ilişkin açıklamalar 6 ile 21 arasında değişiyor.
Kiev ise hedef alınan noktanın Rus ordusuna ait bir dron komuta merkezi olduğunu iddia ediyor. Olay, Birleşmiş Milletler’de acil oturum çağrılarına ve karşılıklı savaş suçu suçlamalarına yol açtı.
Cephe hattında yavaş ilerleme
Sahada ise savaşın karakteri büyük ölçüde değişmeden devam ediyor. Rus birlikleri özellikle Pokrovsk çevresinde küçük ölçekli piyade ağırlıklı “sürünerek ilerleme” taktiğiyle baskı kurmaya çalışıyor. Vasylivka yakınlarında sınırlı kazanımlar bildiriliyor.
Ukrayna ordusu ise Sumy, batı Zaporijya, Borova ve Slovyansk çevresinde karşı saldırılar başlattı. Bazı askeri analizlere göre Ukrayna güçleri belirli sektörlerde yeniden taktik inisiyatif kazanırken, Rus lojistik hatlarını da hedef alıyor. Özellikle M-14 otoyolu çevresindeki saldırıların Rus ikmal kapasitesini zorladığı belirtiliyor.
Buna karşılık Rus kaynakları, Ukrayna’nın insan gücü rezervlerinin giderek eridiğini ve karşı saldırıların çoğu zaman ağır kayıplar pahasına yürütüldüğünü savunuyor.
Dron savaşı yeni aşamaya geçti
Savaşın en dikkat çekici boyutlarından biri ise insansız hava araçlarının merkezi rolü. Ukrayna’ya bağlı dron birlikleri, Mayıs ayının ilk 19 gününde 19 binden fazla Rus askerini hedef aldıklarını açıkladı. Kiev yönetiminin aylık hedefinin 34 bin olduğu belirtiliyor.
Moskova da üretim kapasitesini hızla artırıyor. Rusya’nın 2026 yılı içinde 7,3 milyon FPV tipi dron üretmeyi hedeflediği bildiriliyor.
Bağımsız gözlemciler, Ukrayna’nın dron teknolojisinde yenilikçi ve esnek taktikler geliştirdiğini kabul etmekle birlikte, Rusya’nın topçu gücü ve elektronik harp alanında niceliksel üstünlüğünü koruduğuna dikkat çekiyor.
Savaşın stratejik dengesi değişmiyor
Genel tabloya bakıldığında savaş, yüksek teknolojiyle desteklenen klasik bir yıpratma mücadelesine dönüşmüş durumda. Rusya insan gücü ve topçu sistemlerinde avantajını korurken, Ukrayna Batı’dan gelen uzun menzilli silah desteği ve yerli dron üretimi sayesinde direnç göstermeye çalışıyor.
Ancak cephe hattındaki değişimler son derece sınırlı. Bazı haftalarda Rus ilerlemesinin yalnızca birkaç on metreyle ölçüldüğü, hatta Nisan 2026’da bazı analizlerin Rusya’nın net küçük kayıplar yaşadığına işaret ettiği belirtiliyor.
Kremlin yetkilileri ilerlemenin yavaş olduğunu kabul etse de Ukrayna’nın “telafi edilemez personel kayıpları” verdiğini ve Batı desteğinin sürdürülebilir olmadığını savunuyor. Moskova, Ukrayna’nın “askerden arındırılması” hedefinden vazgeçmeyeceğini vurgularken, Rus askeri çevrelerinde savaşın temposuna yönelik memnuniyetsizlik de zaman zaman dile getiriliyor.
Diplomatik çıkış görünmüyor
Savaşın diplomatik cephesinde ise ilerleme kaydedilemiyor. Barış görüşmeleri fiilen durmuş durumda. Brezilya, Güney Afrika ve Hindistan gibi ülkeler arabuluculuk girişimlerini sürdürse de şu ana kadar somut bir sonuç alınabilmiş değil.
Bu ülkeler genel olarak çatışmanın askeri yöntemlerle çözülemeyeceğini savunurken, Batı yaptırımlarını da eleştiriyor.
Öte yandan savaş giderek daha uluslararası bir karakter kazanıyor. Rusya’nın Kuzey Kore ve İran kaynaklı askeri desteğe bağımlı hale geldiğine ilişkin haberler artarken, her iki tarafta da yabancı savaşçıların bulunduğu belirtiliyor.
NATO hattında gerilim yükseliyor
Baltık bölgesinde de gerilim tırmanıyor. NATO hava sahasına giren Ukrayna menşeli olduğu değerlendirilen bazı dronlar nedeniyle ittifak alarm seviyesini yükseltti. Son olarak bir NATO savaş uçağının Estonya üzerinde şüpheli bir Ukrayna dronunu düşürdüğü bildirildi.
Moskova, bu tür olayların doğrudan NATO-Rusya çatışması riskini artırdığı uyarısında bulunuyor. Bazı yorumcular ise bunun NATO’nun kararlılığından çok, savaşın kontrolsüz biçimde genişleme tehlikesine işaret ettiğini savunuyor.
Yakın vadede çözüm ihtimali zayıf
Mevcut tablo, savaşın kısa sürede sona ermeyeceğine işaret ediyor. Rusya, Ukrayna’nın enerji altyapısı ve kent merkezlerine ağır hasar verme kapasitesini koruyor. Ancak kara harekâtındaki ilerlemeler hâlâ metrelerle ölçülüyor.
Ukrayna ise Rus cephe gerisini vurabilme ve lojistik hatları bozabilme yeteneğini sürdürse de ciddi personel sıkıntısı ve Batı askeri yardımlarının geleceğine ilişkin belirsizliklerle karşı karşıya.
Önümüzdeki aylarda savaşın; yoğun dron ve füze saldırıları, siper hattında küçük ölçekli çatışmalar ve karşılıklı olarak tarafların iradesini tüketmeye yönelik hamlelerle devam etmesi bekleniyor. Mayıs 2026 itibarıyla yaşanan gelişmeler ise savaşta belirgin bir dönüm noktasından çok, uzun ve yıpratıcı çatışmanın sürdüğüne işaret ediyor.
