Tetikçi savcıya bakanlık koltuğu

Akın Gürlek, Demirtaş, Kaftancıoğlu ve İmamoğlu gibi isimlere yönelik kritik kararlarıyla yargının en şaibeli ismi

• AKP iktidarının elindeki kullanışlı yargı elemanlarından olduğundan kariyer basamaklarını hızla tırmanan, hakimlik, başsavcılık ve Adalet bakanlığı yardımcılığı yapan, son 10 yılın tartışmalı davalarının aktörlerinden Akın Gürlek, artık Adalet Bakanlığı koltuğunda.

AKP iktidarı, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığını vererek muhalefete karşı tetikçi olarak kullandığı Akın Gürlek'i, buradaki 'başarısı'ndan dolayı Adalet Bakanı olarak atadı. MHP'nin bir süredir rahatsız olduğu İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya'nın yerine ise Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi getirildi.

Cumhurbaşkanı Recep tayyim Erdoğan imzasıyla önceki akşam Resmi Gazete'de yayımlanan kararla Adalet Bakanı Yılmaz Tunç görevden alınarak yerine Akın Gürlek; İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya görevden alınarak yerine Mustafa Çiftçi atandı. Adalet Bakanlığına atanan İstanbul Başsavcısı Akın Gürlek baktığı davalar ve yürüttüğü soruşturmalarla iktidar sopası haline getirilip siyasallaşan yargının en önemli tetikçilerinden biri olmayı başardı. Kariyerine taşrada bir hakim olarak başlayan Gürlek, basamakları hızla tırmanarak önce Adalet Bakan Yardımcılığına, ardından Başsavcılık makamına, nihayetinde de Adalet Bakanlığına ulaştı.

HSK verilerine göre; Akın Gürlek, karşımıza ilk olarak 9 Ekim 2007'de çıkıyor. Resmi Gazete'de yayımlanan atama listesinde Gürlek'in İzmir'de hakim adayıyken Edirne'nin Lalapaşa ilçesine atandığı görülüyor. 19 Haziran 2011 tarihli HSK kararnamesine göreyse o tarihte Artvin’in Ardanuç ilçesinde görev yapan Gürlek, Kayseri’nin Bünyan ilçesine atandı. Nisan 2012’de Bünyan’da görevliyken en iyi terfi derecesi anlamına gelen “mümtazen yükselmeye layık” görüldü. 6 Temmuz 2012 tarihli müstemir yetki kararnamesine göre bu tarihte Burdur’un Gölhisar ilçesine atanmış ve kadastro davalarına bakmakla yetkilendirildi. Nisan 2014’te yine en iyi terfi derecesine layık görülen Gürlek, 11 Haziran 2014 tarihli yaz kararnamesiyle eş durumundan Çerkezköy hâkimliğine atandı.

İstanbul'un kapıları açıldı

Burada icra davalarına da bakan Gürlek, 5 Haziran 2016 tarihli HSK kararnamesiyle nihayet ses getirecek kararlara imza atacağı İstanbul hâkimliğine atandı. 21 Ekim 2016 tarihli kararnameye göre, İstanbul 4. Ticaret Mahkemesi üyeliğine atanan Gürlek, bir yıl sonra da 2 Kasım 2017 tarihli yetki kararnamesiyle İstanbul 2. Sulh Ceza Hâkimliği görevi kaldırılarak İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesinin ikinci heyetine başkan olarak atandı. Bu kararla ilgili yeniden inceleme talebinde bulundu, talebi yerinde görüldü ve İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’nin ikinci heyetine başkan olarak görevlendirildi.

İstanbul’a atandıktan sonra gazeteci, avukat, siyasetçi, akademisyen ve öğrencilere ilişkin çok sayıda davada tartışmalı kararlar verdi. Gürlek'in, İstanbul adliyesinde yürüttüğü davalar ve verdiği kararlar Anayasa’nın 26. maddesinde düzenlenen “ifade özgürlüğü hakkını” ihlal ettiği gerekçesiyle defalarca Anayasa Mahkemesi'ne taşındı.

Gürlek’in İstanbul’da 2017'de başlayan hâkimlik serüveni boyunca verdiği dikkat çeken kararların bazıları şöyle:

* 7 Eylül 2018: İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi başkanıyken Selahattin Demirtaş ve Sırrı Süreyya Önder’e 2013 Newroz kutlamasında yaptığı konuşmalar nedeniyle hapis cezası verdi. Anayasa Mahkemesi bu cezayı Önder’in ifade özgürlüğünün ihlali olarak değerlendirdi.

* 11 Aralık 2018: İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi başkanıyken Prof. Dr. Gençay Gürsoy’a “Bu suça ortak olmayacağız” bildirisine imza attığı için 2 yıl 3 ay hapis cezası verdi.

* 20 Mart 2019: İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi başkanıyken Çağdaş Hukukçular Derneği ve Halkın Hukuk Bürosu üyesi 18 avukata toplam 159 yıl 1 ay 30 gün hapis cezası verdi.

* 6 Eylül 2019: İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı olarak CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu’na “terör örgüt propagandası yapmak suçundan 1 yıl, “kamu görevlisine alenen hakaretten 1 yıl 6 ay, “Cumhurbaşkanına hakaret”ten 1 yıl 6 ay, “Türkiye Cumhuriyeti'ni alenen aşağılamak”tan 1 yıl 8 ay, “halkı kin ve düşmanlığa tahrik etmek” suçundan 2 yıl 8 ay hapis cezası verdi.

* 7 Ekim 2020: İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı olarak gazeteci Can Dündar’ı mühimmat yüklü MİT TIR’larıyla ilgili Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan haberi nedeniyle kaçak ilan etti. Ayrıca Dündar’a ait menkul ve gayrimenkullere el konmasına hükmetti. 23 Aralık'ta İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı olarak MİT TIR’larının durdurulmasına ilişkin davada gazeteci Can Dündar’a ‘casusluk’ suçundan 18 yıl dokuz ay, ‘FETÖ’ye yardım’ suçundan da 8 yıl 9 ay hapis cezası verdi. Hâkim Akın Gürlek başkanlığındaki heyet hükümle birlikte tutuklama kararı da verdi.

* 26 Mart 2021: İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı olarak 2007 yılında öldürülen Agos gazetesi yayın yönetmeni Hrant Dink cinayetinde sorumluluğu bulunan kamu görevlileri hakkındaki davayı hükme bağladı. Davanın rütbeli kamu görevlisi sanıklarından Engin Dinç, Celalettin Cerrah, Ahmet İlhan Güler ve Reşat Altay hakkında düşme ve beraat kararı verdi. Kendinden önceki hâkimin MİT’in tanık olarak dinlenmesi kararından geri döndü.

* 18 Mart 2022: İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı olarak Din Alimleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (DİAYDER) davasında tanık olarak dinlenen İBB yöneticileri Nilüfer Taşkın ve Yavuz Saltık hakkında ‘sosyal yardımlardan sorumlu olmaları’ gerekçesiyle İstanbul başsavcılığına ihbarda bulunulmasına karar verdi. Bu ihbar sebebiyle Saltık hakkında dava açıldı, ancak yargılama sonunda beraat etti.

* 10 Mayıs 2022: İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi başkanı olarak Gezi davasında Osman Kavala'yla birlikte Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Ali Hakan Altınay, Mine Özerden, Can Atalay ve Tayfun Kahraman’ın tutuklanmasına yapılan itirazı reddetti.

* 2 Haziran 2022: Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın atama kararıyla Adalet Bakan Yardımcısı oldu.

* 9 Ekim 2024: HSK kararıyla İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı makamına atandı.

* 30 Ekim 2024: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunun yürüttüğü soruşturma kapsamında Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer evine baskın yapılarak gözaltına alındı ve tutuklandı.

* 14 Kasım 2024: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin bazı etkinliklerde usulsüz harcama yaparak kamu zararına yol açtığı iddialarıyla ilgili resen soruşturma başlattı.

* 13 Ocak 2025: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu’nun yürüttüğü soruşturma kapsamında Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat gözaltına alınarak tutuklandı.

* 19 Mart 2025: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) soruşturması kapsamında İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ve çok sayıda İBB yöneticisi gözaltına alınarak tutuklandı. 19 Mart 2025’te başlayan İBB operasyonları kapsamında Bayrampaşa Belediye Başkanı Hasan Mutlu, Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney, Beykoz Belediye Başkanı Alaattin Köseler, Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan, Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün, Gaziosmanpaşa Belediye Başkanı Hakan Bahçetepe, Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara, Şile Belediye Başkanı Özgür Kabadayı ile İBB iştirak şirketlerinin yöneticileri tutuklandı.

Gürlek’in başında olduğu İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, 8 Ekim 2025’ten itibaren iş ve medya dünyasından tanınmış kişileri içeren bir dizi fuhuş ve uyuşturucu operasyonu gerçekleştirdi.

2025’in sonlarına yaklaşırken CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Akın Gürlek’in Lüksemburg’taki Eti Maden Anonim Şirketi’ne yönetim kurulu üyesi olarak atandığını ve buradan maaş aldığını söyledi. 2025’in yaz aylarında da Gürlek’in lüks bir yatı gezerken görüntüleri ortaya çıkmıştı. Gürlek, Özel’in kendisi hakkındaki ifadeleri ve açıklamaları sebebiyle tazminat davaları açtı.

Akın Gürlek, yargı bağımsızlığı tartışması ile geçen yıllarda Edirne'nin Lalapaşa ilçesinde başladığı ve sürdürdüğü kariyerini Adalet Bakanı olarak sürdürecek. Gürlek'in de selefi Yılmaz Tunç gibi sık sık kameraların karşısına geçerek "Türkiye bir hukuk devletidir, yargı bağımsızdır" açıklamaları yapacağına ise hiç kuşku yok.

Yerlikaya'nın yerine çiftçi

Resmi Gazete'de yayımlanan karar ile AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Ali Yerlikaya'yı görevden alarak İçişleri Bakanlığına Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi'yi atadı. Aksaray-Gülağaç, Erzurum-Tekman, Nevşehir-Derinkuyu, Bitlis-Adilcevaz ve Kırşehir-Kaman İlçelerinde Kaymakamlık, İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünde Daire Başkanlığı yapan Çiftçi, Meclis'te Özel Kalem Müdürlüğü ve Başkan Başmüşavirliği görevlerinde de bulundu. Erzurum'dan önce Çorum'da vali olarak görev yapan Çiftçi'nin büyük oğlu Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekat Başkanlığında polis olarak görev yapıyor. Aynı zamanda hafız olan yeni İçişleri Bakanı'nın Diyanet İşleri Başkanlığının Hafız Ol Hafız Kal Yarışması'nda Türkiye birinciliği bulunuyor. 1998'de sekiz ay süreyle İngiltere’de bulunan Çiftçi, 1999’da Milli Güvenlik Akademisi’nden mezun oldu. ANKARA