Afrika'da 94 milyon katarakt vakası

• Sahra Altı Afrika'da katarakt milyonlarca insanın önlenebilir körlüğüne yol açıyor. WHO verilerine göre küresel 94 milyon vakada erişim yüzde 48,2 iken, Afrika’da yalnızca yüzde 23,6. Oftalmolog eksikliği, cinsiyet eşitsizliği ve altyapı yetersizliği krizi derinleştiriyor.

Sahra Altı Afrika'da katarakt milyonlarca kişinin önlenebilir körlüğüne neden oluyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre küresel çapta 94 milyon katarakt vakası bulunurken, başarılı ameliyat erişim oranı ise ortalama yüzde 48,2 seviyesinde. Ancak Sahra Altı Afrika'da bu oran yalnızca yüzde 23,6. 2020-2030 yılları arasında sadece yüzde 4'lük bir artış öngörülüyor.

Nijerya'nın Nijer Deltası bölgesinde 16 yıldır nehir boyu kampanyalar düzenleyen oftalmolog Gabriel Mejuya Okorodudu, "Çok fazla insan gereksiz yere kör oluyor. Kimse katarakt yüzünden görmesini kaybetmemeli, bu büyük bir haksızlık" diye konuştu.

El Pais’in haberine göre bölgede yaklaşık 30-40 milyon kişiye hizmet veren Mejuya, Benin, Forcados ve Escravos nehirlerinde botla 3,5 saate varan yolculuklar yaparak yılda bin ameliyat gerçekleştiriyor. Hastalar bazen iki gün yürüyerek kamplara ulaşıyor. Mejuya, "Bir balıkçıyı ameliyat ettiğimde eve dönüp ailesini geçindirebiliyor" diyor.

Milyon başına 2,5 oftalmolog

Bölgedeki temel sorunlar arasında oftalmolog eksikliği öne çıkıyor. Milyon başına yalnızca 2,5 oftalmolog düşüyor. Kırsal alanlarda hastaneler uzak, yollar kötü, iklim koşulları zorlu. Modern cerrahi malzemelerin tedariki yetersiz kalırken, birçok kişi geleneksel ve riskli "couching" yöntemine başvuruyor. Cinsiyet eşitsizliği de erişimi etkiliyor, Light for the World örgütünün yetkilisi Geoffrey Wabulembo, "Bazı topluluklarda güç ve kaynak dağılımındaki dengesizlik nedeniyle erkekler hizmetlere daha kolay ulaşıyor" açıklamasında bulunuyor.

Afrika'daki "oftalmolojik çöl"

Afrika Katarakt ve Göz Vakfı'nın kurucusu olan Mejuya, yıllık ameliyat sayısını 1.500'e çıkarmayı hedefliyor. WHO Teknik Görevlisi Stuart Keel ise kamu-özel sektör ortaklıklarını ve alt kademe sağlık birimlerini güçlendirerek cerrahların ameliyatlara odaklanmasını öneriyor. Uzmanlara göre her 1 dolarlık yatırım 20,5 dolar ekonomik getiri sağlıyor.

Karşılaştırmalı veriler de durumu netleştiriyor: Burundi'de erişim oranı yüzde 2,1 iken, Kenya'da ihtiyaç duyanların yüzde 77'si ameliyatsız kalıyor. Katarakt körlüğü, tıbbi bir sorun olmanın ötesinde ekonomik ve toplumsal bir adaletsizlik yaratıyor. Uzmanlar, "Bu körlük önlenebilir, tek gereken siyasi irade, kaynak ve altyapı" diyor. Aksi takdirde, 2030'a kadar Sahra Altı Afrika'daki erişim artışı küresel ortalamanın üçte biri bile olmayacak. Sağlık hakkı en temel insan hakkı olarak görülürken, Afrika'daki bu "oftalmolojik çöl" küresel eşitsizliğin somut bir örneği olarak dikkat çekiyor. HABER MERKEZİ