Akciğer nakli

• Akciğerler artık işlevlerini yerine getiremediğinde ve diğer tüm tedavi seçenekleri tükendiğinde, akciğer nakli tek umut olabilir.

Akciğer, toplamda 5 akciğer lobuna bölünmüş iki akciğer kanadından oluşur. Her iki akciğer kanadı da ince dallanmalarla kaplıdır. 

Akciğerlerin temel görevi, solunum ve dolayısıyla oksijen ile karbondioksit alışverişidir: Nefes alırken havadaki oksijen, nefes borusu ve bronşlar yoluyla akciğerlere taşınır ve oradan kana geçer. Aynı zamanda kandaki karbondioksit alınır ve nefes verilirken dışarı atılır.

Akciğer nakli, kalıcı akciğer yetmezliği olan kişiler için hayat kurtaran bir tedavi yöntemidir. Akciğerler artık işlevlerini yerine getiremediğinde ve diğer tüm tedavi seçenekleri tükendiğinde, akciğer nakli tek umut olabilir. Hasarın derecesine bağlı olarak, tek bir akciğer kanadı ya da her iki akciğer kanadı nakledilir. Tek taraflı ve çift taraflı nakiller, yaklaşık olarak aynı sıklıkta gerçekleştirilir.

Akciğerler solunumdan ve dolayısıyla vücuda oksijen alımından sorumludur. Akciğer yetmezliğinin en sık görülen nedenleri KOAH, akciğer fibrozu, kistik fibroz ve akciğer ödemi'dir. 

* KOAH (= kronik obstrüktif akciğer hastalığı), iltihaplı ve kalıcı olarak daralmış bronşlar nedeniyle ortaya çıkar. Bu durum solunum sırasında hava akışını engeller ve öksürük, nefes darlığı ve balgam çıkmasına neden olur.

* Akciğer fibrozu durumunda akciğer dokusunda skarlaşma meydana gelir. Bunun nedenleri genellikle kesin olarak tespit edilemez.

* Kistik fibroz, vücuttaki bezlerin ince sıvı salgıları yerine kalın salgı üretmesine neden olan kalıtsal bir metabolik hastalıktır. 

Almanya'da 2024'te 311 akciğer nakli gerçekleştirildi; yıl sonunda bekleme listesinde hâlâ 314 hasta bulunuyordu. 2024 boyunca listeye 371 yeni kişi eklendi. Akciğerin bir kısmının canlı alınıp nakledilmesi tıbbi olarak mümkündür, ancak Almanya'da nadiren uygulanmaktadır. 

Kalp ve akciğerler birbirleriyle çok sıkı bir iş birliği içinde çalışır. Bu iki organdan biri ciddi şekilde hasar görmüşse her iki organın birlikte nakledilmesi gerekebilir. Örneğin, bir kalp hastalığı akciğerlerde yüksek tansiyona yol açarak akciğerlere zarar verebilir; tersine, akciğer hastalıkları da kalp yetmezliğine neden olabilir. 

Akciğer nakli sonrası bakım, ameliyatın başarısını sürdürmek ve komplikasyonları önlemek için kritik öneme sahiptir. Hastanın yaşam boyu bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanımı ve sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemesi, naklin uzun vadeli başarısı için temel unsurlardır.