- Dalak büyümesine, farklı enfeksiyon ve hastalık türleri neden olabilir. Ağrı, tokluk hissi, yorgunluk ve sıkça enfeksiyon kapma, semptomlarıdır.
DERSİM DAĞDEVİREN
Dalak, birçok insanın farkında olmadığı bir organdır fakat hayati bir role sahiptir. Dalak, bağışıklık sistemi ve kan dolaşımı için önemlidir. Vücudun savunma mekanizmasında etkin olan bu organ, enfeksiyonlarla mücadelede, kan hücrelerinin yenilenmesinde ve vücuttaki zararlı maddelerin temizlenmesinde önemli bir rol oynar.
Dalak, karın bölgesinin sol tarafında, midenin yanında ve göğüs kafesinin altında bulunur. Beyaz kan hücrelerini (yani akyuvar hücrelerini) üretir ve hastalığa neden olan organizmalara karşı duran bağışıklık sistemine bağlı olarak ilk savunma hattı görevini görür. Böylelikle enfeksiyonun vücutta yayılmasını önler. Aynı zamanda kanın pıhtılaşmasına yardımcı olan kırmızı kan hücrelerini (yani alyuvar hücrelerini) ve trombositleri depolar.
Dalak büyümesine, tıp dilinde 'splenomegali' denilir. Splenomegali, dalağın normal boyutunun üzerine çıkmasıdır. Aşırı biriken hücreler, dalağın tıkanmasına neden olabilir ve organın normal işleyişini etkileyebilir. Büyüme kan dolaşımındaki hücrelerin azalmasına yol açar. Böylelikle enfeksiyon riski artar. Aşırı büyüme, organın yırtılmasına kadar varabilir. Dalak, herhangi bir travmada, özellikle de araba kazalarında kolayca zarar görebilir ve yırtılabilir. Yırtılma yaşamı tehdit eden kanamalara neden olabilir.
Farklı enfeksiyon ve hastalık türleri dalağın büyümesine neden olabilir. Durumun sebebine ve uygulanacak tedavi yöntemine göre bu genişleme geçici bir durum olabilir. Dalak büyümesinin çoğu zaman belirtileri görülmez. Ağrı, tokluk hissi, yorgunluk ve sıkça enfeksiyon kapma, dalak büyümesinin semptomlarıdır.
Büyüme çoğu zaman rutin muayenede tespit edilir. Ultrason ve tomografi de yapılır. Kan tahlili de önemlidir. Bazı vakalarda kemik iliğinden parça alınır. Kanama riskinden dolayı normalde dalaktan parça alınmaz.
Tedavi altta yatan soruna bağlıdır. Bakterilerden kaynaklanan dalak büyümesinde antibiyotik ilaçlar kullanılır. Dalağın yırtılması durumunda dalağın cerrahi olarak çıkarılması gerekir. Bu ameliyata 'splenektomi' deniliyor. Dalak çıkarıldıktan sonra ciddi, hatta yaşamı tehdit eden enfeksiyonlara yakalanma olasılığı daha yüksektir. Bu bağlamda bazı aşılar önem kazanıyor.