• Ankara, 36. NATO Zirvesi'ne evsahipliği hazırlığını sürdürürken ABD Başkanı Trump'ın gelmeden önce verdiği mesajlardan da memnun.

 

Ankara, ABD Başkanı Donald Trump'ın da katılacağı 36. NATO Zirvesi öncesi muhaliflere yönelik operasyonlar, eylem ve etkinlik yasakları ile görüntü düzenlemelerini sürdürüyor. Gözaltına alınan 209 kişiden 52'si dün adliyeye sevk edildi. ABD Başkanı Donald Trump ve ekibi de gelmeden önce AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı övdü, F-35 meselesi dahil Türk tarafının hoşuna gidecek mesajlar verdi. Türk devlet ajansı, Ankara'daki zirve alarmını gururla servis etti.

36. NATO Zirvesi için başkent Ankara’da Ankara Valiliği yasakları, Ankara Emniyet Müdürlüğü “Operasyon Turkuaz” planıyla denetimleri, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ise ağırlıklı olarak sol-sosyalist gruplara yönelik soruşturması kapsamında gözaltıları artırdı. Bu kapsamda 23 Haziran’da sabah saatlerinde evlere düzenlenen baskınlarda gözaltına alınanlardan Emniyet ifadeleri tamamlanan 52 kişi adliyeye sevk edildi. Gözaltılar hakkında 24 saatlik kısıtlılık kararı verilmişti.

AA'nın servis ettiği haber

AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, 7-8 Temmuz'da Türkiye, NATO üyesi 32 devlet ve hükümet başkanının yanı sıra, davetli çok sayıda lidere, 100'e yakın bakana, çok sayıda üst düzey diplomata, uluslararası kuruluş temsilcilerine ve binlerce yabancı misafire ev sahipliği yapacak. Dünyanın dört bir yanından, 3 bine yakın gazeteci, televizyon ekibi, foto muhabiri, dijital medya temsilcisi ve uluslararası yayın kuruluşunun akreditasyon başvurusunda bulunduğu zirve kapsamında 48 bin 841'i emniyet, 7 bin 447'si jandarma personeli olmak üzere toplam 56 bin 288 güvenlik personeli görevlendirilecek. Ayrıca siber ortamda 7/24 esasına göre sanal devriye faaliyetleri yürütmek üzere 639 personel görev yapacak.

NATO derecesinde gizlilik

Zirve kapsamında Ankara, Esenboğa ve Mürted olmak üzere 3 havalimanı ile katılımcılara hizmet verilecek. Zirve, NATO Sekretaryası tarafından belirlenen standart bir şablon çerçevesinde düzenlenecek. Liderler arasındaki toplantı tamamen kapalı oturum şeklinde gerçekleştirilecek ve NATO düzeyinde gizlilik derecesine sahip bir formatta yürütülecek. Toplantının sadece başlangıç aşamasında basına kısa süreli görüntü verilecek. Bu bölümde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İttifak adına kısa bir açıklama yaparak zirvenin gündemine, tartışılacak başlıklara ve mevcut duruma ilişkin çerçeveyi ortaya koyacak.

İletişim Başkanlığının faaliyetleri

İletişim Başkanlığı, 36. NATO Zirvesi kapsamında medya ve yayın faaliyetlerini, akreditasyon süreçlerini, tanıtım faaliyetlerini, kriz iletişimini ve kamu diplomasisi uygulamalarını yürütmek üzere bir NATO görev gücü oluşturdu. Bu kapsamda yayıncı kuruluş TRT personeli dahil zirve alanlarında 500, yan etkinlikler ve kriz iletişimi kapsamında 350 olmak üzere toplamda 850 personel görev yapacak. İletişim Başkanlığı koordinasyonu ve sorumluluğunda görev yapacak TRT, zirveyi 80 kamerayla 26 farklı noktadan tüm dünyaya yayımlayacak.

Medya merkezinde basın mensupları için Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nde yaklaşık bin 600 çalışma alanı, 54'ü sabit olmak üzere 100'e yakın canlı yayın noktası, röportaj alanları, stüdyolar, basın mikserleri, yönlendirme tabelaları, 40 montaj odası, duyuru ve yayın ekranları ile buna ait tüm planlama ve altyapı çalışmaları, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Genel Müdürlüğü ile iş birliği halinde yürütüldü.

Tanıtımlar ve SETA

Ankara'da zirve haftası boyunca, şehir genelinde toplam 4 bin 434 açık hava iletişim noktasında dört ayrı konseptte tanıtım yapılacak. Zirve çerçevesinde, 7-8 Temmuz'da Ankara Palas'ta Münih Güvenlik Konferansı ile Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) iş birliğinde "NATO Allies in Ankara" programı düzenlenecek. Zirveye katılım sağlayacak liderlere hediye edilmek, medya mensupları, diplomatlar ve üst düzey sivil-askeri devlet yetkililerine dağıtılmak üzere 3 yeni kitap hazırlanacak.

Yan etkinlikler

Öte yandan 36. NATO Zirvesi marjında çok sayıda yan etkinlik de düzenlenecek. Bu kapsamda, 28–29 Haziran tarihlerinde Dolmabahçe Sarayı'nda NATO Parlamenterler Zirvesi, 6 Temmuz'da zirveye katılacak müttefiklerin daimi temsilcileri ve Ankara'daki büyükelçileri için gayriresmi davet ile SAM-Chatham House Çalıştayı, 7 Temmuz'da "NATO Ankara Summit Dialogues" başlıklı panel dizisi, 7-8 Temmuz tarihlerinde SETA-MSC "Allies at Ankara" başlıklı etkinlik ile Transatlantik Siyaset Planlamacılar Yuvarlak Masa Toplantısı düzenlenecek.

İktidar yanlısı olmayanlara yok

NATO Zirvesi'ni takip etmek üzere başvuruda bulunan Halk TV, Nefes, Sözcü TV, Cumhuriyet, ANKA Haber Ajansı, Medyascope, T24 ve İlke TV'nin de aralarında olduğu çok sayıda basın ve yayın organının akreditasyon talebi reddedildi. Akreditasyon talebinde bulunan basın mensuplarına karar, NATO Stratejik İletişim Ofisi'ne bağlı akreditasyon birimi tarafından e-posta yoluyla bildirildi. Mesajda, "Ankara'da gerçekleşecek zirveyi takip etmek amacıyla yaptığınız başvuru için teşekkür ederiz. Üzülerek belirtiyorum ki medya akreditasyon talebiniz bu sefer karşılanamıyor. Nihai olan bu kararın gerekçelerini açıklayamıyorum. Toplantının kamuya açık bölümlerini NATO web sitesinden takip edebilir ve NATO'nun çalışmalarıyla ilgili sorularınız için web sitemizdeki form üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz" ifadelerine yer verildi.

Trump gelmeden övdü

ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşme sırasında Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı övdü, arkadaşı ve dostu olduğunu, çok iyi de anlaştığını söyledi. Türkiye’ye savaş uçağı ve jet motoru verip vermeyeceği sorusuna Trump, “Türkiye’yi çok mutlu edecek bir şey yapmayı muhtemelen” yapacağını söyledi. “Erdoğan, İran’la savaşa girmek için başlıca adaylardan biriydi; belki de İran tarafında, çünkü İsrail’in büyük bir hayranı değil” dedi. Ancak Trump, Erdoğan’dan savaşa girmemesini istediğini ve Erdoğan’ın bu ricasını yerine getirdiğini söyledi; “Ondan bugüne kadar istediğim her şeyi yaptı” diye ekledi.

Trump ayrıca, Erdoğan’ın daveti üzerine iki hafta içinde Ankara’da düzenlenecek zirveye katılacağını hatırlattı.

F-35 için önceleme

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise Ankara’nın 2019’da Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini satın alması nedeniyle Türkiye’ye F-35 savaş uçaklarının satışına yönelik bir inceleme başlatıldığını açıkladı. Vance, “Savunma Bakanı Pete Hegseth ve tüm ekip şu anda bunu gözden geçiriyor. Amerikan yasalarına uyum sağlamak için bazı şeylerin gerçekleştiğini teyit etmemiz gerekiyor. Başkan bizden bunu yapmamızı istedi” dedi.

KAAN motorlarına da

Reuters haber ajansı da ABD hükümetinin KAAN uçakları için Türkiye'ye motor satışına izin vereceğini yazdı. İzin kararının NATO zirvesi öncesi alınacağını bildiren Reuters'a göre, Kongre bu izne karşı çıkıyor.

Türk savunma sanayinin tasarladığı KAAN'ın prototipi ve test uçuşlarında Amerikan yapımı F110 motoru kullanılmıştı ve seri üretime de bu motorlarla başlanması planlanıyordu. Bu motorların satışına ABD'den onay çıkmamıştı. Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın geçtiğimiz Eylül ayı sonunda yaptığı bir açıklamada motorların alınması için ABD'den onay beklediklerini açıklamasının ardından, KAAN uçakları ülke gündeminin en üst sıralarına yerleşmişti. Fidan, "KAAN'ın motorları ABD Kongresi'nde bekliyor, onların lisansı durmuş durumda" diyerek ve bunun "müttefiklik ruhuna, stratejik ortaklık ruhuna yakışmadığını" söylemişti.

Türkiye'ye F-35 satışı

ABD Dışişleri Bakanlığı, Aralık ayında Türkiye'ye olası F-35 ve F-16 savaş uçağı satışına ilişkin Kongre üyelerinin itiraz ve endişelerinin yer aldığı mektuba yanıt olarak, Ankara Rus S-400 hava savunma sistemine sahip olduğu sürece tutumunun değişmediğini belirtti. ABD savaş uçaklarının herhangi bir satışının yasalara ve özellikle de "Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası"na (CAATSA) tam olarak uyması gerektiğine dikkat çekti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk döneminde, Türkiye’nin Rusya’dan bir hava savunma sistemi satın almasının ardından, NATO müttefiki Türkiye ABD’nin amiral gemisi F-35 savaş uçağı programından çıkarılmıştı. ABD’li yetkililer, Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini kullanmasının F-35’in kabiliyetleri hakkında veri toplanmasına yol açabileceğinden ve bu bilgilerin Rusya’nın eline geçebileceğinden endişe ediyordu.

Trump-Erdoğan görüşmesi

ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında 25 Eylül'de Beyaz Saray'da düzenlenen görüşmede, F-35 satış yasağının çözülebileceğine dair Türk devletinin umutları artmıştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, F-35’lere uygulanan kısıtlamanın kaldırılmasını görmek istediğini net bir şekilde dile getirerek, Trump’a konuyu “ayrıntılı bir şekilde görüşmeye hazır” olarak geldiğini belirtmişti.

ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack da iki liderin Rusya ve F-35 programı da dâhil olmak üzere ABD-Türkiye ilişkilerindeki tüm önemli konuları “çözüm yollarıyla” ele aldığını belirtti. Ancak Tom Barrack, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına geri dönebilmesi için Rus S-400 hava savunma sistemini kullanmaması ve sahip olmaması gerektiğini dile getirmişti.

Türkiye'den son olarak Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, S-400 Hava Savunma Sistemi ile ilgili yeni bir gelişme bulunmadığı, F-35 tedarikine ilişkin ise "ABD'li muhataplarımızla yürütülen diplomatik temas ve görüşmeler sürmekte, F-35 tedariki konusundaki yaptırım ve engellerin kaldırılması ve ülkemizin programa yeniden dahil edilmesi için istişareler devam etmektedir" denilmişti. HABER MERKEZİ