Anlaşma da tehlike sürüyor

• Qamişlo Uluslararası Havalimanı uçuşlara hazırlanıyor, Kürtlere Suriye kimliği verilecek ve 400 aile bu hafta Efrîn’e dönecek. Îlham Ehmed, bu kazanımların henüz tam anlamıyla garanti altına alınmadığını söyledi ve ekledi: “Tehlike sürüyor, buna karşı uyanık olmak gerekiyor.”

Demokratik Suriye Güçleri (QSD) ve HTŞ arasında, 29 Ocak’ta imzalanan anlaşmanın uygulanması için çalışmalar sürüyor. Askeri güçlerin belirlenen yerlere çekilmesi, tutukluların serbest bırakılması, yerinden edilenlerin güvenli geri dönüşü ve Kürtlerin haklarının anayasal güvenceye alınması, anlaşmanın en önemli maddelerinin başında geliyor. Geçtiğimiz hafta bu kapsamda bazı adımlar atıldı.

51 tutuklu serbest bırakıldı

Hesekê Valisi Nureddin Ehmed, 21 Şubat’ta Kürt ve Arap şeyh ve kanaat önderlerinin katılımıyla 51 tutukluyu serbest bıraktı. Ehmed, mevcut sürecin bir af ve yeniden inşa süreci olduğunu; tutuklama ve dışlama süreci olmadığını söyledi. Serbest bırakılan kişilere topluma olumlu bir şekilde katılmaları ve topluma hizmet etme çağrısı yaptı.

Aynı gün Qamişlo’da HTŞ hükümetine bağlı teknik bir heyet Qamişlo Uluslararası Havalimanı’nda incelemeler yaptı. Suriye Sivil Havacılık Kurumu Başkan Yardımcısı Emced Nexal ve teknisyenlerden oluşan heyete, inceleme sırasında Hesekê Kantonu İç Güvenlik Güçleri Komutanı Merwan Mehmûd ile İç Güvenlik Güçleri Komutanı Mehmûd Xelîl Elî eşlik etti. Pistte uçuş denemeleri yapıldı ve teknik alt yapı denetlendi.

Kürtlere, Suriye kimliği çıkarılacak

Kürtlerin dil, kimlik, kültür ve diğer haklarının güvenceye alınması için yürütülen çalışmalar sonucunda Şam, 16 Ocak tarihli kararname imzaladı. Kararnameye göre, 1962 yılında vatandaşlıktan çıkarılarak “mektum” ve “ecnebi” olarak fişlenen Kürtler, “Suriye Arap Cumhuriyeti” kimliği sahibi olacak. HTŞ’in İçişleri Bakanlığı, vatandaşlık hakkından mahrum bırakılan Kürtlerin kimliklerine kavuşması için gerekli yasal prosedürleri resmen açıkladı. Bu kapsamda Şam, Halep, Reqa, Dêrazor ve Hesekê’de özel başvuru merkezleri kurdu. Bu adımla, 1962 nüfus sayımı ve sonrasında vatandaşlıktan çıkarılan veya kayıt altına alınmayan Kürtlerin yasal statüye kavuşturulmasını hedefleniyor. Belirlenen prosedüre göre, vatandaşlık almak isteyen kişiler bireysel veya ailevi olarak ilgili merkezlere başvuruda bulunabilecek. Başvuru sahiplerinden “tanıtım belgesi” (kimlik bildirim belgesi) ve ikametgah belgesi ibraz etmeleri istenecek.

Sürecin şeffaflığını ve hukuka uygunluğunu sağlamak amacıyla her merkezde bir hakimin başkanlık ettiği özel komiteler oluşturuldu. Bu komitelerin, başvuruları teslim aldıktan sonra 20 ila 30 gün içinde karara bağlaması öngörülüyor. Komite kararlarına itiraz etmek isteyenlere ise 15 günlük bir yasal süre tanındı.

Colani, özel temsilci atadı

Öte yandan, HTŞ lideri Colani (Ehmed El Şara), “anlaşma sürecini denetlemek ve sahadaki koordinasyonu güçlendirmek” için Ziyad Ayiş’i özel temsilci olarak atadı.  Ziyad Ayiş’in özellikle Özerk Yönetim kontrolündeki bölgelerde kamu hizmetlerinin yeniden aktif hale getirilmesi ve vatandaşların devlet kurumlarına erişiminin kolaylaştırılması amacıyla QSD ile koordinasyon yürüteceği duyuruldu.

400 aile dönüş için hazır

2018’den bu yana yerinden edilen 300 binden fazla Efrînli, evlerine geri dönmeyi ve gasp edilen mülklerinin kendilerine teslim edilmesini bekliyor. 16 Şubat’ta açıklama yapan Efrînliler Birliği, Efrîn ve Şehbalı Göçmenler Meclisi, 400 ila 500 ailenin Cindirês, Mebata ve Şiyê ilçelerine döneceğini duyurmuştu. ANHA’nın özel kaynaklarından aldığı bilgilere göre, Birleşmiş Milletler (BM) ile Efrîn-Şehba Göçmenler Meclisi, göçmenlerin dönüşü ve temel ihtiyaçları için bir haftadır çalışıyor. Meclis, geçtiğimiz hafta göçmenlerin ihtiyaçları için BM’ye kapsamlı bir rapor sundu, ancak henüz yanıt alamadı. Haberde, Cindirês, Mebata ve Şiyê’ye dönmeye hazır olan 400 ailenin bu hafta belirlenecek bir günde geçeceği kaydedildi.

‘Savaş tehlikesi sürüyor, uyanık olunmalı’

Anlaşmanın kapsamında sahada adımlar atılırken, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Îlham Ehmed, Ronahi TV’de katıldığı programda bugüne kadar yürütülen çabaların ateşkesin sağlanması, katliamların önlenmesi ve iletişim kanallarının açılması amacı taşıdığını ifade etti, bu kazanımların henüz tam anlamıyla garanti altına alınmadığını ekledi. 

Bölgede savaşın yeniden patlak verme ihtimalinin devam ettiğini belirten Ehmed, “Her şeyin bittiği düşünülmemeli. Tehlike sürüyor ve buna karşı uyanık olmak, süreci yakından takip etmek gerekiyor. Diplomasi, dışarıdaki iletişimler ve görüşmelerin yanı sıra sahadaki eylemlerde de tereddütsüz olunması gerekiyor” dedi. HABER MERKEZİ