• Irak hükümeti, Haşdi Şabi dışındaki grupların silahlarını toplamaya başladı. Saraya es-Selam silahlarını teslim ederken, Nuceba Hareketi, silah bırakmayacağını açıkladı. Irak Hizbullah Tugayları ve Ashab-ı Kehf de Necef’in onayını şart koştu.

 

Irak’ta Ali Zeydi’nin başbakan seçilmesiyle, Haşdi Şabi dışında faaliyet gösteren silahlı grupların kontrol altına alınması ve ağır silahların toplanması kararı verildi. Irak Başbakanı’nın ABD ile yürüttüğü pazarlıklarda Donald Trump yönetiminin en önemli şartlarından biri, “ordu dışı tüm silahlı yapıların tasfiye” edilmesiydi. Bu şartın ardından Mayıs ayında Şii çevrelerle görüşmeler yapıldı ve karar bu ayın başında alındı.

Öte yandan, Şii lider Mukteda es-Sadr'ın 27 Mayıs’ta askeri kanadı Saraya es-Selam'ı, Sadr Hareketi’nden ayırdığını duyurmasıyla sürecin hızlanması dikkatleri çekti. Sadr, çağrısında Haşdi Şabi gruplarına "silahlarınızı devlete teslim edin" çağrısı da yapmıştı. Bu çağrıların ardından İmam Ali Tugayları Genel Sekreterliği bir bildiri yayımlayarak Haşdi Şabi Kurulu ile örgütsel bağlarını kopardığını açıklamıştı.

Saraya es-Selam, dün öğlen saatlerinde silahlarını resmi törenle devlete teslim etti. Saraya es-Selam Tehsîn Hemîdaw’i törende, genel ordu komutanlığı bünyesinde faaliyet göstereceklerini söyledi.

İmam Ali ve Asaib yumuşuyor!

Ancak Haşdi Şabi çatısı altındaki gruplardan farklı sesler de yükseliyor, bazı gruplar silah bırakmayı reddediyor. Seyyidüşşüheda ve Nuceba gibi gruplar "İşgalci varken silah bırakmayız" derken, İmam Ali Tugayları ve Asaib Ehlilhak gibi bazı yapılar ise entegre olma ve silah teslimi yönünde adımlar atıyor.

Nuceba Hareketi’nden rest

Nuceba Hareketi, 3 Haziran’da yayımladığı bildiride, ellerindeki silahların “Irak’ı, Irak halkını ve dini kutsalları savunmak için var olduğunu” belirtti. Hareketin Genel Sekreteri Ekrem el-Kabi’nin geçtiğimiz ay yaptığı sert uyarıyı hatırlatan Nuceba, tüm direniş gruplarına "silah bırakmayı tartışmayı dahi reddedin" çağrısında bulundu. El-Kabi, "Direniş silahı bizim kırmızı çizgimizdir. Bu can bu bedende olduğu sürece o silahlar teslim edilmeyecek" diyerek Ali Zeydi ve Trump’a rest çekmişti.

Necef şartını koştu

Ayrıca Irak Hizbullah Tugayları ve Ashab-ı Kehf grupları da silah bırakmayı reddediyor. Hizbullah Tugayları Güvenlik Sorumlusu Ebu Mücahid Assaf, sanal medya platformu X’ten yaptığı açıklamada, kararla dalga geçerek, “Silahını teslim etmek isteyenlerin silah sayımını yapmaya hazırız. Hatta devletin kullanamayacağı İHA, füze ve tanksavar gibi özel silahları parası mukabilinde satın alabiliriz" dedi. Ashab-ı Kehf grubu ise 2 Haziran'da yayımladığı bildiride topu Şii dini otoriteye (Merceiyet) attı. Grup, "Bizden direnişi bırakmamızı isteyen her kimse, bize Merceiyet'in resmi yazısını getirmek zorundadır" diyerek Necef'in onayını şart koştu.

Ali Zeydi’nin zorlu sınavı

Trump, Ocak ayında Şii partilerin eski başbakan Nuri el-Maliki'nin tekrar başbakan adayı olarak göstermesini reddetmiş, Irak’ı tehdit etmişti. Şii partiler bunun üzerine Ali Zeydi’yi aday göstermişti. Irak’ta silahlı grupların varlığı yıllardır sorun haline gelirken özellikle ABD-İsrail ve İran arasındaki savaşın ardından silahlı gruplar konusu bir kez daha gündeme geldi. Ali Zeydi her ne kadar “istikrarlı bir devlet ve üretken bir ekonomi" vizyonuyla hazırladığı dört yıllık çalışma programının ilk sırasına "silahların devletin elinde toplanmasını" koysa da silahlı yapıların dağıtılmasının ABD’nin baskısıyla aldığı belirtiliyor.

Kararın Haşdi Şabi dışındaki tüm silahlı grupları kapsadığını açıklayan Irak Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı Sözcüsü Sabah Numan, tüm silahların, mühimmatın, askeri teçhizatın ve bu gruplara ait karargahların resmi güvenlik kurumlarına teslim edileceğini belirtti. Silahlı grupların “tüm yasal haklarının korunacağını ve düzenli askeri güçlerin bir parçası olarak entegre edileceğini” kaydetti. Ancak bazı grupların karara karşı çıkması Ali Zeydi hükümetini zorlu bir sürece doğru götürüyor.  HABER MERKEZİ