Kürtçeye statü, ana dilde eğitim

• Kürt dil kurumları, “Kürtçeye statü, ana dilde eğitim” talebiyle yürüyüşlerden paneller, bildiriler, tiyatro oyunları, film/belgesel gösterimleri ve dengbêj gecelerine kadar çeşitli etkinlikler düzenleyecek.

Kürt dilinin anayasada kabulü, kanunla güvence altına alınması, resmi dil haline gelip okul öncesinden üniversiteye kadar eğitim dili olana kadar mücadeleyi sürdüreceklerini vurgulayan Kürt dil kurumları, Kürt halkının temel ulusal değerleri olan Kürt kültürünü, dilini ve kimliğini koruma, geliştirme ve güvence altına alma çabasından vazgeçmeyeceklerinin altını çizdi.

Kürt dil kurumları, 21 Şubat Dünya Anadil Günü Deklarasyonu’nu, Amed Büyükşehir Belediyesi Ali Emiri Konferans Salonu’nda açıkladı. Açıklamaya çok sayıda siyasi parti ile sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı. Açıklamayı Kürtçenin Kirmanckî lehçesinde Kürt Edebiyatçılar Derneği’nden Stran Yaşar, Kurmancî ise Mezopotamya Dil ve Kültür Araştırma Derneği (MED-DER) üyesi Rıfat Roni okudu. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Dil, temel unsurdur

Dil, insanlar, halklar ve uluslar için; onur, kimlik ve varoluştur. Aynı zamanda, ulus olmanın temel unsurudur. İnsanlar, dilleri aracılığıyla insan olur ve toplumlar dilleri aracılığıyla ulus olur. Aynı şekilde, insanlar ve toplumlar birbirlerinin değerlerine ve onurlarına saygı göstererek, kalıcı uyum ve birlikte yaşamanın temellerini inşa edebilir, geliştirebilir ve güvence altına alabilir; ana dil eşitliğini, çeşitliliği, çok kültürlülüğü ve çok dilliliği tesis edebilirler.

Neden 21 Şubat?

'21 Şubat Dünya Anadil Günü'nün bir tarihi ve hikayesi var. Bu günün temelini, Bengal halkının (günümüz Bangladeş halkının) ana dilleri için verdiği mücadele ve Dakka Üniversitesi öğrencilerinin tek dilli sistemi kırmak için yürüttüğü eylem kampanyası oluşturmuştur. Bu da yok olma tehdidiyle karşı karşıya olan kültürleri ve dilleri korumak için bu günün temellerini oluşturmaktadır. Bu nedenle 21 Şubat UNESCO tarafından 'Anadil Günü' olarak ilan edilmiştir.

Büyük bedeller verildi

Kürt halkı gibi dünyanın birçok ülkesindeki insanlar ve uluslar, 21. yüzyılda dilleri ve kimlikleri için mücadele etmeye, kolektif haklarını talep etmeye ve ulusal değerleri ve onurları için büyük bedeller ödemeye devam ediyor. 100 yılı aşkın bir süredir Kürt halkı, kültürüne, diline ve kimliğine karşı inkâr ve yıkım politikaları izleyen totaliter sisteme karşı direniyor. Kürdistan, Türkiye ve dünyanın tüm halklarını dilsel statüleri ve hakları için mücadelelerini güçlendirmeye çağırıyor.

Paneller, yürüyüşler, gösterimler...

Kürt dili kurumları olarak, Kürt dilinin değerini ve saygınlığını koruma, geliştirme ve yükseltme duygusu, tutumu ve bilinciyle ana dilde eğitim taleplerimizle; '21 Şubat Dünya Anadil Günü' çerçevesinde, ‘Kürtçeye statü-Kürtçe eğitim’ sloganıyla etkinliklerimizi gerçekleştireceğiz. Paneller, yürüyüşler, bildiriler, tiyatro oyunları, filmler ve belgesel gösterimleri, kadınlar ve çocuklar için tiyatro oyunları gösterimleri, dengbêj geceleri, Kürt yazarların kitap imza programları gibi etkinliklerle Kürtçe dil faaliyetlerimizi gerçekleştireceğiz. Kürtçe dil eğitimi talebiyle merkezi noktalarda stantlar kurmak, Gülistan Dil Parkı'nı açmak, çok dilli konserler, forumlar ve belgeseller düzenlemek; dil ve kültür kurumlarıyla iş birliği içinde çok dilli konserler organize etmek; aileler için dil farkındalık seminerleri düzenlemek; stand-up gösterileri yapmak, Kurmanckî lehçesinin yok olmasını önlemek için UNESCO ve Milli Eğitim Bakanlığı'na mektuplar göndermek gibi çalışmalarımız olacak. Ana dil için çalışmalarımıza ve mücadelemize devam edeceğiz.

Anayasal kabule kadar

Kürt dilinin anayasada kabul edilip, kanunla güvence altına alınıp, resmi dil haline gelip, okul öncesinden üniversiteye kadar eğitim dili olana kadar, Kürt halkının temel ulusal değerleri olan Kürt kültürünü, dilini ve kimliğini koruma, geliştirme ve güvence altına alma mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğimizi ve güçlendireceğimizin altını çiziyoruz.” AMED