• Jeoloji Mühendisleri Odası'nın Pazarcık merkezli 7.4 büyüklüğünde deprem olacağını rapor ettiği ortaya çıktı.  Raporda, “Büyük acılar yaşanacak’’ uyarısı vardı.
• Ancak Maraş Belediye Başkanı Hayrettin Güngör ise Jeoloji Mühendisleri Odası'nın fay hatları raporunu "İnanmıyorum" diyerek geri çevirdi.

Jeoloji Mühendisleri Odası “Deprem Danışma Kurulu” tarafından 2020 yılındaki Elazığ Sivrice depreminden sonra hazırlanan raporda, Hatay, Maraş, Malatya, Adıyaman, Amed ve Antep’te yaşanan yıkımların 2 yıl önce öngörüldüğünü tespit ediyor.

“Fay Üzerinde Yaşayan Kentlerimiz” başlıklı raporda, büyük felaketlerin yaşandığı merkezlerdeki zeminin insan yerleşimine uygun olmayan alüvyon tabakasından oluştuğu ve fay zonu üzerinde olduğuna dikkat çekiliyor.

Raporda, yıkıma uğrayan Hatay ve Maraş’a ilişkin çok çarpıcı tespitler sıralanıyor. 2021 yılı içerisinde Cumhurbaşkanlığı, TBMM Başkanlığı, Meclis’te grubu bulunan siyasi parti lideri, İçişleri Bakanlığı, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile milletvekili ve AFAD Başkanlığına da gönderilen raporda alınması gereken önlemler de sıralanıyor.

Raporda, Hatay kent merkezi (Antakya ve Defne) dahil Hassa, Kırıkhan, Reyhanlı, Dörtyol, Erzin ilçe merkezleri ile 25 mahallenin doğrudan diri fay hatları veya zonları üzerine oturduğuna dikkat çekiliyor. Hatay’da birçok yerleşim alanının zayıf mühendislik özelliklerine sahip zemin birimleri üzerine oturduğunun altı çiziliyor.

Büyük acılar yaşanır

Raporda, Hatay’da olası bir depremde büyük acılara sebebiyet verebilecek sonuçlarla karşılaşılmaması için gerekli çalışmaların başlatılması gerektiği belirtildi:

* “Hatay’ın kent merkezi olan Antakya zemini alüvyon olan illerimizden biridir. Deprem dalgaları bu tür zeminler tarafından büyütülerek binalara iletilir. Zemin büyütmesi olarak tanımlanan bu durum bir deprem olduğu takdirde Antakya’nın kaya üzerinde yer alan illerden daha şiddetli olarak sarsılacağı, bunun sonucunda da hasar oranının fazla olacağı anlamına gelmektedir.

Antakya’nın neredeyse tamamı

* 1872 depreminden sonra ve tüm aletsel dönem içerisinde Hatay il sınırları içerisinde yıkıcı bir deprem meydana gelmemiştir. Ancak Antakya ile Samandağ arasında oluşmuş bazı 6’dan küçük depremler bu bölgedeki tektonik aktivitenin sürmekte olduğuna işaret etmesi açısından önemlidir. Bu nedenle Antakya gelecekte olabilecek büyük bir depremde de yüzey faylanması tehlikesi altındadır. Antakya’nın neredeyse tamamı alüvyon üzerinde yer alan bir bölgede yerleştiği için depremlerde zeminden kaynaklanan olumsuzluklar yaşayacak bir ilimizdir.

İmara açılmasın

* Antakya’nın 6,5’dan büyük bir olası depremde hem depremin yaratacağı şiddetli sarsıntı, hem de yüzey faylanması tehlikesi nedeniyle hasar alması beklenmektedir. Bu durumda en akıllıca yaklaşım, yapıların deprem sarsıntısını karşılayacak biçimde kurallara uygun hale getirilmesidir. Ayrıca diri fayların yerinin net olarak belirlenmesinin ardından faybantları üzerindeki bina ve bina türü yapıların zaman içerisinde kaldırılarak bu alanlardaki nüfus yoğunluğunun azaltılması, yüzey faylanması tehlike kuşağı içerisindeki yerlerin farklı biçimde, kullanılması, henüz yerleşim olmayan bu tür alanlar varsa da bunların imara açılmaması gerekir.’’

Maraş için uyarılar

Jeoloji Mühendisleri Odası’nın raporunda Maraş’ı kapsayan kısmında ise kent merkezinin yanı sıra Türkoğlu ve Nurhak ilçe merkezleri ile 40’a yakın köy statüsünde bulunan mahalle ile bazı baraj ve gölet gibi tesislerin doğrudan diri fay hatları veya zonları üzerine oturduğuna dikkat çekiliyor.

Mühendisler Odası, uyarılarını da şöyle sıraladı: “Gölbaşı - Türkoğlu Fay parçasının yakın gelecekteki deprem potansiyeli çok yüksek bir sismik boşluk konumundadır.”

Maraş kent merkezinin 10 - 11 km kadar güneyinden geçen Doğu Anadolu Fayının Pazarcık ya da Türkoğlu segmentinin 1513 yılından bu yana yıkıcı deprem üretmediğine de dikkat çekilen raporda, “7.4 büyüklüğüne varacak bir deprem üretme kapasitesine sahip bir faydır ve Türkiye’nin üzerinde deprem beklentisi olan önemli sismik boşluklarından biridir” tesbitinde bulunuyor.

Yerleşim stratejisi yeniden belirlensin

Raporda alınacak önlemlere ilişkin şu saptamalar sıralanıyor:

* “Maraş’ta da birçok yerleşim alanının zayıf mühendislik özelliklerine sahip zemin birimleri üzerine oturması, sıvılaşma veya yanal yayılmaya uygun alanların varlığı dikkate alınarak, deprem master planının hazırlanması,

* Deprem master planı dikkate alınarak kentin gelişim ve yerleşim stratejilerinin yeniden belirlenmesi,

* Diri fay hatlarının salınım bandı içinde kalan yapıların kentsel dönüşüm ve yenileme kapsamına alınarak bu alanlarda yaşayan yurttaşlarımızın can ve mal güvenliklerinin sağlanması,

* Fay sakınım bandı içindeki alanlar için yapı sınırlaması getirilmesi olası bir depremde büyük yıkımlara sebebiyet verebilecek sonuçlarla karşılaşılmaması için gereklidir.

Yapılar uygun hale getirilsin

* Maraş kent merkezi zemini alüvyon olan illerimizden biridir. Deprem dalgaları bu tür zeminler tarafından büyütülerek binalara iletilir. Zemin büyütmesi olarak tanımlanan bu durum bir deprem olduğu takdirde Maraş kent merkezinin kaya üzerinde yer alan illerden daha şiddetli olarak sarsılacağı, bunun sonucunda da hasar oranının fazla olacağı anlamına gelmektedir. Bu durumda en akıllıca yaklaşım yapıların deprem sarsıntısını karşılayacak biçimde kurallara uygun hale getirilmesidir.

Ayrıca diri fayların yerinin net olarak belirlenmesinin ardından fay sakınım bantı üzerindeki bina ve bina türü yapıların zaman içerisinde kaldırılarak bu alanlardaki nüfus yoğunluğunun azaltılması, henüz yerleşim olmayan alanlar varsa da bunların bina ve bina türü yapılar için kullanılmak üzere imara açılmaması gerekir.” İSTANBUL

 

*****

Maraş Belediyesi: Faya inanmıyoruz!

Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Hüseyin Alan, Maraş’taki fay hatları için yaptıkları çalışmaların Maraş Büyükşehir Belediye Başkanı Hayrettin Güngör’ün kabul etmediğini ve önlem almadığını söyledi. TELE1’e konuşan Hüseyin Alan Maraş’ı adeta yok eden deprem öncesi, fay hatıllarını belirleyen bir çalışma yaptıklarını dile getirdi. Alan, “Büyükşehir Belediye Başkanı Paleosismoloji çalışmalarına inanmadığını söyledi” dedi. Alan şunları dile getirdi: “Maraş il temsilcimiz bu konuyu büyükşehir başkanı ile konuştuk, dedi. Paleosismoloji çalışmalarına inanmadığını söyledi. Bilime inanmayan biri. Halbuki biz şunu istemiştik, Maraş büyükşehir belediyesi imar planlarına incelesin, fay zonlarının üzerine gelenlere sakınım bantları oluştursun buralara bina inşa edilmemesini arzu etmiştik, ama bu çalışmalara inanmadığını ifade etmişti. Biz belediyenin fayların belirleyip buna göre imar planı yapılmasını istemiştik. Kabul etmedi.”

 

*****

5 bin 85 mezar!

Elazığ’da 2020 yılında meydana gelen depremin ardından kurulan TBMM Araştırma Komisyonu raporunda, son depremden etkilenen illerde depreme dayanıksız olduğu halde müdahale edilmeyen 5 bin 85 riskli yapı tespit edildi. 

• Hatay: 8 bin 641 riskli yapı tespit edildi, bin 858’ine dokunulmadı.

• Adana: 8 bin 705 riskli yapı tespit edildi, bin 715’ine dokunulmadı.

• Malatya: 4 bin 248 riskli yapı tespit edildi, bin 231’ine dokunulmadı.

• Urfa: 4 bin 750 riskli yapı tespit edildi, 870’ine dokunulmadı.

• Amed: 2 bin 204 riskli yapı tespit edildi, 469’una dokunulmadı.

• Maraş: 4 bin 597 riskli yapı tespit edildi, 246’sına dokunulmadı.

• Adıyaman: 2 bin 344 riskli yapı tespit edildi, 219’una dokunulmadı.

• Osmaniye: 848 riskli yapı tespit edildi, 106’sına dokunulmadı.

• Antep: 866 riskli yapı tespit edildi, 86’sına dokunulmadı.

• Kilis: 28 riskli yapı tespit edildi, 15’ine dokunulmadı.