- TEV ÇAND, Şanoya Çiya ve Tevgera Hilala Zêrîn işbirliğiyle düzenlenen 1. Şanoya Hêvî Çocuk Tiyatro Festivali, 16-17 Haziran tarihlerinde Qamişlo’da gerçekleşecek. Festivale yaklaşık 300 çocuk oyuncu katılacak.
REWŞAN DENİZ
Tevgera Çand û Hunerê (TEV-ÇAND), Şanoya Çiya ve Tevgera Hilala Zêrîn ile işbirliği içinde Rojava’da, Çocuk Tiyatrosu Festivali düzenleniyor. Tiyatro komitesi, festivale katılacak çocuklara eğitim vermek ve sanatsal yeteneklerini geliştirmek amacıyla üç aydır yoğun bir şekilde çalışma yürütüyordu. Rojava Tiyatro Komünü çalışanı Ekin Ronî ile Qamişlo’da 16-17 Haziran tarihlerinde düzenlenecek Şanoya Hêvî Çocuk Tiyatro Festivali’ni konuştuk. Festival, hem sanatsal eğitimlerin meyvesini verecek hem de değerli tiyatro emekçilerini anarak yaşatacak.
Çocuk tiyatrosu gelişiyor
Rojava’da yıllardır çocuk sanat etkinliklerinin yürütüldüğünü ifade eden Ekin Ronî, son iki yıldır daha profesyonel çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Ekin Ronî, “İki yıl önce Perperikên Şano adıyla, 11 şehirde tiyatro grubu kurmuştuk. Daha sonrasında geçen sene de Zarhunere Havînê adıyla bir proje yaptık ve Rojavalı çocukları tüm sanat alanlarında eğitime tabi tuttuk. Müzik, resim, tiyatro konularında eğitim verdik. Artık bazı şehirlerimiz çocuk tiyatro ve sanat çalışmalarında olgunluğa ulaştı. Derîk, Rimelan, Qamişlo ve Qamişlo’nun bazı köyleri Gırbavi gibi. Yine Hesekê şehrinde. Ayrıca Hilala Zerîn ve Stêrk gibi bazı özgün kadın kurumları da çocuk odaklı sanat çalışmaları düzenliyordu” diye konuştu.
Kent ve kasabalarda prova
Bu yıl Şanoya Çiya, Hilala Zerîn ve TEV ÇAND ile birlikte ortak bir festival komitesi kurarak çocuk tiyatro festivali planladıklarını belirten Ekin Ronî, “Festivale katılmak üzere tiyatro gruplarını oluşturmak ve eğitmek amacıyla farklı kentlerde çocuklarla çalışmak için çok sayıda uzman eğitmen ve gözlemci görevlendirdik. Geçtiğimiz birkaç ay boyunca çeşitli kent ve kasabalarda prova çalışmaları yapıldı. Şu anda tüm gruplar son provalar için Qamişlo’daki Mihemed Şêxo Tiyatrosu’nda bir araya geldi” dedi.
Festivalin bu yılki ana gündeminin Kürtçe olduğunu belirten Ekin Ronî, şöyle konuştu: “Festival aracılığıyla Kürtçeyi çocuklar arasında geliştirmeyi ve yaymayı amaçlıyoruz. Bunun yanı sıra Ermenice ve Arapça gibi ana dilleriyle katılmak isteyen gruplara da fırsat sunuyoruz.”
Hedef Kürtçeyi yaymak
Devrim sonrasında Rojava’da bu tür sanat çalışmalarına daha fazla önem verildiğini, imkanların yaratıldığını ve asimilasyonunun diğer parçalardaki kadar derin yaşanmadığını belirten Ronî, çocukların eğitiminde Kürtçeyi esas aldıklarını ifade etti. Çocukların 8 yaşından 18 yaşına kadar gruplar halinde sanat dersleri gördüklerini ifade eden Ekin Ronî şöyle devam etti: “Çocuklar bu sanat derslerinde doğaçlama, oyunculuk, ses, diyafram, nefes, yaratıcı drama dersleri gördüler. Son olarak da birer oyunla festivale katılıyorlar.”
300 çocuk sahnede olacak
Yaklaşık 300 çocuğun sanat etkinlikleri kapsamında oyuncu ve sanatçı olarak festivale katılacaklarını kaydeden Ekin Ronî, “Yüzlerce çocuğu da programımıza davet ettik. Özellikle halen burada olan Efrînli çocukları, okullarda Kürtçe eğitim gören çocukları, NUDEM adlı bir kurumumuz var, onları davet ettik. Rojava'daki tüm çocuk kurumları festivalimize destek veriyor ve katılacak” dedi. Tiyatro etkinliğinde bir Arapça grup olduğunu belirten Ekin Ronî, Hesekê Ermeni Grubu olan Grup Baronyan’ın festivale Arapça bir oyunla katılacağını belirtti.
Şehit Dağıstan anısına
Ekin Ronî, yönetmenlik, sahne dekoru, ışıklandırma ve müzikle ilgili tüm teknik hazırlıkların son aşamaya ulaştığını açıkladı. Bu yılki festivalin 16 Haziran 2011’de Doğu Kürdistan’da şehit düşen Dağıstan Koçer anısına düzenlendiğini belirten Ekin Ronî, “Ermenistan’da kültür sanat çalışmalarına katılan Dağıstan Koçer, 2011’de İran saldırısında Rojhilat’ta şehit düştü. Arkadaşın şahadet tarihinde gerçekleştirdiğimiz bu festivali ona atfen yapıyoruz” dedi.
7 çocuk tiyatro grubu
Festivale, yaşları 11 ile 16 arasında olan çocuklardan oluşan 7 tiyatro grubu katılacak. Katılımcı gruplar şöyle:
* Dêrik kentinden 2 tiyatro grubu: İlk grup “Gule” adlı oyunu, ikinci grup (şehit çocuklarından oluşan) ise “Şêr û Mişk” adlı oyunu sahneleyecek.
* Qamişlo yakınlarındaki Girbawî köyünden bir çocuk tiyatro grubu “Reş Belek” adlı oyunu sunacak.
* Hesekê’den 3 tiyatro grubu katılacak: Bunların arasında bir Ermeni grubu, Xabûr Kültür ve Sanat Merkezi’nden bir grup ve Tevgera Hilala Zerîn’e bağlı bir grup yer alıyor.
* “Yekpar” Merkezi’ne bağlı bir tiyatro grubu da festivale katılacak.
Rojava ile sınırlı kalmayacak
Ekin Ronî, tiyatro etkinliklerinin Rojava ile sınırlı kalmayacağını belirterek, “Mexmur’da da, Silêmanî’de de, Avrupa ve Bakur'da Tiyatro Hevî her yerde kendini inşa edecek. Çocuk tiyatro çalışmaları Şanoya Hevî adıyla yürütülecek” dedi.
