- QSD’nin bağımsız askeri güç olarak varlığı sona erdi ve güçlerin Suriye ordusuna entegrasyon süreci tamamlandı. Hesekê’ye bağlı üç tugay dışında, Efrîn ve Kobanê’de de birer tugay kurulacak.
- YPJ, İçişleri Bakanlığı’na bağlı Asayiş ve ‘Anti Terör’ birimleri içinde yer alacak. Ayrıca Mazlum Ebdî’ye Şara’nın danışmanlığı, Îlham Ehmed’e ise Suriye Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu’nda görev teklif edildi.
FELEKXAN SERHAT
Şam’da hafta başından bu yana yoğun bir diploması trafiği yaşanıyor. Demokratik Suriye Güçleri (QSD) Genel Komutanı Mazlum Ebdî, Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Îlham Ehmed, Kadın Savunma Birlikleri (YPJ) Komutanlık üyesi Newroz Ehmed ve Suriye Savunma Bakanı Yardımcısı Sîpan Hemo’nun yer aldığı Rojava heyeti, Şam’da geçici hükümetin yetkilileriyle görüştü. 29 Ocak’ta imzalanan entegrasyon anlaşması için bir dizi görüşme yapıldı.
24 Ağustos’ta başlayan temaslar kapsamında Ebdî ve Ehmed, önce geçici hükümetin Dışişleri Bakanı Esad Hasan El-Şeybani ile görüştü. Kürt heyeti, 25 Ağustos’ta ise geçici hükümetin cumhurbaşkanı Ahmed El Şara, Şeybani ve Dêrazor Valisi Ziyad El-Ayeş’in de bulunduğu Şam heyetiyle görüştü. QSD’nin Suriye ordusuna entegrasyonu, YPJ’nin statüsü, Kürtlerin dil ve kimlik hakları tartışılan önemli konu başlıkları oldu.
Eş zamanlı olarak İçişleri Bakanlığı’nda düzenlenen güvenlik toplantısında, Hesekê’den gelen güvenlik yetkilileri ile geçici hükümet temsilcileri, kurumların devletin güvenlik mekanizmalarına entegrasyonuna ilişkin uygulama detaylarını ele aldı.
‘Entegrasyon süreci tamamlandı’
Görüşmelerin ardından QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî, Şam’daki Halk Sarayı’nda düzenlediği basın toplantısında QSD’nin bağımsız bir askeri güç olarak varlığının sona erdiğini ve Suriye ordusuna tam entegrasyonun sağlandığını açıkladı:
“Sayın Cumhurbaşkanı, kahraman şehitlerimizin aileleri, silah arkadaşlarımız, ülkemizin gençleri, Suriye halkı; Bugün tarihi bir anda karşınızda duruyor ve Suriye tarihinin önemli bir sayfasını kapatıyor, başlığı barış, istikrar ve ülkenin yeniden inşası olan yeni bir tarihin sayfasını açıyoruz.
Suriye Demokratik Güçleri’nin kuruluşundan bu yana savaşçıları, Suriye’nin içinden geçtiği en zorlu dönemlerde büyük bir sorumluluk üstlendi. Savaşçılar, Baas rejimi döneminden başlayarak DAİŞ terörüne karşı mücadele dönemine kadar Suriye’nin birçok kent ve ilçesini özgürleştirdi.
Bu savaşlarda savaşçılarımız büyük bedeller ödedi ve yaşamlarını feda etti. Binlerce şehit, Suriye çocukları için güvenli bir geleceğin teminatı uğruna hayatını kaybetti. Bugün koşullar değişti ve ülke, başlığı barış ve yeni Suriye’nin inşasına ortaklık olan yeni bir aşamaya geçti. Başkan El Şara ile varılan mutabakat ve güçlerimizin Suriye ordusunun tugayları bünyesine entegrasyon sürecinin tamamlanmasının ardından, bugün QSD’nin misyonunun sona erdiğini ilan ediyoruz. QSD’nin bağımsız bir askeri güç olarak feshedildiğini sorumluluk bilinciyle duyuruyoruz.
Savunmadan inşaya
Şehitlerimizin anılarını birlikte yaşatacak ve onların fedakârlıklarını vicdanlarımızda koruyacağız; çünkü onlar savaşmak için değil, Suriyelilerin bir daha savaşa ihtiyaç duymayacağı bir günün gelmesi için savaştılar. Bugünün, savaş alanlarından inşa alanlarına, silah döneminden barış dönemine, Suriye’yi savunma aşamasından Suriye’yi inşa etme aşamasına doğru gerçek bir dönüşümün başlangıcı olmasını istiyoruz.
Kürtçe öğrenme hakkı, halkımızın onlarca yıldır uğruna mücadele ettiği önemli haklardan biridir. Sayın Başkan, birçok vesileyle bu hakkın korunmasına ilişkin tutumunu ortaya koydu. Ana dilde öğrenme hakkı ve mevcut kararın gelecekte geliştirilmesine yönelik açık bir yaklaşım hissettik. Bu yıl bu kararı hayata geçirerek yakın gelecekte bunun üzerine yeni adımlar atabilmeyi hedefliyoruz.”
Yeni görev teklifleri
QSD’nin entegrasyon sürecinin tamamlanmasıyla gözler Ebdî ve üst düzey komutanların alacağı yeni pozisyonlara çevrildi. Kaynaklardan aldığımız bilgilere göre, Ebdî’ye Şara’nın Kürtlerden sorumlu danışmanlık görevi teklif edilirken, çok sayıda QSD komutanı ise orduda üst düzey görevlerde yer alacak. Îlham Ehmed’e ise Suriye Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu’nda görev teklif edildi.
Efrîn ve Kobanê’de tugaylar
29 Ocak Anlaşması kapsamında Hesekê, Qamişlo ve Dêrik’te üç tugay kurulacaktı. Kaynaklarımızın aktardığı bilgilere göre, Kobanê’de de bir tugay kurulacak ve bu tugay Halep’e bağlı olacak. Öte yandan, Efrîn’de güvenliği kimin sağlayacağı da uzun zamandır tartışılıyordu. 8 yıl sonra evlerine dönen Kürtler güvenliği halkın ve yerel güçlerin sağlamasını istiyordu. Efrîn’de Kürt savaşçılardan oluşan bir tugayın da kurulacağı öğrenildi. Yine QSD savaşçıları sınır hatları boyunca konuşlandırılacağı belirtildi.
YPJ, Asayiş içinde faaliyet sürdürecek
YPJ’nin statüsü için de görüşmeler yapıldı. Aynı gün YPJ Komutanı Newroz Ehmed ile Şara görüştü. Dün (26 Ağustos) ise Ehmed hem İçişleri Bakanı yetkilileri hem de Şara ile bir kez daha görüştü. Edindiğimiz bilgilere göre, YPJ’nin bazı komutanları İçişleri Bakanlığı bünyesinde görev alacak ve YPJ savaşçıları ise Bakanlığa bağlı Asayiş (İç Güvenlik Güçleri) ve Anti Terör birimlerinde faaliyet sürdürecek. Ancak haberi yayına hazırladığımız sırada henüz resmi bir karar açıklanmadı.
Kürtçe eğitimin durumu
Kürtçe eğitim de Şam’daki toplantıların bir diğer kritik başlığıydı. Kürt heyetinin, Rojava’daki okullarda Kürtçe eğitim verilmesini ve Kürtçenin Suriye Anayasası’nda resmi dil olarak tanınmasını talep ettiği belirtiliyor. Kürtçe resmi dil olarak tanınacağı ve Kürtçe eğitim verileceği ifade ediliyor.
Uluslararası basın da görüşmeleri yakından takip etti. Al Majalla’ya göre, Ebdî ve Ehmed, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’la görüşmek üzere İmralı Adası’na gidecek, ayrıca Ebdî’nin adı Türkiye’nin “terör listesi”nden çıkarılacak.
Barrack’a göre ‘tek ordu, tek hükümet, tek devlet’
QSD’nin feshinin ardından uluslararası ilk açıklama ABD'nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack'tan geldi. Kararı "Tam anlamıyla tarihi bir an" olarak niteleyen Barrack, entegrasyonun “tek ordu, tek hükümet, tek devlet" anlamına geldiğini öne sürdü.
Barrack, QSD’nin entegrasyonuna giden yolun "ABD Başkanı Donald Trump'ın öngörülü liderliğiyle" gerçekleştiğini savundu. Barrack'ın açıklaması, "eğitimde Kürtçe'nin tanınması ve Mazlum Ebdi ile İlham Ehmed'e Suriye hükümeti içinde önemli roller verilmesi; onların liderliğine, Kürt ortaklarımızın fedakârlıklarına ve bölgesel istikrara yaptıkları yapıcı katkıya hak ettiği saygıyı göstermektedir" şeklinde devam etti.
