- Irak Bakanlar kurulu Êzîdîlerin 47 yıl tehcir ve aşağılanmasına son veren kararını açıkladı. Êzîdîlerin mülklerinin iadesinin önü açıldı.
Irak’ta BAAS rejiminin homojen tek tip Iraklı yaratma çabasının en büyük madurları Êzîdî inancına sahip Kürtler oldu. En eski zamanlardan beri kutsal gördükleri Şengal dağından indirilip Musul ovasının çöl bölgelerinde mucemma denilen toplama kamplarında asimilasyona tabi tutuldular. Yarım yüzyıl sonra Irak’ın yeni hükümeti yapılan zulümü kabul edip mülklerin iadesi yoluna gidiyor.
Irak’ta yeni kurulan hükümet Êzîdîlerin toplu köy adı altında topraklarından sürülerek merkezi kamplara yerleştirilmesi ile mülklerine el konmasından oluşan hukuksuz uygulamaya 47 yıl sonra son verme kararı aldı. Saddam Hüseyin döneminde en üst düzeye çıkan Şengal dağındaki köylerin boşaltılması Êzîdî Kürtlerin silahsızlandırılarak Arapların bir kolu gibi görülerek asimilasyona tabi tutulması göçlere ve kültürel yozlamaya sebep olmuştu.
Bundan tam 47 yıl önce Êzîdîlerin 146 köyünde mallarına el konuldu, evleri yıkıldı ve toplu köy olarak adladırılan kamplara götürülmüşlerdi.
Êzîdîlere mülkleri iade edilecek
Irak Bakanlar Kurulu, eski Irak rejiminin Êzîdîleri sınır dışı etme ve topraklarına el koyma kararından yaklaşık yarım asır sonra, Êzîdîlerin toprakları meselesini karara bağladı. Bakanlar Kurulu’ndan yapılan açıklamada, “Karar, 1975 yılından bu yana yerleşim yeri olarak kullanılmayan Ninova ilinin Sincar (Şengal) ilçesinde Êzîdîlere ait arazilerin mülkiyetini de kapsıyor” denildi.
Karara göre arazilerin mülkiyeti, 2013 tarihli ve 21 sayılı Devlet Fonlarının Satış ve Kiralama Kanunu’nun 7’nci ve 8’inci maddeleri uyarınca ve aynı kanunun 40’ıncı maddesi hükümlerine göre kamu ihale hükümlerine istisna olarak tahmin kurulları tarafından tahmin edilen değerde olacak.
Adaletsizliğe uğradılar dışlandılar
Tarım ve Maliye bakanlıkları, arazilerin farklı şekillerde kullanımlarının değiştirilmesi için gerekli yasal düzenlemeleri yaptı. Bunun ardından Bakanlar Kurulu’nun 2020 tarihli ve 28 sayılı kararı kapsamında satış fiyatı eklenecek.
Bakanlar Kurulu’na yakın bir kaynak Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, “Mevcut hükümet tarafından çözülen bu dosya, Irak toplumunun önemli bir kesiminin çektiği acıların bir özeti niteliğindedir. Êzîdîlerin, Ninova ilinin Şengal ilçesinde sahip oldukları evlere ve arazilere eski rejim döneminde el konulmuş, adaletsizliğe ve dışlanmaya maruz kalmışlardır” ifadelerini kullandı.
“1975 yılında Kürt hareketinin sona ermesi ve aynı yıl Cezayir Anlaşması'nın imzalanmasının ardından eski rejimin izlediği ayrımcı politikalar kapsamında Iraklı Êzîdîler, Şengal Dağı bölgesinde bulunan 146 köyden tehcir edildi. Bu köyler, evler yıkılarak, kuyu ve pınarlar beton doldurularak, arazi ve bahçeler düzleştirilerek yok edildi. Daha sonra bu köylerin, yerinden edilen sakinleri Şengal Dağı'nın kuzeyinde ve güneyinde kurulan 11 zorunlu yerleşkede toplandılar ve yıkılan köylerine tekrar yaklaşmaları engellendi.”
Êzîdîlere ait arazilerin mülkiyeti meselesi 47 yıl boyunca görmezden gelindi. Ardından Bakanlar Kurulu'nun bu arazilerin bir kısmının mülkiyeti için oylama kararı aldığı açıklandı.