Yahudiler bitti sıra mahallesinde!

Toplum/Yaşam Haberleri —

27 Nisan 2022 Çarşamba - 18:30

Altındağ/Yahudi Mahallesi

Altındağ/Yahudi Mahallesi

  • Altındağ’daki tarihi Yahudi Mahallesi yok olma tehlikesiyle ile karşı karşıya. Kültürel zenginlik değerindeki sahipsiz bırakılan bu mahalle kentsel dönüşüm tehdidi altında. Tek bir Yahudi’nin kalmadığı mahallede artık izleri de silinmek isteniyor. 

MASİS HESKİF/ANKARA 

Ankara’nın Altındağ ilçesinde bulunan Yahudi mahallesinin geçmişi Milattan önce 2. yüz yıla kadar uzanıyor. Osmanlı’nın Ankara’yı almasından önce de kentte Yahudiler yaşıyordu. Ankara’nın, İspanya ve Portekiz’den göç eden Yahudilere de ev sahipliği yapıyordu. Bir dönem kalabalık bir Yahudi nüfusunun bulunduğu Ankara’da, İsrail devletinin kurulması, cumhuriyet sonrası devlet politikaları ve Varlık Vergisi’nden kaynaklı nüfus günden güne azaldı.

Mahalle günümüzde “İstiklal Mahallesi” olarak isimlendirilmiş, yarı yanmış halde bulunan evler, duvarlarında yazıların olduğu, kimisinin çatısının olmadığı, sokaklarında korku dolu sessizliğin hâkim olduğu, canlıların dahi yaşam bulmakta zorluk çektiği metruk bir halde. 

Ayakta kalan tek yapı Sinagog

Oysa bu mahalle bir kaynakta da yazıldığı gibi “Bütün kapıların açık olduğu, evlerden müzik seslerinin yükseldiği mahalle” bir semt güzelliğindeydi. Evler iki katlı, kilden ve ahşap balkon süslemelerin olduğu şato görünümlü; sokaklarda çeşmelerin olduğu, çocuk gürültüsünün eksik olmadığı bir mekandı. Estetik mimarinin ön planda olduğu mahallede şu günlerde ayakta kalan en sağlam yapı ise Sinagog.

Polis eşliğinde ayin

Büyük bahçe duvarı üzerinde yüksek demirlerle çevrilmiş Sinagog’un içini görmek mümkün değil fakat çevredekiler, Sinagog’ta yılda bir kere ayinin olduğu, bu ayinin ise polisler eşliğinde yapıldığını aktarıyor.

Ankara’nın kültürel oluşumuna Ermeniler, Rumlar kadar Yahudilerin de katkısı oldukça büyük. Kültürel zenginliği en çok barındıran semt ise şüphesiz Ulus. Bu semt aynı zamanda Ankara’nın üzerine kurulduğu yer konumunda. Yahudilerin, Ermenilerin, Rumların yaşam sürdüğü bu semt, kozmopolit bir yapıya sahip ve geçmişten günümüze çok sayıda eser bırakmış durumda. Farklı kültürlere air eserler zaman içerisinde yok edilmiş ya da yok edilme tehlikesiyle karşı karşıya bırakılırken, gayrimüslimlerin mezarlarına dönük saldırı politikalarının da olduğunu bilinmekte. En yakın örnekleri ise Sincan ilçesinde bulunan Zir Vadisi’neki tarihi Ermeni Mezarlığı’na yapılan saldırı ve Ulus’ta Ermeni Mezarlığı üzerine yapılmak istenen ve hâlâ inşaatı devam eden TOKİ. Ölülerin mirasına dahi saygı olmazken, kültürel zenginlik değeri taşıyan eserlerin hiç önemsenmediği çok açık. İşte Ankara’daki Yahudi Mahallesi bu örneğin en çarpıcı hali.