• “Her Hristiyan'ın görevi devrimci olmaktır. Her devrimcinin görevi ise devrimi yapmaktır” diyen rahip ve gerilla lideri Camilo Torres'in cesedi 60 yıl sonra bulundu.

TİJDA YAĞMUR

Kolombiya'da 60 yıl önce katledilen rahip ve gerilla lideri Camilo Torres'in cesedi bulundu. Ulusal Üniversite, Torres'in naaşını onurlandırarak kampüste bir anıt mezara dönüştürmeyi planlıyor.

Kolombiya'da, 15 Şubat 1966'da Santander bölgesindeki bir çatışmada hayatını kaybeden rahip Camilo Torres Restrepo'nun naaşı 60 yıl sonra bulundu. ELN, 23 Ocak’ta resmi bir açıklama yaparak naaşın kimliğinin doğrulandığını duyurdu. Bu duyuru, Kolombiya'da iç çatışma nedeniyle kaybolan kişileri arama görevi üstlenen resmi kurum olan  (UBPD) tarafından teyit edildi. UBPD Direktörü Luz Janeth Forero, iki yıllık yoğun arama sürecinin ardından antropolojik ve adli tıp tekniklerinin kullanıldığını açıkladı. Naaş, formol ile korunmuş halde, kimliksiz bir mezar odasında keşfedildi.

Torres için anıt mezar

Jungewelt’in haberine göre kimlik doğrulama süreci uluslararası işbirliğini gerektirdi. Bunun için örnekler ABD'deki laboratuvarlara gönderildi ve Torres'in ebeveynlerinin doku örnekleriyle karşılaştırıldı. Hatta Torres'in annesinin Havana'daki mezarı da DNA testi için açıldı.

Bu gelişme Kolombiya hükümetinin 2016'dan beri devam eden kayıp kişiler arama çabalarının bir parçası olarak görülüyor.

Gerilla lideri Camilo Torres'in naaşı Bogotá'daki Ulusal Üniversitesi’ne nakledilerek bir anıt mezara dönüştürülmesi planlanıyor. Üniversite, Torres'in sosyoloji bölümünün kurucularından biri olduğunu ve çoğulcu düşünceyi temsil ettiğini vurgulayarak kararı savundu.

Kayıp 120 bin insan

Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro ise eski bir gerilla olarak 23 Ocak 2026'da naaşın "saygı ve onurla" karşılanmasını savundu. Başkan Petro, Torres'i teoloji ve sosyoloji alanındaki katkılarına atıfla övdü ve ELN ile barış görüşmelerinde bu bulgunun rol oynayabileceğini belirtti. ELN ise bildirisinde Torres'i “tam bir devrimci" olarak anarak, mirasının siyasi amaçlarla kullanılmamasını talep etti ve naaşın üniversite kampüsünde gömülmesini istedi.

Gerilla lideri Torres'in ölümü, ülkenin 60 yıllık iç savaşının simgesi. Yaklaşık 450 bin kişinin hayatını kaybettiği çatışmalarda, kayıp kişiler sayısı 120 bini aşıyor. UBPD, 2018'den beri 9 binden fazla arama talebi aldı.

“İsa yaşasaydı gerilla olurdu”

Zengin bir aileden gelen Torres 1954'te rahip oldu. Louvain Üniversitesi'nde sosyoloji eğitimi aldı. Kolombiya'da yoksulluk ve eşitsizliğe karşı mücadele etti, kurtuluş teolojisinin öncülerinden biriydi. “Her Hristiyan'ın görevi devrimci olmaktır. Her devrimcinin görevi ise devrimi yapmaktır. Eğer İsa bugün yaşasaydı, gerilla olurdu” diyerek 1965'te ELN'ye katıldı. Torres girdiği bir çatışmada hayatını kaybetti.

 

* * * 

“İsa gibi haydut dediler ona”

Pinochet darbesinden kısa süre sonra tutuklanıp işkence edilerek katledilen ünlü Şilili şarkıcı Víctor Jara, Uruguaylı besteci Daniel Viglietti’nin Camilo Torres için kaleme aldığı şarkıyı yorumlamıştı.

“Camilo'nun düştüğü yerde bir haç doğdu

Ama tahtadan değil, ışıktan

Tüfeğini almaya giderken öldürdüler onu

Camilo Torres ölür ki yaşasın

Derler ki kurşundan sonra bir ses duyuldu

Tanrı'ydı o, devrim diye haykırıyordu

Ceketini kontrol et, Generalim

Çünkü gerillada bir sacristán'a* yer var

Kurşunlarla çivilediler onu haça

İsa gibi haydut dediler ona

Tüfekleriyle indiklerinde gördüler ki

Halkın yüz bin Camilo'su vardı

Yüz bin Camilo savaşmaya hazır

Camilo Torres ölür ki yaşasın

* Rahip yardımcısı