Kuzeylilerin çocukları çok az!

Dosya Haberleri —

Mamoste Emin Akbaş öğrencileriyle derste

Mamoste Emin Akbaş öğrencileriyle derste

  •  Almanya’nın 5 eyaletinde 43 okulda 35 öğretmenle yalnızca üç bin çocuk Kürtçenin Kurmancî, Dimilkî ve Soranî lehçelerinde ders alacak. En çok Rojava ve Güney Kurdistanlıların çocukları derslere geliyor. Kuzeylilerin çocukları çok az. Eğitimciler bu konu üzerinde daha fazla düşünülmeli ve harekete geçilmeli diyor. 

ARAT ARARAT

Kürtlerin ana dil eğitimine ilgisizliği, Kürtçe'nin geleceğini tehdit ediyor. YMK’nin verilerine göre, Almanya'da Kürtçe dersleri verilen okullarda öğrenci sayısı düşük kalırken, bu durum diaspora içerisinde Kürtçenin yok olma riskini artırıyor. Kürtçe öğretmenleri, ana dilin korunması için birlik olunması ve önlemlerin alınması gerektiğini vurguluyor.

Yekîtiya Mamostayên Kurdistan (YMK) bu sene içerisinde Almanya’da Kürtçe dersi alacak çocuklara dair bilgileri gazetemizle paylaştı. Almanya’da yaşayan Kürt nüfusu göz önüne alındığında YMK’nin verdiği rakamlar Kürtlerin ana dil eğitimine ilgisinin zayıf olduğunu gösteriyor. Verilere göre, bu yıl Almanya’nın Hamburg, Niedersachsen, Nordrhein-Westfalen-NRW, Rheinland-Pfalz, Berlin, Brandenburg eyaletlerinde 43 okulda 35 öğretmenle yalnızca üç bin çocuk Kürtçenin Kurmancî, Dimilkî ve Soranî lehçelerinde ders alacak. 

 

Mamoste Özmen uyarmıştı

Diasporada yaşayan Kürtler kısa süre önce yaşamını yitiren Kürt Enstitüsü Başkanı Fevzi Özmen’ın işaret ettiği tehlike ile karşı karşıya. Gazetemizde yayımlanan “Diaspora Kürtçe konuşmuyor” başlıklı haberde Mamoste Özmen bu tehlikeyi şu cümlesi ile özetlemişti: “Diasporada yaşayan 40 yaş altı Kürtler ana dilini çok az biliyor. 20 yaş altı daha da az biliyor. Böyle giderse 30 yıl sonra Kürtler diasporada dillerini unutacak. Dilimizi öldürmemek için seferber olup ona sahip çıkmalıyız.”

 

Ana dil kimliktir

Türkiye’de 21 yıl öğretmenlik yaptıktan sonra Almanya’ya gelen Haydar Deniz 3 yıldır da Berlin’de resmi okullarda Kürtçe dersi veriyor. Berlin’in ilk Kürtçe öğretmenlerinden olan Deniz, derslerini Kurmancî ve Dimilkî lehçelerinde veriyor. Ana dilin önemine değinen Deniz, "Dil bir iletişim aracı olmanın yanı sıra bağlı olduğu toplumun kültürünü ve tarihini geleceğe taşır. İnsan ne kadar dil bilirse ufku o kadar genişler fakat ana dilin yeri ve önemi ayrıdır. İnsan dünyayla ilk bağını ana dili üzerinden kurar. Bu nedenle ana dil kişiliğin, kimliğin, benliğin ve zihinsel gelişmenin temelini oluşturuyor" dedi. 

 

Toplumun hafızası

Ana dilin geliştirilmesine ilişkin konuşan Deniz asimilasyona değinerek, “Ana dilin gelişimi için eğitim dili olması, akademikleşmesi gerekir. Herhangi bir dil gündelik sohbetlerle gelişemez. Ulus devletlerin tek dil politikaları, o devletlerin sınırları içinde yaşayan diğer dillerin yok olmasına sebep oluyor. Çok dilli eğitim o ülkenin zenginliğini gösterir. Bir toplumun asimile edilmesinin yegane yolu ana dilini yasaklamaktır. Dilini unutan toplum tarihini, hafızasını kaybeder. Kimliksizleşir” ifadelerini kullandı.

 

YMK verileri düşük

Bochum ve Herne kentlerinde 5 okulda toplam 190 öğrenciye Kurmancî dersi veren Mamoste Samîr Xidir Ebdî, son iki yıldır YMK başkanlığı görevini yürütüyor. Almanya’da yaşayan Kürt nüfus düşünüldüğünde YMK’nin verilerinin düşük olduğuna değinen Ebdî, Kürt diline yaklaşımı “En büyük sorun biz Kürtlerin beynindedir” ifadeleriyle tanımladı. 

 

Kitap çalışmaları sürüyor

Mamoste Ebdî YMK’nin çalışmaları hakkında bilgi vererek Metaryel Komisyonu’nun ders kitapları üzerinde çalışma yaptığını belirtti. Ebdî, “Gencîneya Peyvan kitabımız bitti ve üç bin adet basıldı. Ayrıca ilkokul, ortaokul ve yetişkinlere gösterilmek üzere hazırlanan üç ayrı kitap üzerinde de çalışma yapılıyor. Birinci sınıftan onuncu sınıfa kadar hazırlanan kitapların içeriğinde, ben ve ailem, yaşadığım yer, okulum, evim, vücudumuzun uzuvları, mevsimler gibi konular bulunuyor. Üst sınıflar için bu konular daha da genişletilerek işleniyor. Farklı içeriklerde kitap çalışmalarımız da sürüyor ancak yeterli değil. Özellikle ilkokullar için kullandığımız ve içinde hikayeler olan yardımcı kitaplarımız çok az. YMK olarak kitaplarımızı artırmak için çalışmalarımızı hızlandırdık” dedi. 

 

Aachen ve Borken Kürtçe öğretmen arıyor

Ebdî, bu yıl iki şehirde verilmesi planlanan derslerde eğitimci eksiklerinin olduğunu paylaşarak, “Okul sayılarında geçen yıla göre değişiklik yok. Bu yıl 43 şehirde 35 okulda yaklaşık 3 bin öğrenci Kürtçe dersi alacak. Aachen şehrinde de Kürtçe dersi planlamamız vardı fakat eğitimci eksiğinden kaynaklı iptal etmek zorunda kaldık. Bu yıl Kuzey Ren-Vestfalya (NRW) Eyaletinde Aachen ve Borken Eğitim Müdürlükleri Kürtçe öğretmen arıyor” şeklinde konuştu.

 

15 öğretmen göreve hazır

Son dönemde Almanya’ya çok sayıda öğretmenin geldiğine dikkat çeken Ebdî, öğretmenlerin birçoğu ile ilişkilendiklerini paylaştı. Ebdî, atanmayı bekleyen öğretmenlere şu önerilerde bulundu: “İlk olarak Almanca ve Kürtçe C1 dil sertifikası almaları gerekir. Ardından YMK ile ilişki kurup yaşadıkları şehirlerde, ailelerle eğitim müdürlüklerine başvuru yapmaları için görüşmeliler. Şu anda YMK ile ilişki kurmuş ve öğretmenliğe hazır 15 arkadaşımız var. Fakat Almanya’nın bürokratik engelleri sebebiyle görevlerine başlayamıyorlar. Örneğin, Borken şehri NRW’de ilk kez Almanca C2 sertifikası istiyor. Eyaletlerin bu istekleri önümüzde büyük engel.” 

 

Kürtçe bilimsel değil algısı 

Mamoste Ebdî, Kurdistanlıların Kürtçe ana dil derslerine yaklaşımının çok zayıf olduğunu söyleyerek, “Düşmanlarımız yıllardır bilinçli olarak Kürtçenin akademik ve bilimsel bir dil olmadığı yönünde algı yarattı. Birçok aile bu algı sonucu çocuklarına dil öğretmiyor, öğrenmeleri için çaba harcamıyor. Bugün Kürtçe bilenler Avrupa’da öğretmen, tercüman, akademisyen olarak ya da basın kurumlarında, dergilerde, gazetelerde, televizyonlarda çalışabiliyor. Yüzlerce Avrupalı Kürtçe öğreniyor. Dilimiz dünyada saygı duyulan diller arasında. Bu algı halkımızın zihninde kalıcı etki bırakıyor” dedi. 

 

Kurdoloji Bölümü çalışması

Almanya’da açılması planlanan Kurdoloji Bölümü’ne ilişkin de bilgi veren Ebdî, “Kurdistan Bölgesi Eğitim Bakanlığı’nın Almanya’daki birkaç üniversiteyle yaptığı görüşmelerin sonuç vermemesi sebebiyle Kurdoloji Bölümü açılamadı. Son günlerde İsviçre’de bir üniversite ile Dûhok Üniversitesi arasında bir diyalog var. Ümit ediyoruz bu diyalog sonuç verir” ifadelerini kullandı.