- Kaliforniyalı psikolog Paul Piff ve ekibi 2012’de şunu test etmiş: Cüzdan şiştikçe davranış bozuluyor mu? Yedi deney yapmışlar. Sonuç: “Ne kadar zengin, o kadar pişkin.”
2012’de yayımlanan bir sosyal psikoloji çalışması zenginlerin günlük hayatta daha sık etik dışı davrandığını ortaya koydu.
Bu çalışma bu yıl Ig Nobel Ödülüne layık görüldü. Paul Piff ve ekibinin deneyi, trafik ihlallerinden çocukların şekerine uzanmaya kadar uzanan bulgularıyla önce güldürüyor, sonra düşündürüyor.
Araştırmacılar yedi ayrı deneyle farklı sosyal sınıflardan insanların davranışını inceledi. Hipotez netti: Varlıklı kesim, açgözlülüğe daha olumlu baktığı için etik dışı davranışa daha yatkındı. Psikoloji literatüründe açgözlülüğün etik dışı davranışı beslediği biliniyor. Bulgular arasında şunlar var:
* Varlıklı sürücüler kavşakta daha az yol veriyor, yayaya daha az saygı duyuyor.
* Laboratuvarda “zengin” rolüne sokulanlar, çocuklara ayrılmış şekerlemeleri daha sık kapıyor.
Piff’e göre mesele yalnızca şeker veya trafik değil. Gözlemler, toplumda kendi ihtiyacını başkasının önüne koyma eğiliminin sembolü. Araştırmacılar bunu hem yapısal hem psikolojik gerekçelerle açıklıyor: Para ve güç arttıkça bağımsızlık duygusu büyüyor, başkalarının ihtiyaçları görünmezleşiyor.
Araştırmacılar sosyal sınıf ile davranış arasındaki ilişkinin kader olmadığını, içinde yaşanan toplumun ürünü olduğunu ve değiştirilebileceğini vurguluyor. FRANKFURT
