Berxwedana Girê Sor

Dosya Haberleri —

10 Ocak 2022 Pazartesi - 23:55

Girê Sor

Girê Sor

  • Türk ordusunun 2021'in 23 Nisan'ı 24 Nisan'a bağlayan gecesi  işgal saldırısı başlattığı Zap, Metîna ve Avaşîn'deki direniş merkezlerinden biri de Girê Sor'du. Bu, bir savaş mevzisi olduğu kadar maneviyatla yüklü bir tapınak gibiydi. 
  • Mamreşo’ya doğru 23 Nisan gecesi giden helikopterlerin sesi, yepyeni bir sürecin başlangıcına işaret ediyordu. İlk saldırı başladığında sanki aylar sonrasına kadar olacakları görür gibi hazırlanmaya başlandı. Silahlarını, mevzilerini ve aslında en çok da yüreklerini... Bu savaş yürek istiyordu.

Avaşîn alanında 23 Nisan'da başlayan savaş, sömürgeciliğin kanlı tarihi tekerrür ettirirken gerillanın baş eğmez yiğitliğini de karşısına dikiyordu. Mamreşo, Mervanos, Aris Faris, Werxelê ve Basya bölgelerinde yaşanan direnişler, vadilerden zirvelere yayılan mermi, bomba ve zılgıt sesleri, son anlarında tarihin en vicdanlı zamanlarına fısıldadıkları sözler; kabul zamanı çoktan gelmiş bir hakikati haykırdı hep...

Teslimiyet ihanete, direniş zafere götürecekti. İskender’in dahi karşısında el pençe durduğu topraklarda, dikilmeyecekti sömürgecinin bayrağı... Zafere sözlenmiş 10 gerillanın Kürdistan’ın kervan geçmez en yüksek zirvelerinden birinde verdiği özgürlük mücadelesinden kalanlardır bu yazılanlar...

Girê Sor’un kızıl koridorları

80 gün süren Girê Sor direnişine ilişkin anlatımlar, belki de o mücadele dolu günlerin bir saniyesini bile anlatmaya yetmeyecektir. Yine de Girê Sor’un kızıl koridorlarından, onların ardıllarına ve tarihin sayfalarına akan, en az onların yürekleri kadar sade bir izdüşümüdür bu... 

Girê Sor direnişini, direnişte yer alan Mizgîn Dalaho, Armanc Sîmko ve Têkoşîn Devrim'in anlatımlarından derledik.

Yoğun bir yönelim vardı

Sözü direnenlere bırakıyoruz buyurun: "Girê Sor, Avaşîn’in sınır noktasında olduğu için hem düşman hem de gerilla açısından çok stratejik bir mevzi. Basya bölgesine bağlı olan Girê Sor’un etrafında Tepe Xwedê, Govendê, Şehit Serhat, Xapûşkê, Helikopter, Leylek, Sivri ve Çarçella olmak üzere daha önce işgal edilmiş birçok tepe bulunuyor. Bu alanlar ile Girê Sor arasında sadece Basya suyu var. Aslında işgal saldırısından önce de Girê Sor’un etrafının neredeyse tamamı kuşatılmıştı. Kaldı ki Türk ordusunun yönelimleri bu saldırıyla başlamadı. Öncesinde de hava saldırılarıyla, karakollardan sürekli atılan obüs ve havanlarla olsun, hiç bitmeyen yoğun bir yönelim mevcuttu. Tepe etrafındaki en ufak bir hareket göründüğünde bile yüklü miktarda cephane kullanıyor ve sürekli bombardımana tutuyordu. Türk ordusunun konumlanması bu şekildeyken, Girê Sor’un hala gerillaların elinde olması dert olmuştu.

Tüneller 7 yıl kan ter ile yapıldı

Girê Sor’un bir tarafı Govendê’ye, diğer tarafı ise Çarçella’ya bakar. Govendê’ye bakan kısım doğal bir kale gibidir; yüksektir ve yol vermeyen uçurumları var. Çarçella’ya bakan kısım ise daha düzdür. Girê Sor, dört tepecikten (gupik) oluşuyordu. Hepsi birlikte büyük tepeyi, yani Girê Sor’u oluşturuyordu. Gerillanın konuşlanması, yani savaş tünellerinin bulunduğu yer birinci tepenin üzerindeydi. Burada tünel yapımına 2014'te başlanmış, birinci kattan başlayarak zirve denilen kata kadar çıkartılmıştı. Bu stratejik savaş mevzisi üç katlı, tünelleri çok uzun büyük bir şikeftti (mağara). Tünelleri çok uzun olduğu için her kat, diğer kattan bağımsızdı. Her üç kat arasında mesafe o kadar uzundu ki, insan her katta kendini ayrı bir kampta hissediyordu. Kapıların çoğu da uçurumdan çıkarılmıştı ve mevzi olarak kullanılıyordu. 7 yıl boyunca yapımı süren bu tüneller yüzlerce gerillanın dökülen teri, akıtılan kanı sonucunda tamamlandı. İşgal saldırısı sırasında orada olan gerillalar, son bir yıldır mevzilerdeydi. Yüzlerce gerilla, bu tünellerde gülmüş, ağlamış, kızmış, bağırmış, şarkılar söylemiş, halaylar çekmiş, yaralanmış ya da şehit düşmüş... Bu yüzden bir savaş mevzisi olduğu kadar manevi anlamları da çok farklı bir tapınak gibiydi Girê Sor. 

Heybetli bir kaleydi

Girê Sor’da insanın kendi mevzisini koruyabileceği ve aynı zamanda düşmanı da vurabileceği kapıları ve mevzileri çoktu. Son işgal saldırısında önce de düşmana rahat verilmiyordu. Gerillanın sadece savunma pozisyonunda kaldığı bir tepe değildi, aynı zamanda düşmana üst üste darbe vurulan bir saldırı mevzisiydi. Yani etrafını saran ve o kadar teknikle donanmış kalekollara kafa tutan heybetli bir kaleydi. Çoğunlukla Leylek Tepesi ve diğer tepelere karşı ağır silahlarla eylem gerçekleştiriliyordu. Düşman her ne kadar eylemlerden sonra üst üste hava saldırısı gerçekleştirse de sonuç alamıyordu. Gerillanın bir havanına, onlarca kazanla cevap veriyordu düşman. Bazen çöp bile dışarı atıldığında üst üste obüs atıyorlardı. Gerillanın çöpüne dahi tahammülü olmayan paranoyak bir ordu. Kaldı ki hava saldırıları olduğunda tüneller çok fazla etkilenmiyordu.

Girê Sor’un bir tarafı Govendê’ye, diğer tarafı ise Çarçella’ya bakar. Govendê’ye bakan kısım doğal bir kale gibidir; yüksektir ve yol vermeyen uçurumları var. Çarçella’ya bakan kısım ise daha düzdür. 

 

Gerilla rahat vermiyordu

Gerillanın cephesinden etrafı sarılan Girê Sor’un savunmasını yapacak tepe, sadece Süleyman Tepesi'ydi. Girê Sor, Avaşîn eyaletinin uç noktasıydı ve en ön cephesiydi. Bu yüzden arka cepheden Girê Sor’un savunmasını yapacak başka herhangi bir tepe yoktu. Mamreşo tepesi vardı fakat o da savunma yapabilecek yakınlıkta değildi. Tepenin bu konumu sebebiyle eyaletten yarı kopuk bir konumda olduğu söylenebilir. Hareket halindeyken çoğunlukta etraftaki düşman tepelerine görüntü veriliyordu. Çarçel’den Sivri’ye, Leylek’ten Xapûşkê, Şehit Serhat, Helikopter ve Govendê olmak üzere tüm tepeler 24 saat Girê Sor’u izliyordu. Tepe hep günlük olarak vuruluyordu. Türk ordusu, özellikle Sivri Tepesi'nden görüntü alsa direkt tank ya da 37’lik toplarla vuruyordu. Tepeyi vurmadıkları gün yoktu; görüntü alsa da almasa da vuruyordu, çünkü Girê Sor’un konumu ve gerilla eylemleri düşman hareketliliğini çok engelliyordu. Bu yüzden onlara dert olmuştu.

Tam olan moral ve kararlılıktı

Tepenin eyaletten kopuk konumu nedeniyle altyapı konusu da genelde sorun oluyordu. Altyapıyı temin etmek için birçok tehlikeyi göze almak gerekiyordu. Etraftaki karakolların avını arayan aç kurtlardan farkları yoktu. Bir hareket görmeye görsünler, barbarlar gibi saldırmaktan geri durmuyorlardı. Gerillanın, 2021'de altyapıyı temin edecekleri mevsim fırsatları oluşmadı. Kış aylarında kısmi erzak, cephane vs. çekilmişti fakat genel olarak hala bazı ihtiyaçlar vardı. Girê Sor için yıllardır operasyon olacağı bilgisi vardı, bu yüzden bazı tedbirler almaya çalışılmıştı. Tünellerin kendisi zaten kale gibiydi. Özellikle Garê saldırısından sonra eldeki imkanlar doğrultusunda yeni tedbirler de alındı fakat 23 Nisan’da Avaşîn'e saldırı başladığında Girê Sor’un bu savaş için maddi altyapı hazırlıkları tam değildi. Tam olan moral, iddia ve kararlılıktı. Herkes bu koşullar altında düşmana karşı sonuna kadar direnmeye hazırdı.

Mevzide Öcalan'ın sesi...

Mamreşo’ya doğru 23 Nisan gecesi giden helikopterlerin sesi, yepyeni bir sürecin başlangıcına işaret ediyordu. İlk saldırı başladığında sanki aylar sonrasına kadar olacakları görür gibi hazırlanmaya başlandı. Silahlarını, mevzilerini ve aslında en çok da yüreklerini... Bu savaş yürek istiyordu. Yüreği sağlam olmayan bunca acının içerisinde hala nasıl cesaret edecekti savaşmaya? Gerillanın hafızasında Kürt halk Önderi Abdullah Öcalan'ın yıllar önceki 'yüreğinizi ve beyninizi sağlam tutun' şeklindeki seslenişi duruyordu. Mamreşo ve Mervanos alanlarında işgal saldırısı başladığında tüm gerillalar harekete geçti. Patlayıcı malzemeleri az olduğu için sabotajcılar yeni fikirler geliştiriyor, suikastçılar da silahlarını hazırlıyordu. Tüm silahlar mevzilere yerleştirildi. 

Düşmanı Girê Sor’a çekme isteği

Saldırıyı güçlü karşılamak için herkes seferberdi ve elinden geleni yapıyordu. Hazırlıkların tamamlanması için tünellerin içindeki koşuşturma ve oluşan atmosfer büyük heyecan yaratıyordu. 

Tünellerde hazırlık yapılıyor, aynı zamanda Mamreşo için de neler yapabileceğine yoğunlaşılıyordu. 'Dışarı çıkıp Sivri’de eylem yapalım ya da Çarçella aşağısında yapılan caddeyi vuralım, düşmana rahat vermememiz gerekiyor' deniliyordu. Mamreşo için mutlaka bir şeyler yapılması gerektiği ruhu ve isteği tüm gerillalarda vardı. Her katta ayrı nöbetçiler yerleştirilmişti ve düşman hareketliliği sürekli takip ediliyordu. Helikopter hareketliliği olduğunda 12,5’lik doçkayla saldırı helikopterlerine atış yapıp Mamreşo ve Mervanos’takilere yardımcı olmaya çalışılıyordu. Düşmanın ilgisini çekmeye çalışıp orada direnenlerin yükünü hafifletmek içindi. Israrla düşmanın ilgisini Girê Sor’a çekme isteği, aslında yıllardır hafızada ve yürekte biriktirilen yoldaşlık duygularının en somut haliydi. Düşman Mamreşo’yu vuruyor, indirme yapıyordu fakat Mamreşo’nun etrafında yer alan tepelerin hepsi düşmanın ilgisini üzerlerine çekmek için ellerinden geleni yapıyordu. 

Doçkanın psikolojik etkisi

Girê Sor’da kalesinde kapılar çoktu, dışarı çıkmadan da düşmana darbe vurabilir ya da ağır silah kullanabilirdin. Mesela operasyonun ortasında Girê Sor kalesinin içinde doçka kullanmak düşmanın üzerinde psikoloji etki yaratıyordu. 14,5’lik doçkayla da Çarçella kapısından Sivri karakollarına doğru atış yapılıyordu. Gerilla, bazen de düşmanın askeri amaçla yol yaptığı yerleri vuruyordu. Diğer yandan da hazırlıklarını yapıyorduk. Bu yeni bir savaştı ve düşman yeni taktikler deniyordu. Mamreşo, Zendûra ve Şehit Serdar’da yaşananları sürekli takip ediyordu.