Dünyanın parası savaşa gidiyor

Dosya Haberleri —

silah

silah

  • Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü yayımladığı Dünya Askeri Harcama Eğilimleri başlıklı raporuna göre küresel çaptaki askeri harcamalar 2023 yılında üst üste dokuzuncu kez artarak toplam 2 trilyon 443 milyar dolara ulaştı. Türkiye ise 15,8 milyar dolarlık askeri harcamasıyla en çok askeri harcama yapan 22’nci ülke oldu.
  • Ortadoğu'daki askeri harcamaların en büyüklerini sırasıyla Suudi Arabistan, İsrail, Türkiye ve İran yaptı. 2023 yılında yüzde 9,0 artarak yaklaşık 200 milyar dolara ulaşan Ortadoğu savaş yatırımları son on yılın en yüksek seviyesinde. İsrail’in, Hamas saldırısının ardından Filistin’e dönük işgal saldırıları, askeri harcamaları yüzde 24 artarak 2023'de 27,5 milyar dolara ulaştı.

MIHEME PORGEBOL

Dünyadaki neredeyse tüm coğrafyalarda savaşlar sürerken halkların beklentisi değişmiyor: Barış. Fakat barış hiç de yakın görünmüyor. Hem bölgesel hem de küresel güçlerin egemenlik hırsları ve çıkar çatışmaları yeryüzündeki savaşı günden güne derinleştiriyor. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (Stockholm International Peace Research Instıtute - SIPRI) de bunu doğruluyor. Enstitü, Nisan ayının son haftasında yayımladığı Dünya Askeri Harcama Eğilimleri başlıklı raporunda dünya devletlerinin 2023 yılında yaptığı askeri harcamaların kaydını tutuyor. Rapora göre küresel çaptaki askeri harcamalar 2023 yılında üst üste dokuzuncu kez artarak toplam 2 trilyon 443 milyar dolara ulaştı. 2022 yılına göre yüzde 6,8'lik bir artış gösteren harcamalar, aynı zamanda son 10 yılın da en büyük artış oranı. Rapora göre 2023'te küresel askeri harcamalardaki artış öncelikle Ukrayna'da devam eden savaşa, Asya ve Okyanusya ile Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimlere bağlanırken en büyük askeri harcama artışları Avrupa, Asya ve Okyanusya ile Ortadoğu'da kaydedildi.

10 yılda yüzde 59 arttı

Rapor, bütün askeri harcamaların yüzde 74 gibi bir çoğunluğunun 10 ülke tarafından yapıldığını ortaya koyuyor. Bu ülkeler ise sırasıyla şöyle; ABD (916 milyar dolar), Çin (296 milyar dolar), Rusya (109 milyar dolar), Hindistan (83,6 milyar dolar), Suudi Arabistan (75,8 milyar dolar), İngiltere (74,9 milyar dolar), Almanya (66,8 milyar dolar), Ukrayna (64,8 milyar dolar), Fransa (61,3 milyar dolar) ve Japonya (50,2 milyar dolar). En büyük savaş yatırımcıları olan ABD ve Çin’in toplam harcaması ise dünya toplamının yaklaşık olarak yarısına tekabül ediyor. Neredeyse bütün devletlerin askeri harcamalarını arttırdığı gözlemlenirken yüzde 51 oranındaki artışla Ukrayna, harcamalarını en çok arttıran devlet oldu. Türkiye ise 15,8 milyar dolarlık askeri harcamasıyla en çok askeri harcama yapan 22’nci ülke oldu. Türkiye, 2022 yılına göre harcamalarını yüzde 37 oranında arttırırken bu artış 2014 yılına göre yüzde 59 olarak gerçekleşti. Kıtalara göre istatistik ve değerlendirmelerin de bulunduğu raporda Amerika kıtasındaki ülkeler 2023 yılında dünyadaki askeri harcamaların yüzde 41'ini oluşturduğu belirtildi. Amerika’yı sırasıyla Asya ve Okyanusya (yüzde 24), Avrupa (yüzde 24), Ortadoğu (yüzde 8,2) ve Afrika yüzde 2,1) ülkeleri takip etti.