Silahların gölgesinde bir nesil yok oluyor

• Silahların gölgesinde büyüyen, katledilen, okula gidemeyen, geleceği çalınan bir nesil… Ortadoğu’dan Afrika’ya uzanan savaşlar, çocukların geleceğini yok ediyor.
• Son yıllarda Gazze’de 21 bin 289, Suriye’de 29 binden fazla, İran’daki Minab okul bombardımanında 168; Lübnan’da ise son çatışmalarda 90’dan fazla çocuk katledildi.

Dünyanın çeşitli bölgelerindeki silahlı çatışmalar, çocukların yaşam, güvenlik ve eğitim haklarının en ağır şekilde ihlal edildiği ortamları yaratıyor. Savaşların etkileri fiziksel yaralanmalarla sınırlı kalmıyor; uzun vadeli psikolojik travmalar, sosyal kopuşlar ve sağlık sorunları bir bütün neslin geleceğini tehlikeye atıyor.

Savaş ve silahlı çatışmalar, son yıllarda özellikle Ortadoğu ve Afrika’da en yıkıcı sonuçlara yol açan krizler arasında yer alıyor. Yıkım, altyapı çöküşü ve milyonlarca sivilin yerinden edilmesiyle sonuçlanan bu çatışmalarda en kırılgan grup, güvenli ve istikrarlı bir ortama tamamen bağımlı olan çocuklar oluyor.

Her gün çocuk katliamı yaşanıyor

Son dönemde ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü açık çatışmada bombalamalar yüzlerce çocuğun ölümüne neden oldu. Nujinha’nın ve uluslararası verilere göre yaklaşık 244 çocuk yaşamını yitirdi ve bin 767 çocuk yaralandı. Minab’daki Şacara Tıp Fakültesi’nin (Şajareh Tayyebeh Kız İlkokulu) bombalanması sonucunda, 168 çocuk katledildi. İnsan hakları örgütleri, yaralı çocukların tutuklanmasını ve onları tedavi etmeye çalışan sağlık personeline yönelik saldırıları da belgeledi.

Lübnan’da sivil kayıplar yoğun bir şekilde arttı. Çatışmaların son dalgasında binlerce kişi yaşamını kaybetti ve yaralandı; bunların arasında yüzlerce çocuk bulunuyor. İnsani yardım kuruluşları, bombalamalar nedeniyle her gün bir okul sınıfı dolusu çocuğun yaşamını yitirdiği veya yaralandığını belirtiyor. Beş hastane ve 49 sağlık merkezi hizmet dışı kaldı, ambulanslar doğrudan hedef alındı.

Gazze’de de trajedi her geçen gün derinleşiyor. UNICEF verilerine göre Ekim 2023’ten Şubat 2026’ya kadar en az 21bin 289 çocuk katledildi, 44 bin 500 çocuk yaralandı. Hastaneler dolup taşıyor, temel ilaçlar tükeniyor ve birçok çocuk tedavi edilebilir yaralanmalardan hayatını kaybediyor. 1,1 milyondan fazla çocuk acil insani yardıma ihtiyaç duyuyor; temiz su ve gıda kıtlığı ise devam ediyor.,

Yemen’de ise en uzun ve yıkıcı çatışmalardan biri sürüyor. BM raporlarına göre çatışmanın başlangıcından bu yana 11 binden fazla çocuk katledildi veya yaralandı.

Suriye’de 2011’den beri 29 binden fazla çocuk katledildi. 6,5 milyon çocuk acil insani yardıma muhtaç durumda. Tekrarlanan yer değiştirmeler ve bombardımanlar, yüz binlerce çocukta ağır psikolojik travmaya yol açtı.

13 milyon çocuğun yardıma ihtiyacı var

Doğal kaynakların savaşla iç içe geçtiği Afrika’da milyonlarca çocuk, çocuklukla uzaktan yakından ilgisi olmayan bir gerçeklikle karşı karşıya. Sudan, dünyanın en büyük çocuk yerinden edilme krizini yaşıyor. BM raporları, 13 milyondan fazla çocuğun acil yardıma ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Yüz binlerce çocuk akut yetersiz beslenmeden muzdarip; silahlı gruplar tarafından askere alma vakaları artıyor.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti, çocukların silahlı gruplar tarafından askere alınma oranının en yüksek olduğu ülkelerden biri. Somali, Mali, Nijerya, Kamerun ve Orta Afrika Cumhuriyeti’nde okullar kapanıyor, kaçırma ve zorla askere alma olayları çoğalıyor. Çocuklar sürekli korku içinde, eğitimden, sağlık hizmetlerinden ve yeterli gıdadan mahrum kalıyor.

On yıllardır süren çatışmaların yükünü en ağır şekilde taşıyan ülkelerden biri de Afganistan. İstikrarsız güvenlik, ekonomik çöküş ve temel hizmetlerin azalması, çocukların psikolojik, sosyal ve fiziksel gelişimini tehdit ediyor. Kız çocuklarının eğitimi üzerindeki kısıtlamalar milyonlarca çocuğu okul dışında bırakıyor.

Çocuk askerler

Silahlı çatışmalardaki en vahim ihlallerden biri, çocukların askere alınması oluyor. BM raporları, binlerce çocuğun – bazıları sadece 10 yaşında – muhafız, mühimmat taşıyıcı veya ön cephe savaşçısı olarak kullanıldığını gösteriyor.

Yemen’de 4 binden fazla, Sudan, Suriye ve Afganistan’da binlerce çocuk askere alma vakası belgelenmiş durumda. Bu çocuklar yoksulluk, açlık veya zorla silah altına alınıyor ve savaşın en tehlikeli görevlerinde kullanılıyor.

Milyonlarca çocuk okul dışında

Eğitim, çatışma bölgelerinde en hızlı çöken kurumlardan biri. Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da 28 milyondan fazla çocuk savaş nedeniyle okul dışında.

* Suriye’de 2,4 milyon çocuk eğitimden mahrum; okulların üçte biri hasar gördü veya yıkıldı.

* Yemen’de 2 milyondan fazla çocuk okula gidemiyor, 2 bin 500’den fazla okul askeri amaçla kullanıldı veya yıkıldı.

* Gazze’de eğitim neredeyse tamamen durdu; okullar ya yıkıldı ya da sığınak haline getirildi.

* Afganistan’da kız çocuklarının ortaöğretimden mahrum bırakılması 1,4 milyon çocuğu etkiledi.

Eğitim kaybı, çocuk işçiliği ve silahlı gruplara katılım riskini artırıyor.

Evlerde değil kamplarda

Yerinden edilme, savaşın en ciddi uzun vadeli sonuçlarından biridir ve yüz binlerce çocuk insanlık dışı koşullarda yaşamaktadır. Sudan’da 4,5 milyon, Yemen’de 4 milyon, Suriye’de 1,7 milyon çocuk aşırı kalabalık kamplarda yaşıyor.

Bu durum, akut yetersiz beslenmeyi tetikliyor:

* Yemen’de 2,2 milyon çocuk akut yetersiz beslenme riski altında, 540 bini hayatı tehdit eden seviyede.

* Gazze’de çocukların yüzde 95’i gıda güvensizliği çekiyor.

* Sudan’da milyonlarca çocuk bulaşıcı hastalık ve açlık tehlikesiyle karşı karşıya.

Görünmez kılınan tehdit

Çocuk evliliği, silahlı gruplara katılmaktan daha az tehlikeli değildir. Ailelerin yoksulluktan kaçmak veya kızları için sahte bir koruma duygusu aramak için bir araç haline gelmiştir. UNICEF raporları, çatışma bölgelerinde çocuk evliliği oranlarının keskin bir şekilde arttığını göstermektedir. Yemen’de kız çocuklarının yüzde 32’sinden fazlası 18 yaşından önce, Suriye ve Sudan’da bu oran yüzde 34-36’lara ulaşıyor. Erken evlilik, kız çocuklarını erken gebelik, şiddet ve eğitimden kalıcı kopuş riskiyle karşı karşıya bırakıyor. HABER MERKEZİ