- Ebola, nadir görülen ve hayati tehlike arz eden bulaşıcı hastalıktır. Virüsün 5 türü vardır. Günümüzdeki salgına Bundibugyo türü yol açıyor.
DERSİM DAĞDEVİREN
Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda'da görülen Ebola salgını, yetkili makamları giderek daha fazla endişelendiriyor. Afrika Birliği Sağlık Otoritesi (CDC), tüm Afrika kıtası için olağanüstü hal ilan etti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), salgın nedeniyle hafta sonu “uluslararası öneme sahip acil sağlık durumu” ilan etmişti. Bu DSÖ'nün en yüksek alarm seviyesidir.
Batı Afrika'da 2014/2015 yıllarında meydana gelen ve 11 binden fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olan bugüne kadarki en büyük salgın, Zaire Ebola virüsü isimli virüs tarafından tetiklendi. O dönemde Mali ve Nijerya’da da hastalık vakaları kaydedildi; ayrıca ABD ve Avrupa’da da vakalar görüldü. 2022/2023 ve 2025 yıllarında ise Uganda'da Ebola salgınları yaşandı.
Ebola, nadir görülen ve hayati tehlike arz eden bulaşıcı hastalıktır. Hastalığa Ebola virüsü neden olur. Virüsün 5 türü vardır. İnsanlar için tehlikeli olmayan tek bir tür var. Günümüzdeki salgına Bundibugyo türü yol açıyor.
Genellikle bir salgın, bir bölgede hayvandan insana tek bir bulaşma vakasıyla başlar. Sonraki vakalar çoğunlukla insandan insana bulaşma sonucu ortaya çıkar. Bu bulaşma, Ebola hastalarıyla veya Ebola nedeniyle hayatını kaybeden kişilerle doğrudan fiziksel temas; özellikle de bu kişilerin vücut sıvılarıyla (örneğin kan, idrar) doğrudan temas yoluyla gerçekleşir.
Yarasa türlerinin Ebola virüsünün rezervuarı olduğu düşünülüyor. Rezervuar virüsün doğal olarak yaşadığı, çoğaldığı ve oradan başka canlılara yayılabildiği insan, hayvan veya çevresel ortamdır. Bu konu, henüz kesin olarak açıklığa kavuşmamıştır. Kuluçka süresi 2-21 gün arasındadır.
Erken dönem belirtileri belirsizdir ve gripal enfeksiyona benzer: Ateş, halsizlik, yorgunluk, eklem ağrıları. 3 ila 10 gün sonra karın ağrısı, mide bulantısı, kusma ve ishal de ortaya çıkabilir. Daha sonra göz kızarıklığı, döküntü, baş ve göğüs ağrısı, eklem ve kas ağrıları, yutma güçlüğü, kanamalar, zihin bulanıklığı, kramplar ve nefes darlığı görülebilir. Hastalığın bulaşma riski belirtilerin şiddetine bağlıdır.
Tedavi, uzun zaman sırf belirtilere dönük yapılırdı. 2020'den bu yana Zaire Ebola virüsü enfeksiyonlarına karşı, hayatta kalma oranında artış sağladığı kanıtlanmış çeşitli ilaçlar (antikorlar) ABD'de vardır. Tedavi edilmeyen Ebola hastalığında, vakaların yüzde 30 ila yüzde 90'ı ölümle sonuçlanır.
Hastaların normal yaşamda artık bulaşıcı olmadığı kabul edilip edilmeyeceği, belirtilerin gerilemesi ve birden fazla negatif test sonucuna bağlı olarak belirlenir. Cinsel ilişki sırasında sperm yoluyla bulaşma, birkaç ay boyunca devam edebilir. Virüsün hava yoluyla bulaştığına dair herhangi bir kanıt bulunmuyor.
Şu anda sırf Zaire türü için aşılar onaylanmıştır. Başka aşılar geliştirme aşamasındadır.