Gastroskopi ve tedbirler

Dersim DAĞDEVİREN yazdı —

21 Temmuz 2020 Salı - 23:07

  • Gastroskopi üst sindirim sistemi tahlilidir. Üst sindirim sistemi yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağını kapsamaktadır. Gastroskopi esnasında gerektiğinde doku numuneleri de alınır. Doku alma işlemi genelde ağrısızdır. 

Gastroskopi üst sindirim sistemi tahlilidir. Üst sindirim sistemi yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağını kapsamaktadır. Muayene kameralı bir hortum (endoskop) ile yapılmaktadır. Hortum ağız boşluğundan ya da burundan yemek borusuna, oradan da mideye ve bağırsağa indirilmektedir. Sindirim organlarında normal olmayan (yani patolojik olan) durumları tespit etmek için sindirim organlarının açılmasını sağlayan hava verilir. 

Gastroskopi esnasında gerektiğinde doku numuneleri de alınır. Doku alma işlemi genelde ağrısızdır. Ancak görüntüleme sistemi, yani hortumun salınması rahatsız edici olabilir. Bu nedenle boğaza uyuşturucu etkisi olan sprey sıkılır. Bunun yanında damardan hafif bir sakinleştirici ve gerekirse ek olarak ağrı kesici verilir. Nadir durumlarda kısa süreli narkoz da uygulanmaktadır. Kullanılan sakinleştirici ilaçların başında Propofol ve Midazolam gelmektedir. Propofol'un etki süresi kısa olduğundan dolayı hastalar çabuk uyanmaktadır. Midazolam'ın etki süresi daha uzundur. Ondan dolayı hastalar daha uzun gözetim altında tutulmaktadır. Doktorların hangi ilaçları kullanacaklarını, bunların risklerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları prosedür öncesi hastalar ile detaylı olarak konuşması gerekir. Bazen prosedür esnasında doku örneği alma dışında tedavi uygulaması da yapılmaktadır, örneğin poliplerin alınması veya yemek borusundaki damar genişlemesine dönük işlemlerin yapılması. 

Elbette üst sindirim sistemindeki bazı hastalıkları daha az rahatsız edici olan röntgen, ultrason, tomografi vb tetkikler ile tespit etmek mümkündür. Ancak bunlar sindirim sisteminin doğrudan görüntülenip doku örneğinin alınmasına müsaade etmez. Ki bazı görüntüleme metotlarında kısmen de olsa ışına maruz kalma söz konusudur. Işınların da özellikle uzun vadeli olarak yan etkileri vardır.

Alınan dokuların tahlili ile birlikte çoğu zaman tanıyı koymak mümkündür. Ancak her tıbbi yöntemde olduğu gibi gastroskopi için de bunun garantisi yoktur. Fiziksel özellikler (yemek borusunda daralma vb) veya teknik sorunlar tetkikin sonuç alıcı olmasını engelleyebilir. Bu durumda başka yöntemlere geçiş yapılması gerekir. Bulgulara göre kontrol amaçlı muayeneler, cerrahi dahil farklı tedaviler gerekli olabilir.

Riskler ve tedbirler
 
Gösterilen tüm özene rağmen, bazı durumlarda yaşamı tehdit edebilecek ve ameliyat dahil ek tedavi işlemlerini gerektirebilecek komplikasyonlar oluşabilir.

Mideye salınan hortum (endoskop), yardımcı aletler, hava verilmesi veya doku alınması sonucunda gırtlak, nefes borusu, yemek borusu veya midede hasar oluşabilir. Tetkik sonrasında hafif mide bulantısı, ses kısıklığı, ağrı veya kanama meydana gelebilir. Bu sorunlar genelde ek müdahale gerektirmez ve kendiliğinden ortadan kalkar. Çok nadiren tetkik sırasında komşu organlar ve doku yapılarında ameliyat gerektirebilecek yaralanmalar oluşabilir. Oldukça nadir durumlarda delinme de meydana gelebilir. Bu delinmenin hortum üzere kapatılmasının mümkün olmadığı durumlarda açık ameliyat gerekli olur. Bakterilerin göğüs veya karın bölgesine girmesi halinde, genellikle antibiyotiklerle kontrol edilebilen akciğer zarlarında veya karın zarında ve kalp kapakçıklarında enfeksiyon gelişebilir.

Enfeksiyonun dağılması kan zehirlenmesi yol açabilir. İşlem sırasında mide içeriğinin akciğerlere kaçmasından kaynaklı olarak zatürre (akciğer iltihaplanması) meydana gelebilir. Doku numunelerinin alınması sonucu veya yaralanma nedeniyle şiddetli kanamalar da görülebilir. Bu durum bazen ameliyat gerektirir. Aşırı kan kayıbı kankan ürünlerinin naklini beraberinde getirebilir. Hortum diş hasarına yol açabilir.

Hortum salmanın rahatsız edici yönlerini bastırmak için verilen ilaçların yan etkileri (bilinç kayıbı, solunum sorunları, tansiyon düşüklüğü) de göz önünde bulundurulmalıdır.

Mide içeriğinin akciğerlere kaçması başta olmak üzere komplikasyonları önlemek amacıyla tetkikten en az 6 saat önce gıda ve en az 2 saat önce içecek tüketiminin kesilmesi gerekir. Tetkiki yapacak doktorun kan pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar başta olmak üzere alınan bütün ilaçlar hakkında bilgilendirilmesi önemlidir. İlaçlar yalnızca doktora danışılarak kullanılmalı veya kesilmelidir.

Sakinleştirici ilaçlar verildikten sonra 24 saat boyunca aktif olarak trafiğe çıkılmamalıdır, tehlikeli faaliyetlerde (makine kullanımı, yükseklere çıkma vb) bulunulmamalıdır. Alkol ve sigara da kullanılmamalıdır. Eğer tetkik sonrası hemen eve gidilmesi durumunda, bir refakatçının olması tavsiye edilir. Evde ağrı, baş dönmesi, ateşleme, kusma veya kanlı tükürme yaşanırsa, zaman kaybetmeden doktora/hastaneye gidilmelidir.

paylaş

   

Yeni Özgür Politika

© Copyright 2020 Yeni Özgür Politika | Tüm Hakları Saklıdır.