Kürtleri Türkleştiremedi ama çocukları Alman ve ABD'li oldu 

Dosya Haberleri —

16 Kasım 2021 Salı - 19:00

Tankut ve Atatürk

Tankut ve Atatürk

  • Güneş Dil Teorisi'nin mimarlarından olan eski istihbarat mensubu Hasan Reşit Tankut, yıllarca Kürtlerin Türk olduğunu ve Kürtçe diye bir dilin olmadığını kanıtlamak için çalışma yürütürken, oğlu Alman, kızı ise ABD vatandaşlığına geçti.

YILMAZ KAYA/AMED

Öksüz kaldıktan sonra Kürt bir ağa tarafından büyütülen, Güneş Dil Teorisi'nin mimarlarından olan eski istihbarat mensubu Hasan Reşit Tankut, 1927 yılında Kürtlerin Türk olduğunu ve Kürtçe diye bir dil olmadığını kanıtlamak için 3 yıl Kürdistan'da kalarak bu konuda kitap, makale ve raporlar yazdı. Kürtlerin nasıl Türkleştirileceğinin ve asimile edileceğinin yöntemlerini hükümetlere sunan, yazdığı kitaplarda ırkçılığı öne çıkaran Tankut'un oğlu Alman, kızı ise ABD vatandaşlığına geçti. 
1891 yılında Elbistan'da doğan Hasan Reşit Tankut, subay olan babasının görev yaptığı Şam'da koleradan ölmesi üzerine öksüz kalınca Elbistan Kalaycık köyünden Seydo Ağa adında bir Alevi-Kürt tarafından büyütüldü. Polis zabıta müdürlüğü ve mutasarrıf görevlerinde bulunan Tankut, Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte rejimin has adamlarından biri oldu. Bizzat Atatürk'ün emri ile Kürdistan için görevlendirildi. Güneş Dil Teorisi'nin mimarları arasında yer aldı ve Türk Dil Kurumu'nun kuruluş çalışmalarına katıldı.  

İstihbarat elemanı olarak yetiştirildi 
Almanya'da Hitler'in istihbarat teşkilatını kuran Walther Nicolai tarafından istihbarat konusunda yetiştirilen Tankut, MİT'in ilk kuruluşu olan Milli Emele Hizmet’in (MEH) Ankara Hacıbayram'da Şehit Keskin Sokak'ta tutulan binasında istihbarat elemanı olarak çalıştı. 19 Aralık 1926 yılında MEH'in kurulması ile birlikte Tankut, Atatürk tarafından Kürdistan özel yetkilisi olarak görevlendirildi. 

Asayiş Müşaviri sıfatıyla Kürdistan'ı gezdi 
Amed Valiliğince kendisine verilen 1 Mayıs 1927 tarihli resmi bir belgede, kendisinin Örfi İdare ve Umumi Müfettişlik bölgesine giren, merkez Amed olmak üzere, Riha, Mêrdîn, Colemêrg, Wan, Bitlis, Sert, Elazığ ve Malatya illerinin "Asayiş Müşaviri" olduğu, her yerde serbestçe dolaşabileceği, gerek resmi gerekse aşiret reislerinin kendisine her türlü yardımı yapmaya mecbur oldukları emri verildi. Hasan Reşit Tankut'un tek amacı, Kürtlerin Türk olduğunu kanıtlamak ve Kürtlerin asimile edilmesi için hükümete rapor yazmaktı. Tankut, 3 yıl boyunca bölge illerine yaptığı gezilerde Amed başta olmak üzere Kürtler ve aşiretler hakkında araştırma yaparak resmi görüş doğrultusunda raporlar hazırladı.

 

Güneş Dil Teorisi'nin mimarlarından 
Tankut, Kürdistan'a yaptığı gezinin sonunda 1930'lu yıllarda Kemalist rejim tarafından gündeme getirilen ve Türkçe'nin dünya tarihindeki ilk dillerden biri olduğunu savunan Güneş Dil Teorisi'nin öncülerinden oldu. Atatürk'ün talimatıyla Türk Dil Kurumu'nun çalışmalarına katıldı. Dil bilimciler tarafından kabul görmeyen bu teori için üniversitelerde dersler verilmeye başlandı. Atatürk'ün ölümünden sonra bu teori rafa kaldırıldı ve üniversitelerde dersler son buldu. Tankut, 1935-1950 yılları arasında Türk Dil Kurumu'nda ikinci başkanlık, Etimolojik ve Lingüistik Filoloji Kolları Başkanı ve Genel Sekreteri olarak çalıştı.   

Çocukları Alman ve Amerikan vatandaşı oldu 
Hasan Reşit Tankut, Kürtlerin Türkleştirilmesi konusunda hazırladığı raporların ardından, 4’üncü dönem Muş, 5, 6, 7 ve 8’inci dönem Maraş, 9’uncu dönem Hatay, 11’inci dönem Mardin Milletvekili olarak TBMM'de yer aldı. Milletvekilliği görevi, 1960 askeri darbesinden sonra sona erdi. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren Kemalist rejimin ortaya attığı Güneş Dil Teorisi ile dil ve ırk araştırmaları yönünde resmi görüşü yansıtan çalışmaları bulunan ve Kürdistan'a yaptığı gezilerde bölge insanının nasıl Türkleştirileceği konularında hükümetlere akıl veren ırkçı Hasan Reşit'in oğlu Doğan Tankut Almanya vatandaşı, kızı Fatma Çiğdem ise 60'lı yıllarda Amerikan vatandaşlığına geçti.