Savaş, Suriye’ye de sıçradı

• İsrail, İran’la savaşında ilk kez Suriye’yi vurdu. Şam’ın Dürzilere saldırması üzerine İsrail, HTŞ yönetimine ait bir komuta merkezi ve askeri tesislerde bulunan silahları hedef aldı.
•  NATO’nun 7 ülkesi, Trump’ın tehditleri üzerine geri adım atarak, "Hürmüz'den güvenli geçişlerin sağlanması için gerekli çabalara katkı vermeye hazır olduklarını" duyurdu.

İsrail, savaşın 22’nci gününde ilk kez Suriye’yi hedef aldı. İsrail ordusu, Suriye'nin güneyinde saldırılar düzenlediğini açıkladı. Açıklamada bombardımanın "Süveyda'daki Dürzilere yönelik saldırılara" karşılık olarak gerçekleştirildiği belirtildi. Ayrıca "İsrail ordusu Suriye'deki Dürzi nüfusa zarar verilmesine müsamaha göstermeyecek ve onları korumayı sürdürecektir" ifadeleri kullanıldı. Saldırılarda Suriye yönetimine ait bir komuta merkezi ve askeri tesislerde bulunan silahların hedef alındığı kaydedildi.

HTŞ, önceki gece Süveyda’da Dürzileri bir kez daha hedef aldı. Süveyda kentinin batı kesiminde Suriye geçici hükümetine bağlı gruplar ile Süveyda Milli Muhafızları birlikleri arasında çatışmalar yaşandı. Daha sonra Süveyda Ulusal Muhafızlarına ait bir kontrol noktasının da vurulmasıyla Tal Hadid cephesinde de çatışmaların çıktı. Şam, geri çekildi.

 İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, “Suriye rejiminin saldırılarına karşı sessiz kalmayacaklarını” belirtti ve ekledi: “Dürzilere yönelik saldırılara karşı, ben ve Başbakan (Benjamin Netanyahu) orduya Suriye rejiminin altyapısını hedef almaları için talimat verdik.”

En pahalı silahların faturasını halk ödüyor

Sahada karşılıklı saldırılar sürerken; savaşın getirdiği maliyet, halkın sırtına yük olmaya devam ediyor. ABD-İsrail ile İran arasında süren savaşın 20 günlük maliyeti 18 milyar doları aşarken, her gün yaklaşık yarım milyar dolar daha artıyor. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), savaşın sadece ilk 6 gününde maliyetin 12,7 milyar dolara ulaştığını belirtti. Pentagon’un kapalı oturumda Guardian’a verdiği bilgiye göre ise ilk 6 günde harcama en az 11,3 milyar dolar oldu.

Haberde savaşın ilk saatlerinde ABD’nin en pahalı silahlarının devreye sokulduğu belirtilirken, uzun menzilli füzeler ve hava savunma sistemlerinin yoğun şekilde kullanıldığı aktarıldı. Bir Tomahawk füzesinin maliyetinin yaklaşık 3,5 milyon dolar olduğu, ilk 6 günde 300’den fazla füze kullanıldığı ve bunun maliyetinin 1,2 milyar doları bulduğu ifade edildi.

 Öte yandan, savaşın küresel enerji piyasasını alt üst etmesi de halkın cebini yakıyor. Taraflar petrol ve gaz sahalarını, enerji santrallerini bombalıyor.  İsrail, İran'da Güney Pars gaz sahasını bombaladı. İran misilleme olarak Körfez ülkelerinin enerji altyapısını hedef aldı, doğal gaz fiyatı hızla yukarı çıktı. LNG tesisleri vurulan Katar,  beş yıllık bir fatura çıkardı.

Dünyanın en önemli sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üreticilerinden Katar, İran saldırıları sonucu üretiminde yaşanan kaybı, 5 yıl boyunca telafi edemeyeceğini duyurdu, bu açıklama küresel piyasalarda enerji fiyatlarını yukarı itti.

‘Kıyamet senaryosu’

Devlet şirketi QatarEnergy'nin CEO'su Saad al-Kaabi, İran saldırılarında iki LNG hattının yok olduğunu, bunun üretimde beş yıl boyunca yaklaşık yüzde 17'lik bir azalmaya yol açabileceğini belirtti. El-Kaabi bu hasar nedeniyle Belçika, Çin, İtalya ve Güney Kore'ye yönelik teslimatların sözleşme hükümlerine uygun şekilde yapılamayabileceğini de söyledi. Açıklama sonrası Avrupa'da gaz fiyatları Perşembe günü yüzde 35 yükseldi, petrol fiyatları ise yüzde 10 artış gösterdi.

MST Financial'dan enerji analisti Saul Kavonic, enerji savaşlarına ilişkin, "Artık kıyamet senaryosu niteliğindeki bir gaz krizine doğru ilerliyoruz. Savaş sona erse bile LNG arzındaki kesintiler aylarca hatta yıllarca sürebilir" dedi.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) da savaşın, yoğunluğuna ve süresine bağlı olarak kısa vadeli enflasyon üzerinde "kayda değer bir etkisi" olacağı uyarısında bulundu. Enerji fiyatlarındaki artışa paralel olarak Euro Bölgesi enflasyonunun gelecek yıl yüzde 4'e yaklaşması ve ECB'nin yüzde 2'lik olan hedefine dönmesinin yıllar süreceği tahminleri yapılıyor.

7 ülke geri adım attı

Hürmüz Boğazı krizinde de ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO müttefiklerine tehditlerini sürdürmesi üzerine 7 ülke geri adım attı. İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Japonya ve Kanada liderleri İran'ı "Hürmüz Boğazı'nı kapatmaya dönük girişimlere derhal son vermeye" çağıran bir açıklama yaptı.

Liderler, yazılı açıklamada "Hürmüz'den güvenli geçişlerin sağlanması için gerekli çabalara katkı vermeye hazır olduklarını" kaydetti. Açıklamada ülkelerin bu konuda nasıl bir destek sağlayacağı net biçimde ifade edilmedi. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, bunun bir "savaş görevi" olmadığını savundu. Trump, NATO ülkelerinin Hürmüz Boğazı konusunda ABD'yi desteklemeyerek "aptalca bir hata" yaptığını söylemişti. HABER MERKEZİ