• Amedspor, duruşu ve mücadelesiyle tüm Kürt halkının, hatta Kürt halkı dışındaki ezilen kesimlerin bile rahatlıkla özdeşleşebileceği bir yapıdır artık.

Futbol, hiçbir zaman sadece futbol değildir. Dün de değildi, bugün de değil.

Bir yandan ezenler için toplumu uyutmanın, uyuşturmanın, apolitikleştirmenin, kendi gerçekliğinden uzaklaştırmanın, çelişkilerin üstünü örtmenin en kullanışlı araçlarından biri olageldi. Bu anlamıyla futbol, toplumu lümpenleştirip yozlaştırarak ezilenleri siyasetten, uzaklaştırmaya; takımlar arasındaki suni karşıtlıklar ve çatışmalar ile toplum içinde biriken öfkeyi başka alanlara kanalize etmeye hizmet ediyor. Kürt halkı, futbolun bu yönüne hiç yabancı değildir. 90’larda yüzünü mücadeleye dönmüş gençler başta olmak üzere, Kürt halkını kendi kimliklerine ve mücadelelerine yabancılaştırma amacıyla futbol da sonuna kadar kullanıldı. Çeşitli il takımları valilikler eliyle desteklendi, halkın enerjisi ve ilgisi buraya kanalize edilmeye çalışıldı. Aynı dönemde Batı’da da benzer bir süreç işliyordu. Kürt sorunundaki çözümsüzlük ve toplumda ortaya çıkan diğer krizler karşısında iktidarlar, çıkış olarak futbol maçlarını Türk milliyetçiliğinin yeniden üretildiği ayinlere dönüştürmekte buldu.

Diğer yandan, özellikle 1990’ların ikinci yarısıyla beraber futbolun adım adım bir sporun ötesinde bir endüstri haline gelmesiyle beraber, futbol, kapitalizm açısından ideolojik bir araç olmanın yanında artık kâr getiren bir yatırıma dönüştü. Endüstriyel futbol ile beraber, artık sadece toplumun sadece zihnini değil ama aynı zamanda cebini de hedefledi. Bu madalyonun bir yüzüdür.  

Çok kolay olmasa da işçi sınıfının bağrından doğan futbol, birçok coğrafyada ezenler kadar ezilenlerin elinde de bir silaha dönüştü. Futbol takımları ve futbol maçları, ezilenler için duygularını, öfkelerini, hayallerini ortaya koydukları; kimliklerini yeniden kurdukları bir araç haline geldi. En bilinen örnekleri Atletico Bilbao, Barcelona’da olduğu gibi bazı takımlar ulusal kimliğin yeniden kurulmasında önemli roller oynadı, hatta bizzat ulusal kimliğin bir parçası haline geldiler. St. Pauli ve Livorno gibi bazı takımlar ise taraftarlarının antifaşist ve solcu olmasıyla öne çıktı. Bu takımların maçları ise bir futbol maçı olmanın ötesinde ırkçılığa, faşizme, baskıya ve adaletsizliğe karşı ezilenlerin sesinin yükseldiği eylemlere dönüştü.

Türkiye’de ezilenler ile bu şekilde özdeşleşen bir takım maalesef olmadı. Varlıkları çok önemli ve değerli olan kimi takımlar için kimi taraftar gruplarından bahsedebilsek bile, asla geneli temsil eden bir düzeye gelemediler. Daha da önemlisi, iktidarların ve takımları yönetenlerin müdahaleleriyle de sesleri çok da yükselmeden kesildi.

Bu bağlamda düşünüldüğünde, Amedspor’un Süper Lig'e çıkmayı başarması, sportif bir başarının çok ötesinde bir öneme sahiptir. En başta Amedspor, bizzat isminin de ifade ettiği gibi, bir şehrin takımı olmaktan öte, ülke gündemini yakından takip eden taraftar grupları ve bu grupların verdiği mesajlarla bir duruşun ve mücadelenin takımıdır. Amedspor dışında kaç takım Türkiye genelinde tribünlere hakim cinsiyetçilikle, cinsiyetçi tezahüratlarla mücadele ediyor? Amedspor, bu duruşun bedelini ödeyerek bugüne geldi. Birçok kesim, ismine bile tahammül edemiyor; Amedspor adını anmamak için her türlü oyuna başvuruyor. Amedspor’un adını değiştirmesi için karşılaştığı baskılar hafızalarda tazedir. Dahası, gittiği birçok yerde ırkçı saldırılara maruz kalıyor. Kürtçe pankartla sahaya çıktıkları veya Rojava’da Kürt kadınlarına yönelik cinsiyetçi saldırıları protesto ettikleri için cezalandırılıyor.

Amedspor, bu duruşuyla ve verdiği mücadeleyle, tüm Kürt halkının, hatta Kürt halkı dışında geniş ezilen kesimlerin bile rahatlıkla özdeşleşebileceği bir yapıdır artık. Kürtlerin sadece Kürdistan’da değil, yaşadığı her yerde Amedspor’un bir üst lige çıkmasını kutlamak için sokağa çıkması, bu özdeşleşmenin bir işareti olarak okunmalıdır. Bu kutlamalar da tıpkı Kürt halkının Rojava’daki saldırılar karşısındaki tavrı ve 2026 Newrozu gibi, coşkusu ve verdiği mesajlarla demokratik siyaset için de bundan sonra izlenmesi gereken hat bağlamında çok şey söylüyor.

Amedspor çok önemli bir başarı elde etti. Bununla beraber, Süper Lig’e çıkmak bir son değil ama bu duruşun çok daha sık sınanacağı uzun ve zorlu bir dönemin başlangıcıdır.